Αλλάζει το τοπίο για χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων σε μικρούς οικισμούς, καθώς το νέο φορολογικό νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών εισάγει διαφορετικό μηχανισμό ελέγχου για την απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ. Η ρύθμιση, που εγκρίθηκε σε πρώτη ανάγνωση από την αρμόδια επιτροπή της Βουλής, φέρνει στο προσκήνιο το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), το οποίο από το 2027 θα αποτελεί το βασικό εργαλείο επιβεβαίωσης της κύριας κατοικίας.
Η αλλαγή αυτή σηματοδοτεί ουσιαστικά το τέλος της αποκλειστικής εξάρτησης από τις φορολογικές δηλώσεις εισοδήματος για την αναγνώριση της απαλλαγής, καθώς πλέον η εικόνα του ακινήτου, η χρήση του και τα εμπράγματα δικαιώματα θα διασταυρώνονται μέσα από το νέο ψηφιακό μητρώο.
Η απαλλαγή αφορά φυσικά πρόσωπα που είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας και διαμένουν μόνιμα σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκους, σύμφωνα με την τελευταία απογραφή πληθυσμού. Εκτός της ρύθμισης μένουν οι περιοχές της Περιφέρειας Αττικής, με μοναδική εξαίρεση την Περιφερειακή Ενότητα Νήσων.
Ειδική μεταχείριση για παραμεθόριες περιοχές
Παράλληλα, το νομοσχέδιο προβλέπει ειδικότερη μεταχείριση για παραμεθόριες περιοχές, σε μια προσπάθεια ενίσχυσης της κατοίκησης και της παραμονής πληθυσμού κοντά στα σύνορα. Για τη Δυτική Μακεδονία, τον Έβρο, αλλά και δήμους της Κεντρικής Μακεδονίας, της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και της Ηπείρου που συνορεύουν με άλλες χώρες, το πληθυσμιακό όριο αυξάνεται στους 1.700 κατοίκους.
Ωστόσο, η απαλλαγή δεν αφορά συλλήβδην όλα τα ακίνητα που βρίσκονται σε μικρούς οικισμούς. Το μέτρο καλύπτει αποκλειστικά την κύρια κατοικία του φορολογουμένου και μόνο εφόσον η συνολική αξία της πλήρους κυριότητας δεν υπερβαίνει τις 400.000 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι η ύπαρξη κατοικίας σε χωριό ή μικρό οικισμό δεν αρκεί από μόνη της για τη διαγραφή του φόρου.
Καθοριστικό ρόλο θα παίξει πλέον η ακρίβεια των στοιχείων που θα έχουν καταχωριστεί στο ΜΙΔΑ. Τυχόν λάθη ως προς την κύρια κατοικία, το είδος δικαιώματος ή τα χαρακτηριστικά του ακινήτου ενδέχεται να επηρεάσουν άμεσα την αναγνώριση της απαλλαγής. Για τους ιδιοκτήτες, αυτό μεταφράζεται σε αυξημένη ανάγκη ελέγχου και επικαιροποίησης των δεδομένων τους, καθώς η ψηφιακή εικόνα του ακινήτου θα συνδέεται πλέον άμεσα με τη φορολογική μεταχείριση.
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ακόμη πρόβλεψη για τον τρόπο υπολογισμού της συνολικής ακίνητης περιουσίας φυσικών προσώπων. Συγκεκριμένα, η αξία των ακινήτων που απαλλάσσονται από τον ΕΝΦΙΑ δεν θα λαμβάνεται υπόψη κατά το μέρος της απαλλαγής για την επιβολή της προσαύξησης φόρου.
Μέχρι την πλήρη λειτουργία του ΜΙΔΑ, η κύρια κατοικία θα συνεχίσει να αποδεικνύεται μέσω της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος του προηγούμενου φορολογικού έτους, όπως ισχύει σήμερα.
