Η Ελλάδα δοκιμάζεται και φέτος με τον πιο σκληρό τρόπο από εκτεταμένες δασικές πυρκαγιές. Οι φλόγες αφήνουν πίσω τους ανυπολόγιστες περιβαλλοντικές καταστροφές, τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες, αλλά κυρίως ένα βαρύτατο τίμημα, με συνανθρώπους μας να χάνουν τη ζωή τους δίνοντας άνιση μάχη με τα πύρινα μέτωπα.
- Από τον Νικόλαο Αναδιώτη*
Μπροστά σε αυτή την επαναλαμβανόμενη εθνική τραγωδία γεννάται ένα κρίσιμο ερώτημα, πώς ακριβώς αξιοποιούνται οι ευρωπαϊκοί πόροι που διατίθενται για την πρόληψη;
Από το 2022 η χώρα μας λαμβάνει σημαντική χρηματοδότηση μέσω του ευρωπαϊκού Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με στόχο την ενίσχυση των δράσεων πρόληψης.
Αιχμή του δόρατος αυτής της προσπάθειας αποτελεί το πρόγραμμα «Antinero». Το εν λόγω πρόγραμμα σχεδιάστηκε για να χρηματοδοτήσει κρίσιμες παρεμβάσεις στο πεδίο, όπως η συστηματική διαχείριση της δασικής καύσιμης ύλης, η δημιουργία και η συντήρηση αντιπυρικών ζωνών, καθώς και η απαραίτητη βελτίωση του δασικού οδικού δικτύου για την ταχύτερη πρόσβαση των δυνάμεων πυρόσβεσης. Ωστόσο, η χορήγηση ενωσιακής χρηματοδότησης δεν αποτελεί «λευκή επιταγή».
Διέπεται αυστηρά από την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης (όπως ορίζεται στο άρθρο 317 της ΣΛΕΕ), ενώ ο ίδιος ο Μηχανισμός Ανάκαμψης βασίζεται ρητά στην επίτευξη συγκεκριμένων και μετρήσιμων αποτελεσμάτων. Με τα δάση να καίγονται, η αποτελεσματικότητα των χρηματοδοτούμενων παρεμβάσεων τίθεται υπόλογη στη σκληρή πραγματικότητα.
Λαμβάνοντας υπόψη αυτά τα δεδομένα, εγείρονται τρία σημαντικά ερωτήματα τα οποία μετέφερα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπου κατέθεσα σχετική ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
1) Σχετικά με την αξιολόγηση της πραγματικής μείωσης του κινδύνου, ζητήθηκε από την Κομισιόν να απαντήσει εάν διαθέτει στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι οι χρηματοδοτούμενες δράσεις πρόληψης πέτυχαν όντως τον σκοπό τους, δηλαδή τη μείωση του κινδύνου εκδήλωσης και εξάπλωσης των πυρκαγιών στην Ελλάδα.
2) Σχετικά με τον έλεγχο υλοποίησης και νομιμότητας, ρωτήθηκε η Επιτροπή εάν προτίθεται, σε στενή συνεργασία με τις ελληνικές Αρχές, να ελέγξει σε βάθος την υλοποίηση των έργων, την πραγματική απορρόφηση των κονδυλίων και τη συμμόρφωσή τους με το Ενωσιακό Δίκαιο.
3) Σχετικά με τη θέσπιση υποχρεωτικών δεικτών στο μέλλον, τίθεται το ερώτημα εάν στο επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ε.Ε. θα θεσπιστούν, επιτέλους, υποχρεωτικοί δείκτες αποτελεσματικότητας για την έγκριση χρηματοδοτήσεων σε έργα πρόληψης πυρκαγιών.
Τα παραπάνω ερωτήματα θα έπρεπε να έχουν απαντηθεί από την ελληνική κυβέρνηση. Ωστόσο, αφού δεν έχει γίνει αυτό, η απάντηση των ευρωπαϊκών θεσμών αναμένεται με εξαιρετικό ενδιαφέρον. Δεν αρκεί απλώς να «απορροφούνται» τα κονδύλια στα χαρτιά. Απαιτούνται πραγματικά και μετρήσιμα αποτελέσματα στο πεδίο για να θωρακιστεί η χώρα ώστε να μην ξαναθρηνήσουμε ανθρώπινα θύματα, καμένα δάση και κατεστραμμένες περιουσίες πολιτών.
* Ευρωβουλευτής, ανεξάρτητο μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Δημοκρατικό Πατριωτικό Λαϊκό Κίνημα ΝΙΚΗ
Οι θέσεις εκφράζουν αποκλειστικά τον ευρωβουλευτή. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν φέρει καμία ευθύνη για αυτές.