Για τρίτη συνεχόμενη χρονιά η Αγκυρα αρνείται να επιτρέψει την τέλεση της θείας λειτουργίας στο ιστορικό μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά στην Τραπεζούντα ανήμερα τον Δεκαπενταύγουστο, μεταθέτοντας προκλητικά την άδεια για τις 23 Αυγούστου.
Πίσω από την προσχηματική επίκληση της τουρκικής επετείου για την άλωση της Τραπεζούντας -την οποία το τουρκικό κράτος φρόντισε το 2022 να μεταφέρει τεχνητά στις 15 Αυγούστου- κρύβεται ένας ωμός εκβιασμός, με την Τουρκία να απαιτεί ανταλλάγματα στη Δυτική Θράκη για την Παναγία Σουμελά.
Την πρόθεση της Αγκυρας να χρησιμοποιήσει το ιερό μνημείο ως διαπραγματευτικό χαρτί τεκμηριώνουν απροκάλυπτα οι δηλώσεις του απόστρατου αντιναυάρχου και εμπνευστή της «Γαλάζιας Πατρίδας», δρος Τζιχάτ Γιαϊτζί, ο οποίος έθεσε ευθέως θέμα αμοιβαιότητας: «Ενώ η Ελλάδα καλύπτει την αντιμετώπιση των αιρετών μουφτήδων των Τούρκων της Δυτικής Θράκης, ενώ τα σχολεία της τουρκικής μειονότητας κλείνουν ένα προς ένα όλα αυτά τα χρόνια, και ενώ υπάρχουν συνεχή προβλήματα σχετικά με τα ιδρύματα, είναι εύκολο να στραφεί κανείς στην Τουρκία και να πει: “Αυξήστε τις ποσοστώσεις στη Σουμελά, επιτρέψτε περισσότερες θρησκευτικές λειτουργίες, ας φέρουμε περισσότερους ορθόδοξους χριστιανούς”.
Ποια είναι όμως η απάντηση; Τι λαμβάνουν οι Τούρκοι της Δυτικής Θράκης σε αντάλλαγμα για την ανοχή που επιδεικνύει η Τουρκία; Γι’ αυτό ακριβώς το ονομάζουμε αμοιβαιότητα». Ο Γιαϊτζί, συνδέοντας απροκάλυπτα τη θρησκευτική λατρεία με την ανθελληνική ατζέντα της Αγκυρας, συμπλήρωσε: «Το πραγματικό ερώτημα που πρέπει να τεθεί είναι το εξής: Είναι οι τελετές στη Σουμελά πραγματικά απλώς θρησκευτική λατρεία; Αν ναι, γιατί οι λεγόμενοι ισχυρισμοί για “Γενοκτονία του Πόντου” αναβιώνουν κάθε χρόνο την ίδια εποχή από κύκλους που συνδέονται με τον Πόντο;
Γιατί η Ελλάδα έχει ανακηρύξει επίσημα τη 19η Μαΐου ως τη λεγόμενη “Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας του Πόντου” από το 1994, καθιστώντας αυτούς τους ισχυρισμούς κρατική πολιτική; Η Τουρκία, από την άλλη πλευρά, τονίζει σε επίσημες δηλώσεις κάθε χρόνο ότι αυτοί οι ισχυρισμοί στερούνται ιστορικής και νομικής βάσης».
Οι παραπάνω εμπρηστικές αναφορές ήταν αποτέλεσμα της αντίδρασης του Γιαϊτζί στον Μετίν Ινάν, στέλεχος της Υπηρεσίας Προβολής και Ανάπτυξης Τουρισμού της Τουρκίας (TGA) στη Μαύρη Θάλασσα, έπειτα από συνάντησή του με τον υπουργό Πολιτισμού Μεχμέτ Νουρί Ερσόι, όπου μεταξύ άλλων παρομοίασαν τη Μονή Σουμελά με τη… Μέκκα!
Απέναντι σε αυτή τη συστηματική τακτική αποχαρακτηρισμού της μονής από τόπο λατρείας σε «ουδέτερο» τουριστικό προορισμό -στα χνάρια της Αγίας Σοφίας και της Μονής της Χώρας-, το Οικουμενικό Πατριαρχείο σε ανακοίνωσή του «χαιρετίζει» σκωπτικά τη χορήγηση άδειας για τις 23 Αυγούστου, σημειώνοντας ότι οι εορτασμοί θα τελεστούν «με την ευκαιρία της αποδόσεως της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου»….