Ένα νέο μέτωπο ακρίβειας στα τρόφιμα ενδέχεται να ανοίξει τους επόμενους μήνες, αυτή τη φορά με καταλύτη το El Niño. Η ενίσχυση του καιρικού φαινομένου απειλεί σημαντικές αγροτικές ζώνες του πλανήτη και οι πρώτες αναταράξεις έχουν ήδη αρχίσει να γίνονται αισθητές στις διεθνείς αγορές εμπορευμάτων.
Στο επίκεντρο του κινδύνου βρίσκονται βασικές πρώτες ύλες με τεράστια σημασία για την παγκόσμια βιομηχανία τροφίμων. Κακάο, καφές robusta, ζάχαρη, φοινικέλαιο και αυστραλιανά σιτηρά συγκαταλέγονται στα προϊόντα που εμφανίζουν τη μεγαλύτερη έκθεση, σύμφωνα με νέα ανάλυση της RaboResearch. Στην αλιεία, μάλιστα, οι επιπτώσεις έχουν ήδη αρχίσει να μεταφράζονται σε σημαντικές ανατιμήσεις.
Η πιθανότητα το σημερινό El Niño να εξελιχθεί σε πολύ ισχυρό φαινόμενο υπολογίζεται στο 81%, αυξάνοντας την αβεβαιότητα γύρω από την παγκόσμια προσφορά αγροτικών προϊόντων.
Οι συνέπειες, ωστόσο, δεν θα είναι ίδιες παντού. Αυστραλία, Νοτιοανατολική Ασία και περιοχές της Δυτικής Αφρικής εμφανίζονται ιδιαίτερα ευάλωτες, ενώ στην Αργεντινή οι αυξημένες βροχοπτώσεις μπορούν αντίθετα να λειτουργήσουν ευνοϊκά για τις καλλιέργειες.
Κακάο: Εκρηκτική άνοδος 72,4% σε τρεις μήνες
Στην πρώτη γραμμή βρίσκεται το κακάο. Περίπου το 70% της παγκόσμιας παραγωγής προέρχεται από τη Δυτική Αφρική, το 12% από τον Ισημερινό και λιγότερο από 6% από τη Νοτιοανατολική Ασία. Συνολικά, οι συγκεκριμένες περιοχές καλύπτουν περίπου το 88% της παραγωγής παγκοσμίως και ιστορικά επηρεάζονται αρνητικά από το El Niño.
Στη Δυτική Αφρική, ειδικότερα, το φαινόμενο συνδέεται με υψηλότερες θερμοκρασίες και ξηρότερες συνθήκες, δημιουργώντας κινδύνους για τις καλλιέργειες.
Η ανησυχία έχει ήδη περάσει στις αγορές. Στις 12 Ιουλίου, το δεύτερο συμβόλαιο κακάο στη Νέα Υόρκη είχε φθάσει τα 5.800 δολάρια ανά μετρικό τόνο, σημειώνοντας άνοδο 72,4% μέσα σε μόλις τρεις μήνες.
Η Rabobank επισημαίνει ότι δεν ευθύνεται αποκλειστικά το El Niño, καθώς στις τιμές επιδρούν και άλλοι παράγοντες, μεταξύ των οποίων η χαμηλή καρπόδεση για την περίοδο 2026/27. Η εξέλιξη, πάντως, δημιουργεί πρόσθετη πίεση στη βιομηχανία σοκολάτας και ζαχαροπλαστικής, καθώς το ακριβότερο κακάο μπορεί σταδιακά να μετακυλιστεί κατά μήκος της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Καφές: Στο επίκεντρο ο robusta
Αυξημένη παραμένει η ανησυχία και στην αγορά του καφέ, με τον robusta να συγκεντρώνει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Οι αγορές έχουν ήδη αρχίσει να ενσωματώνουν στις τιμές ένα «ασφάλιστρο κινδύνου» εξαιτίας του El Niño, με το βλέμμα στραμμένο στην παραγωγή έως το 2027.
Το Βιετνάμ, που αποτελεί τον μεγαλύτερο παραγωγό robusta στον κόσμο, μαζί με την Ινδονησία και την Ινδία καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας προσφοράς. Στις συγκεκριμένες περιοχές, το El Niño συνδέεται συνήθως με θερμότερες και ξηρότερες συνθήκες.
Παρατεταμένη ανομβρία στο Βιετνάμ θα μπορούσε να περιορίσει τα διαθέσιμα αποθέματα νερού και την υγρασία του εδάφους, επηρεάζοντας κρίσιμες φάσεις ανάπτυξης των φυτών.
Προς το παρόν, πάντως, η Rabobank δεν εντοπίζει ενδείξεις μεγάλης ζημιάς. Ένα ισχυρότερο El Niño θα αύξανε, ωστόσο, τον κίνδυνο περιορισμένης προσφοράς robusta το 2027, αφήνοντας τις τιμές ιδιαίτερα ευάλωτες στις καιρικές μεταβολές.
Ζάχαρη και φοινικέλαιο υπό πίεση
Στη ζάχαρη, οι χαμηλότερες βροχοπτώσεις που μπορεί να προκαλέσει το El Niño σε Αυστραλία, Ινδία και Νοτιοανατολική Ασία δημιουργούν κινδύνους για την παραγωγή. Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν οι εξελίξεις στην Ινδία και την Ταϊλάνδη.
Προς το παρόν, ανάχωμα στις πιέσεις αποτελεί η μεγάλη παραγωγή ζαχαροκάλαμου στη Βραζιλία και το πλεόνασμα που έχει συμπιέσει τις διεθνείς τιμές από το δεύτερο μισό του 2025. Η Rabobank εκτιμά, ωστόσο, ότι η ενίσχυση του El Niño μπορεί να δημιουργήσει ανοδικές συνθήκες για τις τιμές έως τα τέλη του 2026 και κατά τη διάρκεια του 2027.
Παρόμοιος κίνδυνος υπάρχει στο φοινικέλαιο. Ινδονησία και Μαλαισία αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 80% της παγκόσμιας παραγωγής και μία παρατεταμένη περίοδος ξηρασίας μπορεί να μειώσει τις αποδόσεις.
Οι μεγαλύτερες επιπτώσεις ενδέχεται να γίνουν εμφανείς στις αρχές του 2027, προκαλώντας στενότερη προσφορά και μεγαλύτερες διακυμάνσεις των τιμών.
Ψάρια: Οι αυξήσεις έχουν ήδη αρχίσει
Στον κλάδο της αλιείας, το πρόβλημα δεν αποτελεί πλέον μόνο πρόβλεψη. Η αλιευτική περίοδος του περουβιανού γαύρου από τον Μάιο έως τον Ιούλιο ήταν εξαιρετικά αδύναμη.
Η ποσόστωση διαμορφώθηκε κατά 36% χαμηλότερα από πέρυσι και ήταν η μικρότερη της τελευταίας δεκαετίας, ενώ εκτιμάται ότι τελικά θα αλιευθεί μόλις περίπου το 25% της επιτρεπόμενης ποσότητας.
Ο περουβιανός γαύρος χρησιμοποιείται ευρέως για την παραγωγή ιχθυαλεύρων και ιχθυελαίων. Οι τιμές των πρώτων έχουν ήδη υπερδιπλασιαστεί μέσα σε έναν χρόνο, ενώ εκείνες των ιχθυελαίων έχουν υπερτριπλασιαστεί από τον Ιούλιο του 2025.
Το αποτέλεσμα είναι υψηλότερο κόστος ζωοτροφών για τις υδατοκαλλιέργειες, κυρίως σε σολομό, γαρίδες και θαλάσσια ψάρια. Πρόκειται για μία επιβάρυνση που μπορεί στη συνέχεια να μεταφερθεί στις τιμές που συναντούν οι καταναλωτές στην αγορά.
Σιτηρά: Η Αυστραλία αποτελεί τον μεγάλο κίνδυνο
Περισσότερο σύνθετη είναι η κατάσταση στα σιτηρά και τους ελαιούχους σπόρους. Οι αυξημένες βροχοπτώσεις μπορούν να ευνοήσουν την παραγωγή στην Αργεντινή και σε περιοχές των ΗΠΑ, όμως στην Αυστραλία η εικόνα είναι αντίστροφη.
Ένα ισχυρό El Niño μπορεί να οδηγήσει σε λιγότερες βροχές και υψηλότερες θερμοκρασίες, επηρεάζοντας τις αποδόσεις σε σιτάρι, κριθάρι και canola.
Δεδομένου ότι η Αυστραλία συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους εξαγωγείς σιταριού διεθνώς, μία μεγάλη μείωση της παραγωγής θα μπορούσε να προκαλέσει δυσανάλογες επιπτώσεις στο παγκόσμιο εμπόριο και στις περιφερειακές τιμές.
