Ἡ μετάβαση στήν ἐποχή τῆς ΤΝ, τῆς συνθετικῆς βιολογίας καί τῶν ρομπότ ἔχει ἐντελῶς διαφορετικά χαρακτηριστικά ἀπό τήν Βιομηχανική Ἐπανάσταση, διότι μπορεῖ νά ὁδηγήσει σέ μιά ἀνθρώπινη νοημοσύνη πού θά κυριαρχεῖ στόν κόσμο, θά ξεπερνᾶ τόν Homo Sapiens καί κανείς δέν θά μπορεῖ νά προβλέψει ἄν θά ὑπακούει σέ ἠθικούς κανόνες
Γιά νά συνειδητοποιήσουμε τήν δύναμη πού δίνει στήν πληροφορία ὁ πολλαπλασιαστής τῆς ΤΝ, ἀρκεῖ νά παρατηρήσουμε τίς μεταβολές πού παρουσιάστηκαν ἤδη στήν παγκόσμια οἰκονομία.
Γιά δεκαετίες, οἱ πρῶτες θέσεις μέ τούς πλουσιώτερους στήν λίστα FORBES καταλαμβάνονταν ἀπό μονάρχες καί μεγαλογαιοκτήμονες, δηλαδή κατόχους παραγωγικῆς γῆς. Στήν συνέχεια, τήν θέση τους κατέλαβαν σεΐχηδες καί ἰδιοκτῆτες ἐνεργειακῶν πόρων, οἱ ὁποῖοι ἦταν ἀπαραίτητοι κατά τήν ἀκμή τῆς Βιομηχανικῆς Ἐπανάστασης. Τά τελευταῖα χρόνια, ἡ παγκόσμια οἰκονομική ἡγεμονία ἔχει μετατοπιστεῖ πρός τούς εἰδικούς στόν τομέα τῆς ψηφιακῆς τεχνολογίας καί τοῦ ΑΙ (Big Data).
- Τοῦ Δρ. Εὐριπίδη Στ. Στυλιανίδη*
Τό ἴδιο συμβαίνει στήν γεωπολιτική ἰσορροπία, τήν διεθνῆ ἀσφάλεια, τήν λειτουργία τῆς δημοκρατίας καί τήν προστασία τῶν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων. Στήν διεθνῆ πολιτική καθίστανται ὑποκείμενα Διεθνοῦς Δικαίου ὄχι μόνο τά κράτη, ἀλλά καί πολυεθνικές ἑταιρεῖες πού διαχειρίζονται πλῆθος πληροφοριῶν, μέσῳ ΑΙ, καί ἐπηρεάζουν συχνά περισσότερο ἀπό τά ἄλλα ὑποκείμενα τίς ἐξελίξεις.
Ὁ ἀνταγωνισμός μεταξύ ΗΠΑ – Κίνας γιά τό ποιός θά κερδίσει τήν κούρσα τῆς ΤΝ ὁδηγεῖ συχνά σέ ἐπικίνδυνους περιορισμούς τά ἀνθρώπινα δικαιώματα καί ἐπιδρᾶ καταλυτικά στήν ποιότητα τῆς δημοκρατίας κυρίως στήν Δύση, ὅπου τό δημοκρατικό πολίτευμα διαμόρφωσε τίς ἀντίστοιχες εὐαισθησίες. Αὐτά τά νέα δεδομένα δημιουργοῦν τήν ἀνάγκη ἰδιαίτερης προστασίας τῶν δικαιωμάτων ἕως ἐκεῖ πού εἶναι τοὐλάχιστον ἐφικτό νά δεῖ ἕνας διορατικός συνταγματικός νομοθέτης.
Κατά τίς προηγούμενες δεκαετίες, θεωροῦνταν δεδομένο ὅτι: «Οἱ Ἀμερικανοί καινοτομοῦν. Οἱ Κινέζοι ἀντιγράφουν καί οἱ Εὐρωπαῖοι νομοθετοῦν». Αὐτή ἡ πραγματικότητα ἔχει ἤδη ἀνατραπεῖ, διότι οἱ Κινέζοι προχωροῦν ταχύτατα στήν καινοτομία, ἀπειλῶντας οὐσιαστικά τήν ἀμερικανική πρωτοκαθεδρία. Οἱ Ἀμερικανοί ἀνησυχοῦν ὅτι, ἄν περιοριστοῦν ἀπό ἕνα ὑπερ-ρυθμιστικό θεσμικό πλαίσιο πού προκρίνει ἡ ΕΕ μέ τήν περιπλοκότητα τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Κανονισμοῦ ΤΝ, προκειμένου νά προστατευτεῖ τό κράτος δικαίου ἐσωτερικά, θά χάσουν τήν γεωπολιτική μάχη τοῦ ΑΙ.
Ἡ Κίνα, ἔχοντας ἕνα συγκεντρωτικό καθεστώς ἐσωτερικά πού δέν διαθέτει αὐτοδιορθωτικούς μηχανισμούς, ὅπως τό ἀμερικανικό μέ τήν Ἀρχή Ἐλέγχων καί Ἰσορροπιῶν, θά προσπαθήσει νά τό ἐπιβάλει διεθνῶς. Ἡ Παγκόσμια κυριαρχία τῆς Κίνας διά τῆς ΤΝ στήν οἰκονομία, τήν διοίκηση, τήν βιομηχανία, τήν ἄμυνα, τήν ἐνέργεια, τήν ἐπιστήμη, τήν παιδεία, τήν ὑγεία κ.λπ. θά ἐπηρεάσει ἀρνητικά τά Ἀνθρώπινα Δικαιώματα, τήν Δημοκρατία καί τό Κράτους Δικαίου, πού εἶναι ὁ σκληρός ἀξιακός πυρῆνας πού ὑπερασπίζεται ὁ δυτικός πολιτισμός.
Ἀπό τήν δική της πλευρά, ἡ Εὐρώπη ἀνησυχεῖ γιά τήν ἐσωτερική ἰσορροπία τῆς Δημοκρατίας, θεωρῶντας ὅτι, ἄν κυριαρχήσουν οἱ πλατφόρμες τῶν BIG DATA ἐσωτερικά καί ἀποδυναμωθεῖ ὁ ρόλος τοῦ Κράτους, δηλαδή τῆς πολιτικῆς, τότε ἐπίσης θά κινδυνεύσει σοβαρά τό ἀξιακό σύστημα τῆς Δύσης. Ἡ ἀναζήτηση μιᾶς ἰσορροπίας ἀνάμεσα στίς δύο προσεγγίσεις, τήν Γεωπολιτική τῶν ΗΠΑ καί τήν Πολιτειακή τῆς ΕΕ, εἶναι ἀναγκαιότητα τόσο γιά τόν πολιτικό ὅσο καί γιά τόν νομικό κόσμο.
Οἱ ΗΠΑ εἶναι πρῶτες παγκοσμίως σέ Κέντρα Δεδομένων, μέ 4.165, δηλαδή τό 38% τό 2025. Ἡ Μεγάλη Βρεταννία δεύτερη μέ 499, ἡ Γερμανία τρίτη μέ 487 καί ἀκολουθεῖ ἡ Κίνα μέ 381. Ὁ ἀριθμός τῶν Κέντρων ὅμως δέν ἀντιστοιχεῖ μέ τήν ἰσχύ. Τήν περίοδο 2010-2024 οἱ ἐπενδύσεις σέ ὑποδομές ΑΙ ἦταν πάνω ἀπό 600 δισ. δολλάρια καί σέ ἐφαρμογές πάνω ἀπό 900 δισ. δολλάρια. Τό 65% γίνεται σέ ΗΠΑ καί Κίνα. Στίς ΗΠΑ ἡ κατασκευή Data Centers αὐξήθηκε ἀπό 1,6 δισ. δολλάρια τό 2014 σέ 41 δισ. δολλάρια τό 2025 (πηγή: Πίνακας World Economic Forum 2026). Τό 2025 τά συστήματα ΑΙ ἀπορροφοῦν τό 50% τῆς ἐνέργειας τῶν παγκόσμιων Κέντρων Δεδομένων (πηγή: Digiconomist, μελέτη περιοδικοῦ «Joule, energypress», 28.5.2025). Σύμφωνα μέ τόν Διεθνῆ Ὀργανισμό Ἐνέργειας (IEA), τά Κέντρα Δεδομένων κατανάλωσαν τό 2023 περίπου 415 τεραβατῶρες (TWh). Τό 20% προῆλθε ἀπό συστήματα ΑΙ, ποσοστό πού μετά τό 2025 ἐκτινάσσεται στό 49%.
Ἡ μελέτη λαμβάνει ὑπ᾿ ὄψιν τήν ἐνεργειακή ἀπόδοση κάθε ἐγκατάστασης, τεχνολογίες διαχείρισης θερμότητας κρίσιμες γιά τήν διαχείριση θερμοκρασιῶν στούς διακομιστές ΑΙ. Τό Κέντρο Δεδομένων, ὡς νευρικό σύστημα τοῦ ψηφιακοῦ κόσμου, ἀπαιτεῖ τεράστιες ποσότητες ἠλεκτρικῆς ἐνέργειας, στοιχεῖο πού γεννᾶ προβληματισμούς γιά τήν βιωσιμότητα τῆς ραγδαίας ἐξάπλωσης τῆς ΤΝ.
Ἡ κατανάλωση ρεύματος ἀπό τήν ΤΝ ὑπολογίζεται στά 23 γιγαβάτ (GW) στό τέλος τοῦ 2025, ποσότητα διπλάσια ἀπό τήν κατανάλωση ἰσχύος ὅλης τῆς Ὁλλανδίας. Ἄν δέν βρεθοῦν τρόποι βελτίωσης τῆς ἐνεργειακῆς ἀπόδοσης, ἡ ἐπέκταση τοῦ ΑΙ θά συγκρουστεῖ μέ παγκόσμιους στόχους γιά τήν περιβαλλοντική βιωσιμότητα. Μόνον ἡ ἐξάπλωση τοῦ ChatGPT ὁδηγεῖ σέ ραγδαία αὔξηση τῆς κατανάλωσης ἐνέργειας καί νεροῦ. Ἡ παραγωγική ΤΝ βασίζεται σέ μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLMs), πού χρειάζονται δισεκατομμύρια σημεῖα δεδομένων γιά τήν ἐκπαίδευσή τους. Ἡ «καρδιά» τῶν λειτουργιῶν αὐτῶν εἶναι τά Κέντρα Δεδομένων.
Σήμερα εἶναι 6.000 περίπου διεθνῶς καί θά φθάσουν τά 8.400 ἕως τό 2030. Μιά ἁπλῆ ἐντολή στό ChatGPT καταναλώνει 10 φορές περισσότερη ἐνέργεια ἀπό μιά ἀναζήτηση στό Google. Σύμφωνα μέ τήν Goldman Sachs Research, προβλέπεται 160% αὔξηση στήν χρήση ἐνέργειας ἀπό τά Κέντρα Δεδομένων ἕως τό 2030. Στίς ΗΠΑ ἡ κατανάλωση γι’ αὐτήν τήν χρήση θά φθάσει τό 10% τῆς συνολικῆς χρήσης ρεύματος τά ἑπόμενα πέντε χρόνια.
Στήν Εὐρώπη ἡ ἐνεργειακή ζήτηση θά αὐξηθεῖ κατά 40-50% ἕως τό 2033. Τό παγκόσμιο ἐνεργειακό ἀποτύπωμα τῶν Κέντρων Δεδομένων ἰσοδυναμεῖ μέ τήν συνολική κατανάλωση ρεύματος τῆς Πορτογαλίας, τῆς Ἑλλάδας καί τῆς Ὁλλανδίας ἀθροιστικά.
Ἕνα μοντέλο ΑΙ, γιά νά στείλει ἕνα e-mail 100-250 λέξεων, χρησιμοποιεῖ ἀπό 0,5-3 λίτρα νεροῦ γιά τήν ψύξη τῶν ὑπερθερμαινόμενων διακομιστῶν. Ἡ Microsoft χρειάστηκε 52 ἑκατομμύρια λίτρα νεροῦ γιά νά ἐκπαιδεύσει τό ChatGPT σέ ἕνα Κέντρο Δεδομένων στήν Ἀϊόβα, προκαλῶντας 34% αὔξηση τῆς ἐτήσιας κατανάλωσης. Ἡ Google στά Κέντρα Δεδομένων της αὔξησε 88% τήν χρήση νεροῦ ἀπό τό 2019 καί 48% τίς ἐκπομπές ἄνθρακα. Τό νερό χρησιμεύει γιά ψύξη, ἀλλά καί γιά παραγωγή ἠλεκτρικῆς ἐνέργειας πού τροφοδοτεῖ τά Κέντρα.
Στίς ΗΠΑ τό κόστος τῆς περιβαλλοντικῆς ἐπιβάρυνσης καί τῆς δημόσιας ὑγείας μπορεῖ νά ξεπεράσει τά 20 δισ. δολλάρια ἐτησίως. Ἡ ἐκπαίδευση ἑνός μόνο μοντέλου ΑΙ, ὅπως τό Llamy3.1. τῆς Meta, παράγει ρύπους πού ἰσοδυναμοῦν μέ περισσότερες ἀπό 10.000 διαδρομές μετ’ ἐπιστροφῆς μέ αὐτοκίνητο ἀπό τό Λός Ἄντζελες στήν Νέα Ὑόρκη. Παρ᾿ ὅτι ἀναπτύσσονται λιγώτερο ἐνεργοβόρα μοντέλα, ἡ ἀγωνία παραμένει ἄν τό ἐμπορικό κέρδος ἀπό τό ΑΙ ὑποτάξει τό περιβαλλοντικό ὄφελος καί τόν ἐκδημοκρατισμό τῆς γνώσης.
Ἡ Κίνα τό 2026 αὔξησε τίς δαπάνες γιά τεχνολογία κατά 62 δισ. δολλάρια (10%). Αὐτή ἡ στροφή ἀπαιτεῖ ἐνεργειακή αὐτάρκεια, πού δέν διαθέτει. Ἡ Κίνα παράγει τό 30% τῆς συνολικῆς ἐνέργειάς της, ἐνῷ εἰσάγει τό 70%. Τό πετρέλαιο ἀντιπροσωπεύει τό 20% τῆς συνολικῆς ἐνέργειας, τό ὁποῖο κατά 70% εἰσάγεται. Τό 40-50% αὐτοῦ εἰσάγεται ἀπό κράτη τοῦ Κόλπου (Ἰράν, Σαουδική Ἀραβία, Κουβέιτ καί Ἰράκ). Σχεδόν ὅλο διέρχεται ἀπό τά Στενά τοῦ Ὁρμούζ. Τό κλείσιμο τῶν Στενῶν ἐπηρεάζει 5-7% τήν συνολικά εἰσαγόμενη ἐνέργεια τῆς Κίνας. Ἡ Κίνα διαθέτει σήμερα 1,2 δισ. βαρέλια ἀργοῦ πετρελαίου, πού τῆς ἐπαρκεῖ γιά 115 ἡμέρες. Ἡ Κίνα θεωρεῖ τό Ἰράν στρατηγικό οἰκονομικό ἑταῖρο, ὄχι στρατιωτικό σύμμαχο. Δέν θά διαταράξει τίς σχέσεις της μέ τίς χῶρες τοῦ Κόλπου. Τό 2025 57% τοῦ πετρελαίου πού εἰσήχθη στήν Κίνα προῆλθε ἀπό τήν Μέση Ἀνατολή. Μόνο ἀπό τό Ἰράν προέρχονται 1,4 ἑκατ. βαρέλια ἡμερησίως. Τό κλείσιμο τοῦ Ὁρμούζ στρέφει τήν Κίνα στήν ἀγκαλιά τῆς Ρωσσίας.
Τά πρόσφατα στρατιωτικά πλήγματα ΗΠΑ καί Ἰσραήλ κατά Ἰράν (Ἐπιχείρηση Epic Fury, 28 Φεβρουαρίου 2026) καί ἡ ἀνατροπή τοῦ Ν. Μαδοῦρο στήν Βενεζουέλα (Ἐπιχείρηση Absolute Resolve, 3 Ἰανουαρίου 2026) δημιούργησαν μιά ἄμεση σύγκρουση μεταξύ τῆς παγκόσμιας ἐνεργειακῆς ἀσφάλειας καί τῶν φιλοδοξιῶν τῆς Κίνας γιά ἡγεμονία στό ΑΙ. Ἡ σύνδεση μεταξύ αὐτῶν τῶν γεγονότων ἔγκειται στό «Ἐνεργειακό Χάσμα» τῆς Κίνας – τήν συνειδητοποίηση ὅτι ὁ νικητής στήν κούρσα τοῦ ΑΙ δέν εἶναι αὐτός μέ τόν καλύτερο κώδικα, ἀλλά αὐτός μέ τήν πιό ἀξιόπιστη, φθηνή ἠλεκτρική ἐνέργεια.
Μέχρι τό 2026, ἡ Κίνα τροφοδοτοῦσε τήν βιομηχανία/τεχνολογία της μέσῳ μιᾶς «σκιώδους» ἐνεργειακῆς οἰκονομίας. Εἰσῆγε 1,8 ἑκατ. βαρέλια ἡμερησίως φθηνοῦ πετρελαίου ἀπό τό Ἰράν καί τήν Βενεζουέλα (συχνά μέ μετονομασία ὡς προερχόμενο ἀπό τήν Μαλαισία ἤ τό Ὀμάν), ἐξοικονομῶντας δισεκατομμύρια. Μέ τόν Ν. Μαδοῦρο ὑπό κράτηση καί τίς ΗΠΑ νά διαχειρίζονται πλέον τά πετρελαιοφόρα πεδία τῆς Βενεζουέλας, ἡ παροχή αὐτή ἀνακατευθύνθηκε πρός τίς ΗΠΑ. Ἡ Κίνα ἔχασε τήν κύρια πηγή φθηνοῦ «βαρέος» ἀργοῦ πετρελαίου, ἀπαραίτητου γιά τά διυλιστήριά της. Ἡ κίνηση δεξαμενόπλοιων στά Στενά τοῦ Ὁρμούζ βρίσκεται ὑπό συνεχῆ ἀπειλή ἀπό ἰρανικά ἀντίποινα μέ drones καί πυραύλους.
Ἀκόμα κι ἄν ἡ Κίνα ἤθελε νά ἀγοράσει ἰρανικό πετρέλαιο, ὁ κίνδυνος γιά τόν «σκιώδη στόλο» εἶναι πλέον ἀπαγορευτικός. Τό 2026, ἡ φράση «Τό τέλος τοῦ AI εἶναι ὁ ἠλεκτρισμός» ἔχει γίνει ἐθνικό δόγμα. Ἡ ἀνάπτυξη τοῦ κινεζικοῦ AI δέν ἀφορᾶ μόνο στά μικροτσίπ, ἀλλά στήν τροφοδοσία ὑπολογιστικῶν κέντρων τεράστιας κλίμακας. Ἡ ἐκπαίδευση τῶν γλωσσικῶν μοντέλων (LLMs) ἑπόμενης γενιᾶς ἀπαιτεῖ συγκλονιστικές ποσότητες συνεχοῦς ἐνέργειας. Χάνοντας τήν «ἔκπτωση κυρώσεων» ἀπό Ἰράν καί Βενεζουέλα, τό κόστος ἀνά μονάδα ἐπεξεργασίας γιά τό κινεζικό AI αὐξάνεται. Ἐάν οἱ τιμές τῆς ἐνέργειας παραμείνουν ὑψηλές, οἱ κινεζικές ἑταιρεῖες θά δυσκολευτοῦν νά ἀνταγωνιστοῦν τίς ἀμερικανικές, οἱ ὁποῖες ἔχουν πρόσβαση σέ φθηνότερο ἐγχώριο σχιστολιθικό ἀέριο καί πυρηνική ἐνέργεια. Οἱ ἐνέργειες τῶν ΗΠΑ σέ Βενεζουέλα καί Ἰράν δέν ἀφοροῦν μόνο στήν ἀλλαγή καθεστῶτος. Ἀποτελοῦν ἕνα de facto «ἐνεργειακό ἐμπάργκο» πού μπλοκάρει τήν ἐπανάσταση τῆς Κίνας στό ΑΙ.
Ἡ διεθνής ἀντιπαράθεση γιά τό ΑΙ εἶναι μιά εὐκαιρία γιά τήν Ἑλλάδα νά ἀναδειχθεῖ ὡς ἠθική Συνείδηση τῆς Ἀνθρωπότητας. Γιά τόν λόγο αὐτόν 43 ἐπιστήμονες ἀπό 18 πανεπιστήμια τοῦ κόσμου, ὑπό τήν ἐπιστημονική μου ἐπιμέλεια, δημοσιεύσαμε μιά συλλογική μελέτη (ἐκδ. Νομική Βιβλιοθήκη), μέ τήν ὁποία εἰσηγούμαστε στόν Πρωθυπουργό, ἐν ὄψει τῆς ἐπικείμενης Συνταγματικῆς Ἀναθεώρησης, τήν θέσπιση εἰδικοῦ ἄρθρου 5Β γιά τήν Τεχνητή Νοημοσύνη. Προτείναμε ἡ Ἑλλάδα νά εἶναι ἡ πρώτη Εὐρωπαϊκή χώρα πού, μετά τίς ΗΠΑ καί τήν ΕΕ, θά κυρώσει τήν Σύμβαση-Πλαίσιο τοῦ Συμβουλίου τῆς Εὐρώπης, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ἕναν πρῶτο κοινό ἀξιακό τόπο ΗΠΑ – ΕΕ πού σέβεται τά ἀνθρώπινα δικαιώματα, τήν δημοκρατία καί τό κράτος δικαίου.
Artificial Intelligence, metaverse, internet of things, blockchain, συνθετική βιολογία, robotics, Avatar, Maschine learning δημιουργοῦν μιά Εἰκονική Πραγματικότητα παράλληλη, ἀλλά ἐξ ἴσου ἰσχυρή μέ τήν δική μας Πραγματική Πραγματικότητα, πού γίνεται ἰδιαίτερα ἐπιδραστική στίς νεώτερες ἡλικίες, καθοδηγῶντας τά παιδιά ἐντονώτερα ἀπό τούς γονεῖς καί τούς δασκάλους τους. Ἡ κλωνοποίηση τῶν πολιτισμῶν (mcdonaldisation) καί ἡ ἰσοπέδωση διαχρονικῶν ἀξιῶν ἀπειλοῦν μέ ἐξαφάνιση παραδοσιακούς πολιτισμούς.
Στό κέντρο ὁ ἄνθρωπος
Ἐνώπιον αὐτῶν τῶν νέων ἀπειλῶν, δέν εἶναι τυχαῖο ὅτι στό τελευταῖο του βιβλίο ὁ Henry Kissinger παραπέμπει ἐκ νέου στόν διαχρονικό Ἑλληνικό πολιτισμό, παραλληλίζοντας τό σύμπλεγμα εἰκονικῆς καί πραγματικῆς πραγματικότητας μέ τήν «Ἀλληγορία τοῦ Σπηλαίου». Στήν «Πολιτεία» τοῦ Πλάτωνα γίνεται ἀναφορά στήν Ἀλληγορία τοῦ Σπηλαίου, ὅπου σέ ἕναν διάλογο μεταξύ τοῦ Σωκράτη καί τοῦ Γλαύκωνα παρουσιάζεται ἡ Ἀνθρωπότητα ὡς μιά ὁμάδα φυλακισμένων, οἱ ὁποῖοι δεμένοι στόν τοῖχο τοῦ σπηλαίου βλέπουν τίς σκιές πού δημιουργοῦνται ἀπό τήν ἀντανάκλαση τοῦ φωτός πού εἰσέρχεται ἀπό τήν εἴσοδο, καί τίς νομίζουν ὡς ἰδανικές. Ὅταν ὅμως αὐτοί ἀπελευθερώνονται καί βγαίνουν στό φῶς τοῦ ἥλιου, συνειδητοποιοῦν τήν πραγματικότητα.
Ἡ Πλατωνική προσέγγιση ἐνθαρρύνει τήν ἀναζήτηση τῆς ἀλήθειας, προωθεῖ τήν ἔρευνα καί ὁδηγεῖ στήν ἔλλογο σκέψη. Ὁ Ἀριστοτέλης συμβάλλει στήν σαρωτική ταξινόμηση τῆς γνώσης, ἐπιδίωξη καί τῆς σύγχρονης ΤΝ, ἐνῷ παράλληλα οἱ φιλόσοφοι ἐπιδιώκουν τήν καλλιέργεια ἀξιῶν πού θά ἀποτρέπουν τήν κατάχρηση καί θά ὁδηγοῦν στήν ἐνάρετη χρήση τῆς τεχνολογίας. Στούς αἰῶνες πού μεσολάβησαν, οἱ κοινωνίες προόδευσαν.
Πάραυτα ὅμως, τά τελευταῖα χρόνια, ἡ Ἀνθρωπότητα τήν πρόοδο τήν ἀποτύπωσε περισσότερο στίς τεχνολογικές ἐξελίξεις καί λιγώτερο στήν προστασία τῶν πανανθρώπινων ἀξιῶν. Ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου, καθίσταται ἀναγκαία ἡ ἐπιδίωξη μιᾶς Ἠθικῆς Τεχνητῆς Νοημοσύνης, πού δέν θά στοχεύει στόν Μετα-Ἀνθρωπισμό, ἀλλά θά ἐπιμένει στόν Ἀνθρωποκεντρισμό, πού στηρίζεται στήν ἔλλογο σκέψη καί στήν ἀνθρώπινη συνείδηση, ἡ ὁποία παραμένει τό βασικό μυστήριο τῆς Δημιουργίας. Στήν κατεύθυνση αὐτήν ἀξίζει νά προσανατολιστεῖ ἡ Ἑλλάδα πολιτικά, νομοθετικά καί πολιτιστικά, ἐπιβεβαιώνοντας τήν θέση τοῦ Ὀδυσσέα Ἐλύτη: «Θά ἔλθει ἡ στιγμή πού ὁ πολιτισμός μας θά μᾶς συγκλονίσει μέ τή δύναμη τῆς ἐπικαιρότητάς του».
* Βουλευτής Ροδόπης Νέας Δημοκρατίας, πρώην Ὑπουργός, Καθηγητής Συνταγματικοῦ Δικαίου καί Κοσμήτορας τῆς Νομικῆς Σχολῆς Εὐρωπαϊκοῦ Πανεπιστημίου Κύπρου
Πηγή: estianews.gr
