Το «επιτελικό κράτος» χρειάστηκε σχεδόν έναν χρόνο για να παραδεχτεί το αυτονόητο, ότι το φιάσκο με τις πινακίδες δεν ήταν μια «τεχνική δυσκολία», αλλά μια κραυγαλέα αποτυχία διαχείρισης που παρέλυσε την αγορά, ταλαιπώρησε χιλιάδες πολίτες και εξέθεσε πλήρως τον μηχανισμό του υπουργείου Μεταφορών.
Η έλλειψη πινακίδων, ένα πρόβλημα που θα έπρεπε να έχει λυθεί μέσα σε λίγες ημέρες, εξελίχθηκε σε μαραθώνιο ομηρίας για αγοραστές και αντιπροσωπείες. Οι πολίτες πλήρωναν δόσεις για αυτοκίνητα που σάπιζαν στα γκαράζ, οι εταιρίες leasing πάγωσαν συμφωνίες, οι εισαγωγές οχημάτων σταμάτησαν επειδή… δεν υπήρχε χώρος στα πάρκινγκ, ενώ οι περιφέρειες αντάλλασσαν πινακίδες μεταξύ τους σαν να πρόκειται για είδος εν ανεπαρκεία.
Αυτό είχε ως αποτέλεσμα η αγορά του αυτοκινήτου να… καταρρεύσει. Ενδεικτικό είναι πως τον Αύγουστο οι πωλήσεις έπεσαν κατά 18,7%, με τους εμπλεκόμενους να περιμένουν ανεληπώς για να ολοκληρώσουν συναλλαγές, που δεν μπορούσαν να προχωρήσουν λόγω της έλλειψης πινακίδων.
Η ΕΛ.ΣΤΑΤ. κατέγραψε πτώση και στις ταξινομήσεις μοτοσυκλετών, ενώ το μπλακάουτ στις διαδικασίες οδήγησε σε πατέντες τύπου «δήλωσε το χωριό σου για να πάρεις πινακίδα».
Και όλα αυτά επειδή ο διαγωνισμός του υπουργείου μπλοκαρίστηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο, όχι μία αλλά δύο φορές, αποκαλύπτοντας νομικές πλημμέλειες και αφήνοντας την αγορά να λειτουργεί με απευθείας αναθέσεις και πρόχειρες λύσεις.
Μετά από μήνες χάους, το υπουργείο επιχειρεί τώρα να εμφανιστεί ως μεταρρυθμιστής, προωθώντας ένα νέο ψηφιακό σύστημα που υπόσχεται «τέλος στις καθυστερήσεις». Σχέδιο νόμου σε δημόσια διαβούλευση προβλέπει πλήρη ψηφιοποίηση της διαδικασίας: από την παραγγελία και την παραγωγή μέχρι την πληρωμή και την παραλαβή της πινακίδας.
Το νέο μοντέλο εισάγει:
- Κεντρική ψηφιακή πλατφόρμα που θα καταγράφει κάθε στάδιο της διαδικασίας, καταργώντας τη γραφειοκρατία των Διευθύνσεων Μεταφορών.
- Ανοικτό Μητρώο Κατασκευαστών, χωρίς αριθμητικό περιορισμό, ώστε να μην ξαναζήσει η αγορά φαινόμενα εξάντλησης αποθεμάτων.
- Δυνατότητα επιλογής αριθμού κυκλοφορίας, με ειδικά παράβολα υπέρ του Δημοσίου, μια «καινοτομία» που μετατρέπει την πινακίδα σε προϊόν προς τιμολόγηση.
- Αυστηρές κυρώσεις έως 600.000 ευρώ για κατασκευαστές που δεν τηρούν προδιαγραφές και προθεσμίες.
Πίσω όμως από τις εξαγγελίες, παραμένει το βασικό ερώτημα: γιατί χρειάστηκε να φτάσουμε στο απόλυτο μπλακάουτ για να κινηθεί το υπουργείο; Γιατί η «επιτελική» μηχανή δεν μπόρεσε να τρέξει έναν διαγωνισμό χωρίς να μπλοκαριστεί δύο φορές; Και κυρίως: ποιος λογοδοτεί για την κατάρρευση μιας ολόκληρης αγοράς εξαιτίας μιας κρατικής αδράνειας που θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί;
Το νέο σύστημα μπορεί να υπόσχεται διαφάνεια, ταχύτητα και αυτοματοποίηση. Αλλά η πραγματική δοκιμασία δεν θα είναι η ψηφιακή πλατφόρμα. Θα είναι το αν το κράτος μπορεί, επιτέλους, να λειτουργήσει χωρίς να μετατρέπει μια απλή πινακίδα κυκλοφορίας σε εθνικό δράμα.
