Εξι χώρες της Ε.Ε., Γερμανία, Ολλανδία, Σουηδία, Δανία, Αυστρία και Φινλανδία -αλλά όχι η Γαλλία-, δημιουργούν ένα ενιαίο μέτωπο και απαιτούν μεγάλες μειώσεις, πολλών δισ. ευρώ, στην τελική διαμόρφωση του επομένου κοινοτικού προϋπολογισμού (2028-2034), ώστε να ενισχυθούν οι τομείς της άμυνας και των καινοτόμων επιχειρήσεων, σε μια απέλπιδα προσπάθεια να ανταγωνιστεί η Ε.Ε. τις ΗΠΑ και την Κίνα.
Εξω από τον λογαριασμό συνεχίζει να βρίσκεται ο πακτωλός δισεκατομμυρίων για τη στρατιωτική κυρίως ενίσχυση της Ουκρανίας, που παίρνει πλέον μορφή καταβόθρας, μη ελεγχόμενου κοινοτικού χρήματος προς το Κίεβο, χωρίς καμιά ουσιαστική μέριμνα για τη σοβαρότατη ενεργειακή κρίση στην Ε.Ε. και την αντιμετώπισή της.
Το «μάρμαρο» θα πληρώσουν οι τομείς της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και της Πολιτικής Συνοχής, από τις οποίες επωφελούνται μέχρι τώρα οι πλέον απομακρυσμένες και φτωχές περιφέρειες της Ε.Ε., μεταξύ των οποίων και της Ελλάδας.
Οπως φαίνεται, οι πιθανές μειώσεις του νέου κοινοτικού προϋπολογισμού στον τομέα της γεωργίας και των ενισχύσεων των πιο φτωχών περιφερειών αφορά άμεσα την Ελλάδα, που χρειάζεται αυτά τα κονδύλια για την ενίσχυση αυτών των δύο τομέων.
Το μέτωπο των έξι φαίνεται να μην αστειεύεται, καθώς οι χώρες αυτές συνεισφέρουν περίπου το 40% των εσόδων του προϋπολογισμού της Ενωσης, ενώ όλο και περισσότερο απειλούν ότι δεν θα υπάρξει νέος προϋπολογισμός, αν δεν ικανοποιηθούν οι όροι τους. Οποιαδήποτε συμβιβαστική λύση επιδιωχθεί μοιραία θα στραφεί εις βάρος των τομέων της γεωργίας και της πολιτικής συνοχής, επιφέροντας ανεπανόρθωτη στρέβλωση στην ίδια την ουσία και στο περιεχόμενο της Ε.Ε., η οποία όλες τις προηγούμενες δεκαετίες είχε ως πυλώνες της τη στήριξη της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και της Πολιτικής Συνοχής.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει πολυετή προϋπολογισμό σχεδόν 2 τρισ. ευρώ για το 2028-2034. Το ποσό είναι το σημείο εκκίνησης της διαπραγμάτευσης και τούτο διότι ασκείται πίεση για μείωση και του ποσού αυτού, αφού στις 18 Σεπτεμβρίου Γερμανία, Δανία, Φινλανδία, Ολλανδία και Αυστρία ζήτησαν προϋπολογισμό κατά αρκετές εκατοντάδες δισ. ευρώ μικρότερο από την πρόταση της Επιτροπής. Αν επικρατήσει αυτή η θέση, χωρίς αντίστοιχη αλλαγή
προτεραιοτήτων, η διαμάχη για τα χρήματα της γεωργίας και των λιγότερο εύπορων περιφερειών θα οξυνθεί.
Εξυπακούεται ότι μέρος της διαπραγμάτευσης πέφτει στους ώμους της ελληνικής προεδρίας, από τον Ιούνιο 2027. Είναι άγνωστο για την ώρα αν η Ελλάδα αυτή την κρίσιμη περίοδο θα έχει κατορθώσει να έχει μια σταθερή και ισχυρή κυβέρνηση, ικανή να διαπραγματευτεί με τα μεγάλα συμφέροντα μέσα στην Ε.Ε. και ταυτόχρονα να είναι σε θέση να υπερασπιστεί τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα στους τομείς γεωργίας και συνοχής. Σε διαφορετική περίπτωση, η Ελλάδα θα είναι από τους μεγάλους χαμένους της τελικής διαπραγμάτευσης για τον κοινοτικό προϋπολογισμό και καμιά εσωτερική λεκτική πομφόλυγα «αντίστασης» από κανένα πολιτικό κόμμα δεν πρόκειται να αναστρέψει μια δυσμενή κατάσταση για τα ελληνικά συμφέροντα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που ψάχνει διέξοδο, θέλει να συγκεντρώσει τη συνοχή, τη γεωργία, την αλιεία και άλλες πολιτικές σε ένα Εθνικό και Περιφερειακό Σχέδιο Εταιρικής Σχέσης ανά κράτος-μέλος. Η ίδια υποστηρίζει ότι έτσι θα συντονίζονται καλύτερα οι επενδύσεις και θα εξυπηρετούνται οι τοπικές ανάγκες. Ωστόσο, το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιος θα αποφασίζει στην πράξη τις περιφερειακές προτεραιότητες και αν κάθε περιφέρεια θα διατηρεί δικό της προβλέψιμο χρηματοδοτικό χώρο. Εξυπακούεται ότι τη μερίδια του λέοντος θέλουν να εξασφαλίσουν για τον εαυτόν τους οι μεγάλες χώρες, που συνεισφέρουν και τα περισσότερα στον κοινοτικό προϋπολογισμό, αφήνοντας τον ευρωπαϊκό Νότο και τις φτωχότερες χώρες να διαχειρίζονται ψίχουλα.
Για την Κοινή Γεωργική Πολιτική, ο σημερινός κοινοτικός προϋπολογισμός 2021-2027 διαθέτει 386,6 δισ. ευρώ συνολικά, ενώ η νέα πρόταση προστατεύει ένα ελάχιστο ποσό περίπου 300 δισ. ευρώ για τη στήριξη του εισοδήματος των αγροτών και συναφείς παρεμβάσεις. Τα υπόλοιπα περίπου 86,6 δισ. ευρώ είναι άγνωστο κατά πού θα οδεύσουν…
Για την Πολιτική Συνοχής δεν υπάρχει σήμερα αξιόπιστο ενιαίο ποσοστό που να μπορεί να παρουσιαστεί ως «η αποφασισμένη περικοπή», ούτε εγκεκριμένο ποσό για καθεμία από τις ελληνικές περιφέρειες το 2028-2034. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επισημαίνει ρητά ότι η πρόταση δεν εγγυάται ελάχιστο επίπεδο χρηματοδότησης της συνοχή, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των περιφερειών προειδοποιεί ότι ένα ενιαίο σχέδιο, εάν ελέγχεται κυρίως από την κεντρική κυβέρνηση και την Επιτροπή, μπορεί να οδηγήσει σε επανεθνικοποίηση αποφάσεων και παραμερισμό πόλεων και περιφερειών. Με άλλα λόγια, το βάρος πέφτει στους εθνικούς προϋπολογισμούς και τους διαθέσιμους πόρους, κάτι που θα δυσκολεύει κάθε κυβέρνηση, όπως η ελληνική, να ικανοποιεί τα αιτήματα στη γεωργία και τα προγράμματα συνοχής των περιφερειών. Και τα χρήματα θα είναι πολύ δύσκολο να βρεθούν…
