Ξεσηκωμό στις τοπικές κοινωνίες έχει προκαλέσει το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, που θεσμοθέτησε μέσα στον Αύγουστο ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου. Κάθε μέρα που περνά πυκνώνουν οι αντιδράσεις για την προωθούμενη εγκατάσταση ανεμογεννητριών και αιολικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας σε διάφορες περιοχές της χώρας.
- Από τον Βασίλη Παπακωνσταντόπουλο
Δήμοι, φορείς και κάτοικοι απορρίπτουν τον καταστροφικό, όπως τον χαρακτηρίζουν, σχεδιασμό του υπουργού για την εγκατάσταση νέων ανεμογεννητριών και φωτοβολταϊκών, και εξετάζουν όλα τα ενδεχόμενα, ενώ αρκετοί έχουν ήδη αποφασίσει να ακολουθήσουν τη νομική οδό. Ολα δείχνουν ότι ο «πόλεμος» των τοπικών κοινωνιών κατά του εκτρώματος Παπασταύρου μόλις άρχισε.
Το παράθυρο για την κατάθεση προσφυγής στο Συμβούλιο της Επικρατείας άνοιξε την προηγούμενη εβδομάδα και θα παραμείνει ανοιχτό έως τις 14 Νοεμβρίου. Την πρόθεσή τους να προσφύγουν στο ΣτΕ έχουν ήδη γνωστοποιήσει οι Δήμοι Ανδρου, Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, όπως και η Ενωση Μαστιχοπαραγωγών Χίου, ενώ πριν από λίγες ημέρες ανάλογη απόφαση έλαβε και ο Δήμος Νότιου Πηλίου. Την ίδια στιγμή ζυμώσεις και διαβουλεύσεις εξελίσσονται σε Αιτωλοακαρνανία, Κρήτη και Στερεά Ελλάδα και το επόμενο διάστημα αναμένονται αποφάσεις για τον τρόπο αντίδρασης.
Το ζήτημα έχει φτάσει ήδη και στη Βουλή, με τον βουλευτή Κυκλάδων της Νέας Δημοκρατίας Μάρκο Καφούρο να μεταφέρει θεσμικά τις θέσεις των Δήμων Νάξου και Μικρών Κυκλάδων και Ανδρου, ζητώντας ο σχεδιασμός να προσαρμοστεί στις ιδιαίτερες συνθήκες και στη φέρουσα ικανότητα των δύο νησιών. Με την αναφορά του προς τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας ο κ. Καφούρος διαβίβασε στη Βουλή τις σχετικές αποφάσεις των δύο δημοτικών συμβουλίων, επισημαίνοντας ότι αναδεικνύουν την ανάγκη ο ενεργειακός και χωροταξικός σχεδιασμός να λαμβάνει ουσιαστικά υπόψη τις περιβαλλοντικές και αναπτυξιακές ιδιαιτερότητες κάθε νησιού, καθώς και τη σωρευτική επιβάρυνση που μπορεί να προκαλεί η συγκέντρωση έργων ΑΠΕ.
Ο βουλευτής ζητεί από το υπουργείο να αξιολογήσει ουσιαστικά τα αιτήματα των δύο δήμων και, όπου απαιτείται, να προχωρήσει στις αναγκαίες προσαρμογές του σχεδιασμού και του κανονιστικού πλαισίου, με γνώμονα τις ιδιαίτερες συνθήκες του νησιωτικού χώρου. «Η ενεργειακή μετάβαση είναι εθνική προτεραιότητα, όμως στα νησιά μας δεν μπορεί να προχωρά χωρίς μέτρο και χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές δυνατότητες κάθε τόπου. Οι Κυκλάδες διαθέτουν ιδιαίτερο φυσικό και πολιτιστικό απόθεμα, το οποίο οφείλουμε να προστατεύσουμε. Η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας πρέπει να γίνεται με σεβασμό στην ιδιαίτερη φυσιογνωμία των νησιών μας και με ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών στον σχεδιασμό που τις αφορά» σημειώνει στην αναφορά του ο κ. Καφούρος.
Η πρώτη αντίδραση στο νέο Χωροταξικό ήρθε από τη Νάξο. Το δημοτικό συμβούλιο Νάξου και Μικρών Κυκλάδων αποφάσισε ομόφωνα να προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας, ζητώντας την ακύρωση του νέου πλαισίου. Η προσφυγή στο ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο θα επικεντρωθεί, μεταξύ άλλων, στα κριτήρια με τα οποία το υπουργείο επιτρέπει την ανάπτυξη αιολικών πάρκων σε νησιά με έκταση από 300 τετραγωνικά χιλιόμετρα και άνω. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στις μεταβατικές διατάξεις του νέου πλαισίου. Ο δήμος θα ζητήσει την πλήρη απόσυρση όχι μόνο των μελλοντικών έργων αλλά και εκείνων που έχουν ήδη λάβει αδειοδότηση, τόσο στη χερσαία όσο και στην παράκτια ζώνη της Νάξου.
Στο πλαίσιο αυτό θα πραγματοποιηθεί την επόμενη Κυριακή μεγάλη ενημερωτική ημερίδα με τη συμμετοχή ειδικών επιστημόνων ώστε να αναλυθούν οι επιπτώσεις των νέων ρυθμίσεων στους δημότες και τους τοπικούς φορείς. Η Νάξος είναι ένα από τα 12 μεγάλα νησιά της χώρας στα οποία μπορούν να εγκατασταθούν νέες ανεμογεννήτριες. Τα υπόλοιπα είναι η Ανδρος, η Κάρπαθος, η Κεφαλλονιά, η Λέσβος, η Λευκάδα, η Λήμνος, η Ρόδος, η Σάμος, η Χίος, η Κρήτη και η Εύβοια. Στα συγκεκριμένα νησιά το ΥΠΕΝ αφήνει ανοιχτό πεδίο ανάπτυξης νέων έργων, θέτοντας ως μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης εδάφους (φέρουσα ικανότητα) από αιολικούς σταθμούς το 4% της έκτασης ανά δημοτική ενότητα.
Οι ρυθμίσεις αυτές γέννησαν κύμα αντιδράσεων και στην Ανδρο, με τον Δήμο Ανδρου να αποφασίζει να προσφύγει και αυτός στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Η απόφαση λήφθηκε ομόφωνα από το δημοτικό συμβούλιο Ανδρου, αντικατοπτρίζοντας τη μεγάλη ανησυχία που επικρατεί στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και στους κατοίκους του νησιού για τις επιπτώσεις του νέου πλαισίου. Μάλιστα, η πρωτοβουλία υποστηρίζεται από κείμενο 4.500 υπογραφών πολιτών και 68 τοπικούς συλλόγους και φορείς, διαμορφώνοντας ένα ενιαίο μέτωπο Τοπικής Αυτοδιοίκησης και κοινωνίας.
Ο δήμος προχωρεί στην προετοιμασία προσφυγής στο ΣτΕ, ζητώντας την ακύρωση της υπουργικής απόφασης που καθορίζει τους νέους κανόνες χωροθέτησης αιολικών και φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων. Το νησί εξακολουθεί να θεωρείται διαθέσιμο για αιολική ανάπτυξη, παρά τον τουριστικό χαρακτήρα, το ιδιαίτερο τοπίο και το σημαντικό φυσικό και πολιτιστικό του απόθεμα. Στο πλαίσιο αυτό ζητεί τη θέσπιση ειδικού καθεστώτος προστασίας για το νησί και την τροποποίηση του Ειδικού Χωροταξικού των ΑΠΕ. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις μεταβατικές διατάξεις της Υπουργικής Απόφασης, οι οποίες επιτρέπουν, υπό προϋποθέσεις, τη συνέχιση της αδειοδοτικής πορείας έργων που έχουν ήδη λάβει άδεια, περιβαλλοντική έγκριση ή έχουν υποβάλει Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Ο Δήμος Ανδρου θα αιτηθεί το «πάγωμα» των αδειοδοτήσεων για μη εγκατεστημένα έργα.
Τη δικαστική οδό θα ακολουθήσει και ο Δήμος Νοτίου Πηλίου, με τη Δημοτική Επιτροπή να αποφασίζει ομόφωνα την άσκηση αίτησης ακύρωσης της Υπουργικής Απόφασης ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας. Επισημαίνει ότι πέντε Δημοτικές Ενότητες (Αργαλαστής, Αφετών, Μηλεών, Σηπιάδος και Τρικερίου) του δήμου εντάχθηκαν στις Περιοχές Αιολικής Καταλληλότητας, απόφαση που δεν στηρίχτηκε σε επαρκή και ειδική τεκμηρίωση των ιδιαίτερων χωρικών, περιβαλλοντικών, ενώ υποστήριξε ότι θα υπάρξουν σωρευτικές επιπτώσεις από την ανάπτυξη πολλαπλών εγκαταστάσεων ανεμογεννητριών στην περιοχή. Ο δήμος και η τοπική κοινωνία έχουν ταχθεί κατά της τοποθέτησης αιολικών πάρκων στο Νότιο Πήλιο, η ηγεσία του ΥΠΕΝ όμως τους αγνόησε.
Σφοδρή αντίδραση από την Ενωση Μαστιχοπαραγωγών Χίου
Την έντονη αντίδρασή της έχει εκφράσει και η Ενωση Μαστιχοπαραγωγών Χίου (ΕΜΧ), καθώς το νέο πλαίσιο επιτρέπει την ανάπτυξη αιολικών εγκαταστάσεων στις περιοχές της μαστιχοκαλλιέργειας, η οποία αποτελεί βασικό στοιχείο της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτιστικής ταυτότητας του νησιού. Εξι από τις επτά Δημοτικές Ενότητες της Χίου θεωρούνται καταρχήν κατάλληλες για ανάπτυξη αιολικών εγκαταστάσεων, προκαλώντας τεράστιο προβληματισμό στο νησί. Η Ενωση έχει απευθύνει πρόσκληση στους βουλευτές της Χίου, στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, στον Δήμο Χίου και στα επιμελητήρια, με στόχο τη συγκρότηση κοινού μετώπου και τον συντονισμό των επόμενων ενεργειών για την ακύρωση των προβλέψεων του νέου Χωροταξικού.
