Η παρουσία των ιερέων στα κοινωνικά δίκτυα βρέθηκε στο επίκεντρο της πρόσφατης συνεδρίασης της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας υπό τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο. Μέσα από την αναλυτική εισήγηση του Μητροπολίτη Χαλκίδος Χρυσοστόμου, η Εκκλησία της Ελλάδος επιδιώκει να θεσπίσει ένα σαφές πλαίσιο για την ψηφιακή δράση των κληρικών, αναγνωρίζοντας μεν τη χρησιμότητα της τεχνολογίας, αλλά απορρίπτοντας τη λογική του σύγχρονου διαδικτυακού ανταγωνισμού.
Το πλαίσιο για τη νέα ψηφιακή «ενορία»
Ο Μητροπολίτης Χαλκίδος κατέθεσε ένα πλέγμα εννέα βασικών αρχών για τη συμπεριφορά των κληρικών στον ψηφιακό κόσμο. Κυρίαρχος άξονας είναι πως ο ψηφιακός χώρος δεν προσφέρεται για τη δημιουργία ενός εναλλακτικού προφίλ, ξεκαθαρίζοντας πως «Ο κληρικός παραμένει κληρικός και στο διαδίκτυο». Ο κάθε ιερέας εκπροσωπεί την τοπική Εκκλησία και δεν νοείται να λειτουργεί ως αυτόνομη ψηφιακή αυθεντία.
Απέναντι στην πίεση της επικαιρότητας, η Ιεραρχία συστήνει αυτοσυγκράτηση. Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές, οι ιερείς δεν είναι υποχρεωμένοι να σχολιάζουν κάθε γεγονός, ενώ οφείλουν να ελέγχουν αυστηρά τις πληροφορίες πριν τις αναπαράγουν προς αποφυγή διασποράς ψευδών ειδήσεων. Παράλληλα, απαγορεύεται ρητά η χρήση υβριστικού λόγου, η χλεύη και η δημόσια διαπόμπευση κατά τη διάρκεια διαδικτυακών διαφωνιών.
Ένα επιπλέον κρίσιμο ζήτημα αφορά το απόρρητο της επικοινωνίας. Οι ψηφιακές συνομιλίες με πιστούς μέσω πλατφορμών επικοινωνίας συνιστούν προσωπική ποιμαντική σχέση και σε καμία περίπτωση δεν επιτρέπεται να μετατρέπονται σε δημόσιο περιεχόμενο. Απώτερος σκοπός της διαδικτυακής δράσης, σύμφωνα με την εισήγηση, δεν είναι το χτίσιμο ενός προσωπικού brand ή η συλλογή followers, αλλά η μετάβαση των πιστών στη φυσική ζωή της ενορίας. Η στάση απέναντι στην τεχνολογία συνοψίζεται στο δόγμα: «Ούτε φοβισμένη Εκκλησία, ούτε άκριτη υιοθέτηση».
Το φαινόμενο των κληρικών – influencers
Η παρέμβαση της Ιεραρχίας έρχεται σε μια χρονική συγκυρία όπου αρκετοί ιερείς καταγράφουν ιδιαίτερα ισχυρή και συνεχή παρουσία στις ψηφιακές πλατφόρμες. Αντιπροσωπευτικό παράδειγμα θεσμικής χρήσης αποτελεί ο Μητροπολίτης Νέας Ιωνίας Γαβριήλ, ο οποίος έχει χαρακτηρίσει τα social media «σύγχρονο άμβωνα», ενισχύοντας την επικοινωνία με τους νέους μέσα από projects όπως η εκπομπή «Τι είναι η Εκκλησία».
Σε επίπεδο ενοριών, κληρικοί όπως ο π. Ανδρέας Γκατζέλης (Μητρόπολη Μεσογαίας) έχουν εντάξει το TikTok στη διακονία τους, ενώ ο π. Διονύσιος Ταμπάκης από το Ναύπλιο απέσπασε διεθνή προσοχή δημιουργώντας το project Paradise Metal, το οποίο «παντρεύει» βυζαντινούς ύμνους με σύγχρονα μουσικά ρεύματα. Την ίδια στιγμή, αξιοσημείωτη είναι η περίπτωση του π. Παύλου, ιερέα του Παλαιού Ημερολογίου, ο οποίος έχει καταφέρει να συγκεντρώσει εκατοντάδες χιλιάδες ακολούθους στο TikTok μέσα από σύντομα και συχνά χιουμοριστικά βίντεο.
