«Βρείτε τα»! Άδειασμα από ΗΠΑ και Κάλας

Γυρίζουν την πλάτη στην Ελλάδα εταίροι και σύμμαχοι, υποτασσόμενοι στην αποφασιστικότητα της Τουρκίας να επιβάλει στην πράξη το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, διά της ισχύος, αγνοώντας το Διεθνές Δίκαιο και φυσικά την Αθήνα.

• Από τον Νικ. Σταυρουλάκι

Τόσο ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, και πρόσφατος επισκέπτης στη χώρα μας, όσο και η ύπατη εκπρόσωπος για την Εξωτερική Πολιτική και την Πολιτική Ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ) της Ε.Ε. και αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Κάγια Κάλας δεν παρείχαν καμία ουσιαστική στήριξη, πέρα από γενικόλογες τοποθετήσεις, που δεν έχουν την παραμικρή αξία επί του πεδίου.

Οι δύο ισχυροί διεθνείς παράγοντες, τώρα, κάνουν την πάπια, αφήνοντας την Αθήνα και την ελληνική κυβέρνηση μόνες, στο έλεος των κυμάτων και των… τουρκικών φρεγατών. Από την πλευρά του Στ. Ντιπάρτμεντ τηρείται «στάση ισορροπίας» για την πρόσφατη επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή (20/10/26), που μεταφράζεται σε κανονικό άδειασμα της Αθήνας και του ανίκανου συστήματος που κυβερνά τη χώρα.

Η γενική εικόνα από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, μετά την επικύρωση του μνημονίου, είναι η γνωστή τήρηση «ίσων αποστάσεων», αποφεύγοντας τις υψηλές αντιπαραθέσεις, όπως αναμενόταν. Σε σχετική ανακοίνωση το αμερικανικό ΥΠΕΞ απλώς καλεί Ελλάδα και Τουρκία σε καλόπιστες διαπραγματεύσεις για την επίλυση των θαλάσσιων διαφορών τους, χωρίς να καταδικάσει ευθέως την κίνηση της Λιβύης.

Σε προηγούμενες δηλώσεις του ο Μ. Ρούμπιο είχε χαρακτηρίσει «διανοητικά αδιανόητη» μια στρατιωτική αναμέτρηση Ελλάδας – Τουρκίας, μήνυμα που διαβάζεται ως υπόδειξη προς την Αθήνα να μη διανοηθεί να υπερασπιστεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα διά των όπλων.

Η αμερικανική κυβέρνηση το μόνο που δεν θα ήθελε να δει παραμονές των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου στις ΗΠΑ μια κρίση στη ΝΑ πτέρυγα του ΝΑΤΟ. Ο Μ. Ρούμπιο είχε τονίσει απλώς ότι οι ΗΠΑ θα εργαστούν παρασκηνιακά για να αποτρέψουν οποιαδήποτε κλιμάκωση στο Αιγαίο ή στην Κύπρο. Η στάση αυτή εκλαμβάνεται από σώφρονες ως πίεση προς την Αθήνα, προτάσσοντας τις γνωστές καραμέλες για την Ελλάδα ως έναν απαραίτητο και αξιόπιστο σύμμαχο στο ΝΑΤΟ.

Κοιμισμένη Αθήνα

Η διπλωματική ήττα της χώρας έρχεται και από το στρατόπεδο των εταίρων στην Ε.Ε. Η Κάγια Κάλας επέλεξε να μην προχωρήσει σε ουδεμία κίνηση, πέρα από μια απλή λεκτική επανάληψη της πάγιας θέσης της Ε.Ε., αποφεύγοντας να θέσει στο τραπέζι ουσιαστικές κυρώσεις, συνέπειες ή σκληρά μέτρα απέναντι στην Τουρκία και τη Λιβύη. Αλλωστε, ούτε η Αθήνα που δεν γνωρίζει να υπερασπιστεί τον εαυτό της το ζήτησε…

Παρά τη σοβαρότητα της επικύρωσης του μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή, η δήλωση της Κάγια Κάλας περιορίστηκε στη γνωστή νομική φόρμουλα ότι η Τουρκολιβυκή συμφωνία είναι «άκυρη και δεν παράγει έννομες συνέπειες». Η ελληνική πλευρά θα περίμενε, ίσως, μια πιο δυναμική παρέμβαση, όπως η απειλή παγώματος ευρωπαϊκών κονδυλίων προς τη Λιβύη ή η διασύνδεση των ευρωτουρκικών σχέσεων με την άμεση απόσυρση του μνημονίου.

Αντίθετα, η Κάγια Κάλας επέλεξε να έχει συνάντηση με τον Τούρκο ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν την επομένη ακριβώς από την κύρωση του μνημονίου στη λιβυκή Βουλή (21/10/26). Τη συνάντηση μεθόδευσε η τουρκική διπλωματία, που κινείται έναν αιώνα μπροστά από την κοιμισμένη Αθήνα. Η συνάντηση Κάλας – Φιντάν έγινε σε πολύ καλό κλίμα στις Βρυξέλλες (!), με την ατζέντα να περιλαμβάνει ευρεία λίστα θεμάτων (Μ. Ανατολή, Μαύρη Θάλασσα, Κυπριακό).

Το γεγονός ότι η Ε.Ε. απλώς «αξιολογεί τις επιπτώσεις», αντί να αντιδράσει δυναμικά, ερμηνεύεται -και είναι- ως απλή διεκπεραίωση μιας υπόθεσης, η οποία επιτρέπει στην Αγκυρα να δημιουργεί τετελεσμένα χωρίς να υφίσταται πραγματικό διπλωματικό ή οικονομικό κόστος. Η διπλωματική ήττα της χώρας ήδη καταγράφεται δημοσκοπικά και μόνο από το γεγονός ότι αυτοί οι διεθνείς ισχυροί παράγοντες τη δεδομένη στιγμή κάνουν την πάπια.

«Είμαστε εν όψει “Πρεσπών του Αιγαίου”»

Θύελλα αντιδράσεων προκαλούν στην αντιπολίτευση η απόλυτη έλλειψη στρατηγικής της κυβέρνησης Μητσοτάκη και η ανικανότητα προάσπισης του εθνικού συμφέροντος. Τα κόμματα καταγγέλλουν ότι το εύκαμπτο και ευλύγιστο σε κάθε είδους πιέσεις δίδυμο των Μητσοτάκη – Γεραπετρίτη απέτυχε οικτρά να εμποδίσει την κύρωση του τουρκολιβυκού συμφώνου από τη λιβυκή Βουλή.

Την ίδια ώρα, υπογραμμίζουν αυστηρά ότι το δίδυμο της συμφοράς ψεύδεται ασύστολα, μοιράζοντας καθησυχαστικές διαβεβαιώσεις μέσω της ελεγχόμενης «ενημέρωσης», ισχυριζόμενο ότι η επίμαχη κύρωση «δεν παράγει νομικές συνέπειες»…

«H εξέλιξη και ξη κατάληξη της υπόθεσης του τουρκολιβυκού μνημονίου πιστοποιούν τις συνέπειες μιας εξωτερικής πολιτικής χωρίς πυξίδα και σχέδιο, που περιορίζεται σε επικοινωνιακή διαχείριση» παρατήρησε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Ν. Ανδρουλάκης, που έκανε λόγο για αναμφισβήτητη διπλωματική ήττα, σπεύδοντας να ρωτήσει: «Γιατί απέτυχαν οι πρωτοβουλίες που ανέλαβε η κυβέρνηση, με αποτέλεσμα την επιδείνωση της θέσης μας; Γιατί δεν προέβλεψε και δεν κατάφερε να αποτρέψει τη στροφή 180 μοιρών της κυβέρνησης της Ανατολικής Λιβύης που σήμερα ταυτίζεται και αυτή ανοικτά με την Τουρκία;»

Με την ελαφρότητα η οποία τον διακρίνει κάθε φορά που τσαλαβουτάει σε θέματα των οποίων τη σοβαρότητα αγνοεί, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Π. Μαρινάκης δήλωσε: «Ολα αυτά τα χρόνια έχω βαρεθεί να μετράω υποτιθέμενες ήττες σε θέματα εξωτερικής πολιτικής».

Απαντώντας ο εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ Κ. Τσουκαλάς, δήλωσε: «Οφείλετε απαντήσεις για αυτή τη διπλωματική ήττα και σταματήστε τον διδακτισμό. Δεν σας πιστεύουν ούτε οι βουλευτές σας».

Θέμα αξιοπιστίας και επάρκειας Γεραπετρίτη θέτει η ΝΙΚΗ, προβλέποντας «είμαστε εν όψει “Πρεσπών του Αιγαίου”». Οι ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, Κ. Αρβανίτης και Ελενα Κουντουρά, ζήτησαν επανεξέταση της χρηματοδοτικής και επιχειρησιακής συνεργασίας με τις εμπλεκόμενες λιβυκές Αρχές.