Ομολογία Μαρινάκη για άδεια της Τουρκίας στο καλώδιο

Η κυβέρνηση συνεχίζει να παίζει προσβλητικά με τις λέξεις, την ώρα που τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας μπαίνουν καθημερινά σε μια ιδιότυπη κλίνη του Προκρούστη. Το έργο του Great Sea Interconnector, η πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου, μετατρέπεται πλέον ανοιχτά σε πεδίο όπου η Αθήνα προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην άσκηση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων και την προσπάθεια να ικανοποιηθούν οι όροι της Αγκυρας, χωρίς όμως αυτό να γίνει αντιληπτό από τους Ελληνες, και κάπως έτσι μετατράπηκε πλέον σε επίσημη κυβερνητική πολιτική η «ενημέρωση» της Τουρκίας, που σημαίνει ακόμη μία οδυνηρή οπισθοχώρηση και χωρίς να δίνεται στη δημοσιότητα η παραμικρή λεπτομέρεια για το τι ακριβώς περιλαμβάνει αυτή η επικοινωνία, από ποιον διεκπεραιώνεται και υπό ποιους ακριβώς όρους διεξάγεται. 

Αυτή ακριβώς τη γραμμή ακολούθησε και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης όταν ερωτήθηκε -κατά τη διάρκεια της ενημέρωσης τω πολιτικών συντακτών- εάν υπάρχει έγγραφη ή προφορική ενημέρωση της Τουρκίας, είτε απευθείας από την ανάδοχο εταιρία είτε από τη γαλλική κυβέρνηση, για τις έρευνες που θα ξεκινήσουν, για τον χρόνο έναρξης των εργασιών και το σχετικό χρονοδιάγραμμα. 

Ο κ. Μαρινάκης ισχυρίστηκε αρχικά πως «αιτήματα αδείας έχουν γίνει μόνο στις ελληνικές Αρχές», υπερθεματίζοντας ότι «δεν πρόκειται να υπάρξει αίτημα σε Αρχή οποιασδήποτε άλλης χώρας». Στη συνέχεια όμως παραδέχτηκε ότι θα υπάρξει κάποιου είδους εμπλοκή των Τούρκων, χωρίς να διευκρινίζει πώς: «Εχω εξηγήσει, με βάση και όσα έχω ως ενημέρωση από το υπουργείο Εξωτερικών, ότι είναι εντελώς διαφορετικό πράγμα η άδεια, που δεν τίθεται τέτοιο θέμα, και η ενημέρωση, η οποία γίνεται όπως προβλέπεται, χωρίς να παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα».

Αμείλικτο ερώτημα

Το ερώτημα που προκύπτει έπειτα από αυτή την ομολογία είναι αμείλικτο. Από πού ακριβώς «προβλέπεται» να ενημερώνεται ένα τρίτο, αναθεωρητικό κράτος για την πόντιση ενός ευρωπαϊκού ενεργειακού καλωδίου σε περιοχές ευθύνης και κυριαρχικών δικαιωμάτων δύο κρατών-μελών της Ε.Ε.; Η νομικίστικη διάκριση μεταξύ της «άδειας» και της «ενημέρωσης» ίσως προσφέρεται για πρόσκαιρη εσωτερική κατανάλωση. Στο σκληρό γεωπολιτικό πεδίο της ανατολικής Μεσογείου, ωστόσο, συνιστά ευθεία υπαναχώρηση. Οταν μπαίνεις στη διαδικασία να ενημερώσεις την Τουρκία για ενέργειες στον δικό σου χώρο δικαιοδοσίας, της αναγνωρίζεις αυτομάτως ρόλο επιτηρητή. Την καθιστάς άμεσα ενδιαφερόμενο μέρος, δίνοντάς της το δικαίωμα να έχει λόγο εκεί που δεν έχει κανέναν. Το αφήγημα πως η συγκεκριμένη ενημέρωση «δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα» δεν είναι παρά η αγωνιώδης προσπάθεια να καθησυχαστεί το εσωτερικό ακροατήριο. Η Αγκυρα δεν λειτούργησε ποτέ με γνώμονα το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας ούτε την απασχολούν οι θεωρίες του Παύλου Μαρινάκη. Εκείνο που την ενδιαφέρει σταθερά είναι η διαρκής δημιουργία τετελεσμένων στο πεδίο. Η σιωπηρή αποδοχή εκ μέρους της ελληνικής κυβέρνησης μιας διαδικασίας θεσμικής «ενημέρωσης» των τουρκικών Αρχών για το καλώδιο απλώς νομιμοποιεί στην πράξη τις παράλογες διεκδικήσεις που έχει εγείρει το καθεστώς Ερντογάν μέσω του ανυπόστατου τουρκολιβυκού μνημονίου. Ακόμη μία πράξη δηλαδή που, σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, δεν παρήγαγε κανένα έννομο αποτέλεσμα, αλλά τελικά παρήγαγε την υποχρέωση της Ελλάδας να… ενημερώνει την Τουρκία.