Η συνέντευξη του Αμερικανού πρεσβευτή Τζέφρι Πάιατ στο «Βήμα της Κυριακής» προκάλεσε έντονες συζητήσεις λόγω του (κατ’ επιλογήν της εφημερίδας) τίτλου «Οι ΗΠΑ ευλογούν Τσίπρα», αλλά η πραγματική εικόνα είναι ότι ορισμένες από τις διμερείς συζητήσεις προχωρούν με γοργούς ρυθμούς και άλλες το ακριβώς αντίθετο.
Η συνεργασία με τα υπουργεία Εξωτερικών, Εθνικής Αμυνας, Προστασίας του Πολίτη και με την ΕΛ.ΑΣ. βρίσκεται σε άριστο επίπεδο, αλλά δεν συμβαίνει το ίδιο στα οικονομικά θέματα και ειδικά όσον αφορά το αίτημα για άσκηση πίεσης από τις ΗΠΑ στην Ε.Ε. με σκοπό την ελάφρυνση του χρέους.
Αν και ο κ. Πάιατ δεν χρησιμοποίησε φράσεις που παραπέμπουν σε «ευλογία» ή εγκώμιο προς τον πρωθυπουργό, προτεραιότητα της Ουάσινγκτον (όσο και αν ξενίζει, κυρίως, τη Ν.Δ.) είναι η ομαλή συνεργασία με την -εκάστοτε- κυβέρνηση και απλώς η διατήρηση καλών σχέσεων με την αξιωματική αντιπολίτευση.
Γι’ αυτό και ο κ. Πάιατ τονίζει ότι «η Ελλάδα θα έχει ασφαλή πλου για περίπου δύο χρόνια, αν δείτε απλώς το ημερολόγιο των πληρωμών» (προς τους πιστωτές), συμπληρώνοντας ότι πρόκειται για «μια μάλλον χωρίς προηγούμενο περίοδο οικονομικής προβλεψιμότητας και μια πραγματική ευκαιρία για την κυβέρνηση να αλλάξει το αφήγημα περί Ελλάδος από κρίση σε ευκαιρία».
Ωστόσο η κυβέρνηση δεν είναι ικανοποιημένη με τη μόνο λεκτική στήριξη, καθώς προσδοκούσε και προσδοκά δραστήρια ανάμειξη και συγκεκριμένες πρωτοβουλίες των ΗΠΑ στο ζήτημα του χρέους. Μάλιστα, σύμφωνα με το αγγλικό κείμενο που έδωσε στη δημοσιότητα η αμερικανική πρεσβεία, αντί της ελεύθερης απόδοσης του «Βήματος», ο κ. Πάιατ ανέφερε επακριβώς: «Δεν μπορώ να κάνω κάτι καλύτερο από τις δηλώσεις του ίδιου του προέδρου Τραμπ στον ανταποκριτή του Newsmax. Γνωρίζετε λοιπόν και θα το αφήσω σε αυτό».
Σε αυτό το πλαίσιο, το πρόβλημα για τον σχεδιασμό της κυβέρνησης και τη διαπραγματευτική τακτική έναντι των πιστωτών είναι ότι ο πρόεδρος Τραμπ δεν μίλησε επί της ουσίας στο Newsmax. Επεσήμανε μόνο: «Θα έχουμε κάτι για το ΔΝΤ σε λίγες ημέρες… Ελλάδα! Είναι σε τόσο τρομερή κατάσταση εκεί, είναι απαίσιο».
Η αναποτελεσματική επικοινωνία για το χρέος είχε διαφανεί από τις 13 Μαρτίου, όταν ο υπουργός Εξωτερικών Ν. Κοτζιάς δήλωσε μετά τη συνάντηση με τον ομόλογό του Ρ. Τίλερσον ότι δεν τέθηκε ζήτημα οικονομίας, υπογραμμίζοντας: «Θέλω να θέσω την ανάγκη να υπάρξουν επαφές και συναντήσεις ανάμεσα στους αρμόδιους υπουργούς». Δυστυχώς, παρά την πάροδο δύο μηνών δεν επιτεύχθηκε (χωρίς ευθύνη του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών) πρόοδος και οι επαφές για την οικονομία παραμένουν σε χαμηλό σημείο. Ο υπουργός Οικονομικών Ευκλ. Τσακαλώτος κατάφερε να συναντήσει, στις 21 Απριλίου, μόνο τον βοηθό υφυπουργό Οικονομικών Αντριου Μπακόλ (υπηρεσιακό στέλεχος κύρους) και κανέναν ιεραρχικά ανώτερο που να εκφράζει αυθεντικά τη νέα διοίκηση Τραμπ.
Σύμφωνα με έγκυρες πηγές, προηγήθηκαν και ακολούθησαν αρκετές διπλωματικές κρούσεις, στην Αθήνα και την Ουάσινγκτον, με την επισήμανση της σημασίας και του επείγοντος μιας παρέμβασης για το χρέος, χωρίς επιτυχία. Η κατάσταση ακόμη απέχει αρκετά από την περίοδο 2013-16, όταν ο υπουργός Οικονομικών Τζ. Λιού είχε ανοιχτή γραμμή με την Αθήνα και παρενέβαινε στην Ε.Ε. και στο Βερολίνο. Οι κυβερνητικές ελπίδες εστιάζονται πλέον σε μια αμερικανική δήλωση τις επόμενες ημέρες και στην εξασφάλιση συνάντησης Τραμπ – Τσίπρα κατά τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες στις 25 Μαΐου.
Ιδανική θα ήταν μια αμερικανική κίνηση πριν από το Eurogroup της 22ας Μαΐου, αλλά ακόμη και αν δεν υπάρξει, ο συνδυασμός επίσημης ολοκλήρωσης της αξιολόγησης και (πιθανής) συνάντησης με τον κ. Τραμπ θα αξιοποιηθεί επικοινωνιακά από την κυβέρνηση στο έπακρο, δημιουργώντας μέγιστη εικόνα ευφορίας και απορρίπτοντας τη γραμμή της Ν.Δ. περί αναγκαιότητας πρόωρων εκλογών.
Αλέξανδρος Τάρκας
*Εκδότης του περιοδικού «Αμυνα & Διπλωματία» και σύμβουλος ξένων εταιριών μελέτης επιχειρηματικού ρίσκου για τη ΝΑ Ευρώπη
