Η επίδοση διαπιστευτηρίων και οι πρώτες παρεμβάσεις του νέου πρεσβευτή της Γερμανίας στην Αθήνα Γενς Πλέτνερ συνοδεύονται από μια επικοινωνιακή καταιγίδα που φαίνεται ότι αποσκοπεί στην οικοδόμηση στρογγυλεμένης εικόνας, με έμφαση στις δημόσιες σχέσεις, χωρίς προσφορά απαντήσεων στα κρίσιμα ζητήματα διμερούς ή πολυμερούς ενδιαφέροντος.
Ο κ. Πλέτνερ μίλησε για το «ζητούμενο να διασφαλιστεί πως οι προσπάθειες για μεταρρυθμίσεις και οι οικονομικές θυσίες δεν ήταν μάταιες», αλλά δεν άνοιξε τα χαρτιά του για τη στάση του Βερολίνου έναντι της ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους. Διαβεβαίωσε ότι η Ελλάδα «χαίρει τεράστιου σεβασμού», επειδή, παρά τις δυσκολίες της, «υποδέχθηκε περισσότερους από 60.000 ανθρώπους από εμπόλεμες ζώνες με προθυμία», αλλά ξέχασε να αναφέρει πως οι περισσότεροι εξ αυτών (για την ακρίβεια 62.112 έως τις 15 Ιουλίου) δεν θέλουν να παραμείνουν στη χώρα μας, αλλά αναζητούν επαγγελματική αποκατάσταση ή οικογενειακή επανένωση στη Γερμανία και τη βόρεια Ευρώπη. Οπως, επίσης, λησμόνησε την παρουσία 14.500 ατόμων που είναι εγκλωβισμένα στα ελληνικά νησιά, όπου θα παραμείνουν επ’ αόριστον, αν διασφαλιστεί η συνέχεια της συμφωνίας Ε.Ε. – Τουρκίας, ή θα πολλαπλασιαστούν, σε περίπτωση που καταρρεύσει.
Ο Γερμανός πρεσβευτής υπενθύμισε, ακόμη, την ύπαρξη του Ελληνογερμανικού Ταμείου για το Μέλλον, που θα συνδράμει μέσω χρηματοδοτήσεων, και το ενδιαφέρον του για την ίδρυση Ελληνογερμανικού Ιδρύματος Νεολαίας, αλλά ίσως δεν έχει ενημερωθεί πως από το 2011 έως σήμερα οι προκάτοχοί του έχουν υποσχεθεί μυριάδες περισσότερα, άνευ αποτελέσματος. Μεταξύ άλλων, είχαν συζητηθεί η οικονομική και τεχνολογική συνεργασία, στο πλαίσιο της Ελληνογερμανικής Εταιρικής Σχέσης, η παροχή 450.000.000 (!) ευρώ από την αναπτυξιακή τράπεζα KfW, καθώς και η ενίσχυση της περιφέρειας, υποβαθμισμένων αστικών περιοχών και μικρών επιχειρήσεων με την αντιγραφή του θεσμού των γερμανικών ταμιευτηρίων Sparkasse, αλλά και πολλά ακόμα που θυμίζουν ανεκπλήρωτες υποσχέσεις πολιτευτών παλαιάς κοπής.
Με αυτά τα δεδομένα ο κ. Πλέτνερ βρίσκεται ενώπιον ενός δύσκολου διπλωματικού πόστου, το οποίο φυσικά δεν ομοιάζει με τις προηγούμενες θητείες του στη Σρι Λάνκα και την Τυνησία. Δεν είναι ανθύπατος στην Αθήνα, αλλά ισότιμος εταίρος.
Θα ήταν σίγουρα πιο χρήσιμο να επιστρατεύσει την εμπειρία και τις γνώσεις που έχει αποκτήσει ως εκπρόσωπος Τύπου του γερμανικού υπουργείου Εξωτερικών και, κυρίως, ως διευθυντής του υπουργού Εξωτερικών (και νυν προέδρου) Φρανκ-Βάλτερ Στάινμαγερ. Αλλωστε, ίσως η απευθείας πρόσβασή του στον πρόεδρο της Γερμανίας διευκολύνει την αμοιβαία κατανόηση Αθήνας – Βερολίνου. Αν και ο κ. Στάινμαγερ δεν έχει εκτελεστικές αρμοδιότητες, η γνώμη του εκτιμάται και από τους «αντίπαλους» Χριστιανοδημοκράτες της καγκελαρίου Μέρκελ και, φυσικά, από το δικό του, σοσιαλιστικό SPD.
Σύμφωνα με ελληνικές και ξένες διπλωματικές πηγές, μετά τις γερμανικές εκλογές του Σεπτεμβρίου (ή και ένα δίμηνο αργότερα, ανάλογα με τις πιθανές διαβουλεύσεις για τη συγκρότηση κυβέρνησης συνασπισμού) αναμένεται εκ βάθρων μελέτη ή και αναθεώρηση των σχέσεων Βερολίνου – Αγκυρας. Οι παρούσες συγκρούσεις δεν ευνοούν καμία πλευρά, καθώς η καγκελάριος Μέρκελ αγωνιά για την ισχύ της συμφωνίας στο Μεταναστευτικό, ενδιαφέρεται για την αντιτρομοκρατική συνεργασία και επιθυμεί να κρατήσει ζωντανό τον διάλογο με την Αγκυρα, ενώ ο Τούρκος πρόεδρος προσδοκά τα πολλά δισεκατομμύρια της Ε.Ε. για το Προσφυγικό και την τελωνειακή ένωση.
Ο κ. Πλέτνερ έχει προφανέστατη ευθύνη αφενός να συνειδητοποιήσει και αφετέρου να εξηγήσει στο Βερολίνο πως όλα αυτά δεν μπορούν να γίνουν με ανταλλάγματα προς την Αγκυρα, σε βάρος της Ελλάδας, στα μέτωπα του Κυπριακού και των ευρωτουρκικών σχέσεων.
Εν όψει δε της επιτάχυνσης του διαλόγου επαναπροσέγγισης της ΠΓΔΜ με την Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ, δεν χρειάζεται ιδιαίτερη πείρα στις βαλκανικές υποθέσεις ή στα εσωτερικά ελληνικά πράγματα, ώστε να γίνει αντιληπτό ότι τυχόν μονολιθικές επιλογές της γερμανικής διπλωματίας θα αποσταθεροποιήσουν την περιοχή και θα επιστρέφουν, επί μακρόν, σαν μπούμερανγκ, στο Βερολίνο και στην Ε.Ε.
Aλέξανδρος Τάρκας
*Εκδότης του περιοδικού «Αμυνα & Διπλωματία» και σύμβουλος ξένων εταιριών μελέτης επιχειρηματικού ρίσκου για τη ΝΑ Ευρώπη.
