Η κοινωνική διεργασία που πυροδότησε το δυστύχημα των Τεμπών είναι ότι αποκάλυψε στο φως της ημέρας την ηθική χρεοκοπία της Γ’ Ελληνικής Δημοκρατίας
Μετά τις νικηφόρες εκλογές του 2023 η Νέα Δημοκρατία του 41% θεώρησε ότι το θέμα των Τεμπών έκλεισε. Ωστόσο, όπως τελικώς απεδείχθη, μόλις εκείνη τη στιγμή άνοιγε. Στις 24 Ιανουαρίου του 2024 κλήθηκε και κατέθεσε στην εξεταστική επιτροπή της Βουλής με την ιδιότητα του προέδρου Συγγενών Θυμάτων ένα πρόσωπο άγνωστο μέχρι τότε στο ευρύ κοινό.
Η Μαρία Καρυστιανού, αστή, ευγενική, λιτή, κατάφερε να κερδίσει την προσοχή των μέσων ενημέρωσης που έως τότε υποβάθμιζαν τις αιτίες του δυστυχήματος. Η επίδρασή της στην κοινή γνώμη ήταν τέτοια, ώστε έκτοτε ο τόπος απέκτησε, ελλείψει αξιωματικής, κοινωνική αντιπολίτευση. Αίφνης η παιδίατρος από τη Θεσσαλονίκη ευρέθη, εναντίον της θελήσεώς της, στο επίκεντρο μιας δίνης που δεν ήταν δική της επιλογή. Θα προτιμούσε να είχε την κόρη της ζωντανή και να δέχεται επισκέψεις στο ιατρείο της, αντί να μετατραπεί σταδιακά για ένα μεγάλο τμήμα της κοινωνίας σε πολίτη «σύμβολο». Σε κάποιον που μόνος του τα έβαλε με ένα ολόκληρο σύστημα και το εξέθεσε.
Η κυρία Καρυστιανού ήταν από την αρχή μειοψηφία στους συγγενείς των θυμάτων. Δεν την ακολούθησαν πολλοί. Πέντε, δέκα. Οι περισσότεροι έκαναν χρήση των ευεργετημάτων που θεσμοθέτησε η κυβέρνηση με απόφαση του υπουργείου Οικονομίας στις 10 Μαρτίου του 2023, αποδέχθηκαν την ειδική τιμητική σύνταξη, διέγραψαν τα χρέη τους και τις οφειλές τους σε εφορίες, ασφαλιστικά ταμεία και τράπεζες (έως και 1,5 εκατομμύριο ευρώ χρέος σε τράπεζα διεγράφη για κάποιον) και πήγαν παρακάτω τις ζωές τους. Δικαίωμά τους ασφαλώς. Η διαχείριση της απώλειας είναι αυστηρά προσωπική υπόθεση και σε κανέναν δεν πέφτει λόγος πώς βιώνει το δράμα της κάθε οικογένεια. Η δημοσιότητα είναι για πολλούς απωθητική και δεν τους αδικούμε.
Η Καρυστιανού, χωρίς να πει λέξη για όλα αυτά, προτίμησε τον δικό της δρόμο, συγκεντρώνοντας περιστασιακά τα πυρά της κυβέρνησης ότι εμπορευματοποιεί τον πόνο της και τον μετασχηματίζει σε πολιτικές φιλοδοξίες. Κάπως έτσι αυτή η μία κατάφερε να συγκεντρώσει 2 εκατομμύρια πολίτες στις πλατείες τον Ιανουάριο του 2025 σε όλη τη χώρα. Κάπως έτσι επίσης ο δημόσιος διάλογος για τα Τέμπη επέδρασε στο δυσμενές για τη Ν.Δ. αποτέλεσμα των ευρωεκλογών του 2024. Οι επικριτές της υποστήριξαν ότι εργαλειοποιεί τον ανθρώπινο πόνο και ότι κανένα δυστύχημα του παρελθόντος όπως το Μάτι, η Μάνδρα, το «Σαμίνα» και η Marfin δεν έτυχε τέτοιας εκμετάλλευσης.
Ολοι όσοι παρακολουθούμε την πορεία της είτε έχουμε άποψη αρνητική, για αυτήν είτε όχι, έχουμε, άραγε, καταλάβει σε τι οφείλεται η τρέχουσα δημοτικότητά της; Νομίζει κανείς ότι ο κόσμος ασχολείται με τον θάνατο των 57; Λάθος. Στην Ελλάδα ξεχνάμε πολύ γρήγορα. Αλλού είναι το μυστικό: Η κοινωνική διεργασία που πυροδότησε το δυστύχημα των Τεμπών είναι ότι αποκάλυψε στο φως της ημέρας την ηθική χρεοκοπία της Γ΄ Ελληνικής Δημοκρατίας.
Ανέδειξε δηλαδή ένα διακύβευμα ευρύτερο, που ακουμπά πλειονότητες και μειονότητες: Πώς εφαρμόζονται οι κανόνες. Δύο χρόνια τώρα με αφορμή τα Τέμπη ασχολούμαστε με το πώς λειτουργεί η δημοκρατία στην πατρίδα μας. Πώς λειτούργησε η κυβέρνηση; Πώς η Δικαιοσύνη; Πως οι Ενοπλες Δυνάμεις και τα Σώματα Ασφαλείας; Πώς οι ανεξάρτητες Αρχές; Πώς τα μέσα ενημέρωσης; Πώς το Κοινοβούλιο; Πώς η Εκκλησία; Πώς η διαπλοκή; Πως οι ευρωπαϊκοί θεσμοί; Και οι πολίτες ανακάλυψαν έκπληκτοι ότι σε αυτή τη Γ΄ Ελληνική Δημοκρατία δεν μπορεί να ακουμπήσει κάνεις πουθενά αν θελήσει να βρει το δίκιο του. Συνοπτική αξιολόγηση θεσμών; Κωδικοποιούμε:
-Ο πρωθυπουργός της χώρας έσπευσε να αποδώσει στην αρχή το δυστύχημα σε ανθρώπινο λάθος του σταθμάρχη, αλλά αργότερα, υπό το βάρος των αποκαλύψεων, παρέπεμψε δύο μέλη της κυβερνήσεώς του στην κρίση του Ειδικού Δικαστηρίου. Αρα δεν ήταν απλό ανθρώπινο λάθος.
-Η Δικαιοσύνη κάλεσε τους συγγενείς στο πρόσωπο της εισαγγελέως του Αρείου Πάγου να αναζητήσουν την παρηγορία της Εκκλησίας, ενώ δεν ασφάλισε τον τόπο του δυστυχήματος.
-Το Κοινοβούλιο «έθαψε» το πόρισμα που του διαβίβασε η Ευρωπαία εισαγγελέας Κοβέσι για τις ευθύνες μεγάλων εταιριών της διαπλοκής για την έλλειψη τηλεδιοίκησης. Δεν το συζήτησε ποτέ στην Ολομέλειά του. Αλλά με τις μαζικές προσφυγές που κάνουν οι Ελληνες στην Κοβέσι δείχνουν να τη θεωρούν, μαζί με δεκάδες υπέροχους δικαστές μας, αναπόσπαστο τμήμα της νέας ελληνικής Δικαιοσύνης.
– Η Εκκλησία εμφανίστηκε ελάχιστα γιατί έχει τον νου της στις μπίζνες. Να μην «ενοχλεί»…
– Μέλη της κυβέρνησης κατηγορούνται για το μπάζωμα του τόπου του δυστυχήματος που είχε ως αποτέλεσμα να πεταχτούν στα σκουπίδια τα οστά νεκρών ανθρώπων που ταξίδευαν με το τρένο.
-Ο ανακριτής αρνήθηκε να περιλάβει 16.000 ηχητικά αρχεία στο αποδεικτικό υλικό.
-Mail που ενέπλεκε το Γραφείο Πρωθυπουργού στη διαχείριση του μπαζώματος αγνοήθηκε από τη Δικαιοσύνη και από το Κοινοβούλιο.
Στην πραγματικότητα, τα Τέμπη δεν είναι ένα σκάνδαλο. Είναι πολλά σκάνδαλα στη συσκευασία τού ενός. Είναι πολλές «παρέες» σε μία. Είναι η μεταπολιτευτική Ελλάς στο κατευόδιο της. Και δυστυχώς για όσους το ισχυρίζονται η δημοκρατία δεν είναι ζήτημα μονοθεματικό. Είναι πολυθεματικό. Στο μέτρο που η Καρυστιανού αψήφησε διάφορες απειλές (μία εκ των οποίων εξαπελύθη εναντίον της σωματικής ακεραιότητας του υιού της που δούλευε σεζόν σε νησί του Αιγαίου) και ανέδειξε στην κορυφή της ατζέντας την παρακμή του πολιτεύματος είναι τελικώς «δημιούργημα» της Ν.Δ. Η Ν.Δ. με τα τεράστια λάθη της και τη συμπεριφορά υπόπτου που επέδειξαν ορισμένα στελέχη της είναι αυτή που εκτόξευσε στα ύψη τη δημοτικότητα αυτής της ξεροκέφαλης Θεσσαλονικιάς. Της προερχόμενης από συντηρητική οικογένεια της πόλης.
Θα πω κάτι που θα πονέσει την Αριστερά, αλλά είναι αλήθεια. Αν η Καρυστιανού ήταν αριστερή, με τα ελληνικά της ξύλινης ρητορείας, με τις βιασύνες για ακτιβισμό, με τα γνωστά ατημέλητα ντυσίματα, με την έλλειψη εργατικότητας, δεν θα είχε καταφέρει τίποτε από όλα όσα πέτυχε. Τα κατάφερε γιατί είναι συστηματική, μεθοδική, αστή, ευγενής, δεν υβρίζει και κυρίως δεν «τσιμπάει». Εάν ήταν αριστερή, θα είχε υπερακοντίσει στα συνθήματα κατά του πρωθυπουργού στις μεγάλες συγκεντρώσεις και θα είχε «καβαλήσει» το κύμα του λαϊκισμού. Το απέφυγε. Θέλω να θέσω δύο ερωτήματα.
Το πρώτο: Είναι πολίτης μειωμένων συνταγματικών δικαιωμάτων η κυρία Καρυστιανού; Απαγορεύεται να ιδρύσει κόμμα αν το αποφασίσει;
Το δεύτερο: Εάν έχεις δοκιμάσει για να βρεις το δίκιο σου όλα τα εργαλεία που σου δίνει ο νόμος και δεν έχει δουλέψει τίποτε, απαγορεύεται να μπεις στη Βουλή για να κυνηγήσεις από εκεί τους δολοφόνους των παιδιών σου αλλά και να αλλάξεις τους κανόνες μιας άρρωστης δημοκρατίας; Απαγορεύεται να ενώσεις τις δυνάμεις σου με άλλους για να επέλθει κάποια στιγμή η λυτρωτική κάθαρση από τη διαφθορά που μολύνει τον δημόσιο βίο και έχει πάει την πατρίδα μας πολλά χρόνια πίσω; Δεν πάει και για πρωθυπουργός η κυρία Καρυστιανού για να ελέγχεται αν έχει προτάσεις για τον έναν ή τον άλλον τομέα πολιτικής. Ούτε όσοι συμφωνούν επί της αρχής μαζί της σημαίνει ότι θα την ψηφίσουν κιόλας.
Το θέμα δεν είναι ποιοι και πόσοι θα την ψηφίσουν αλλά να της επιτρέψουμε να υπάρχει. Παραγίναμε συντηρητικοί. Η μισή χώρα κάνει νέα ανάγνωση ήδη και αναμένει δείγματα γραφής για να την αποδοκιμάσει ή να την επιδοκιμάσει. Δημοκρατία λέγεται αυτό. Να το αντέξουμε.
