Η ευρωπαϊκή άρνηση να παρέχει βοήθεια στις ΗΠΑ στα Στενά του Ορμούζ και η δυσαρέσκεια του Τραμπ
«Δεν είναι δικός μας πόλεμος, δεν τον αρχίσαμε εμείς!». Ή έτσι τουλάχιστον εξήγησε την άρνηση της χώρας του να συνδράμει στις επιχειρήσεις για έλεγχο των Στενών του Ορμούζ ο υπουργός Αμυνας της Γερμανίας Μπόρις Πιστόριους, σε μια ευθεία απόρριψη της πρόσκλησης που απηύθυνε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ενώ στην ίδια άρνηση (και μάλιστα με ανάλογες διατυπώσεις) προχώρησαν, στο ίδιο μοτίβο, πολλές χώρες της Ευρώπης αλλά και πέραν αυτής (Βρετανία, Καναδάς, Αυστραλία, Ιαπωνία, Κορέα).
- Από τον Α. Π. Δημόπουλο
Και μπορεί ο κ. Τραμπ να ανακάλεσε, λέγοντας ότι, τελικά, οι ΗΠΑ «δεν χρειάζονται κανέναν», όμως η δυσαρέσκειά του πήρε τη μορφή ευθείας προειδοποίησης ότι η χώρα του «θα θυμηθεί» αυτήν την έλλειψη αλληλεγγύης – στην πραγματικότητα υπονοώντας «ανταπόδοση» διά της εγκατάλειψης της Ευρώπης στο ακανθώδες για την ίδια ζήτημα της Ουκρανίας, αλλά και εγείροντας εκ νέου ζήτημα χρησιμότητας (και άρα βιωσιμότητας) του ΝΑΤΟ, επισημαίνοντας την ασυμμετρία οι ΗΠΑ να είναι πάντοτε παρούσες για τους συμμάχους τους, αλλά οι σύμμαχοί τους ποτέ παρούσες για τις ΗΠΑ.
Και βέβαια η δυσαρέσκεια είναι εύλογη, όταν ο γερουσιαστής Γκράχαμ λέει ότι δεν είδε ποτέ τον κ. Τραμπ τόσο δυσαρεστημένο, δεν περιγράφει κάτι θυμικό αλλά κάτι πολιτικό (και για πολλούς στις ΗΠΑ και ηθικό). Γιατί είναι γεγονός ότι η Ευρώπη,όχι απλώς επέτυχε τη μεταπολεμική της ανοικοδόμηση στηριζόμενη σε μεγάλο βαθμό στις ΗΠΑ (κατεξοχήν δε η Γερμανία), αλλά, επιπροσθέτως, με τις ΗΠΑ να έχουν εγγυηθεί, εδώ και δεκαετίες, την ασφάλειά της μπόρεσε να οικοδομήσει (ελλείψει μεγάλων αμυντικών δαπανών) ένα «κοινωνικό κράτος», που δεν διαθέτουν οι ίδιες οι ΗΠΑ, στα μάτια του κ. Τραμπ (και πολλών Αμερικανών) δεν πρόκειται για απλή «ασυμμετρία» αλλά καθαρή εκμετάλλευση.
Οσο για την Ουκρανία (και στο ίδιο μοτίβο) και παρά τις αντιρρήσεις του για εμπλοκή των ΗΠΑ, τις οποίες μάλιστα είχε επανειλημμένα εξηγήσει με χρήση της ίδιας διατύπωσης που κάνουν σήμερα οι Ευρωπαίοι για το Ιράν («ο πόλεμος της Ουκρανίας δεν είναι δικός μας!»), ο κ. Τραμπ δεν εγκατέλειψε τους συμμάχους του (και μάλιστα χωρίς η Ουκρανία να αποτελεί θέμα του ΝΑΤΟ). Πώς συμβιβάζεται, όμως, οι ΗΠΑ να στηρίζουν την Ευρώπη σε έναν πόλεμο που «δεν είναι δικός τους» (στην Ουκρανία), όμως η Ευρώπη να μη στηρίζει τις ΗΠΑ σε έναν πόλεμο που «δεν είναι δικός της» (στο Ιράν); Στην Ουκρανία, ναι, στο Ιράν, όχι;
Και το ερώτημα που θέτει ο διεθνής Τύπος είναι, ακριβώς, πώς εξηγείται ότι η Ευρώπη παίρνει το ρίσκο μιας αμερικανικής «ανταπόδοσης». Νομίζω, υπάρχουν δύο κατηγορίες λόγων και η πρώτη έχει να κάνει με την εκτίμηση ότι το ρίσκο μιας τέτοιας «ανταπόδοσης» (σε Ουκρανία και ΝΑΤΟ) είναι πλέον ελεγχόμενο. Και αυτό γιατί μπορεί μια αμερικανική απεμπλοκή από το ΝΑΤΟ να φαντάζει ως ο ύστατος εφιάλτης μιας αμυντικά ανήμπορης Ευρώπης, όμως στην Ευρώπη επίσης γνωρίζουν ότι μετά τον σχετικό νόμο του 2023 ο πρόεδρος δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς σύμφωνη γνώμη της Γερουσίας και μάλιστα με πλειοψηφία των 2/3 – και σε ποιον πραγματικό κόσμο μπορεί να συμβεί αυτό;
Οσο για την Ουκρανία, από τότε που η Ευρώπη κράτησε την ανάσα της όταν ο κ. Τραμπ ήρθε σε δημόσια ρήξη με τον κ. Ζελένσκι, τον Φεβρουάριο του 2025 στον Λευκό Οίκο και μπορούσε (τότε) να στραγγαλίσει την Ουκρανία, κερδήθηκε χρόνος που επέτρεψε προσαρμογή. Αν και η συμβολή των ΗΠΑ παραμένει σημαίνουσα (πρωτίστως σε πληροφορίες), το μεγαλύτερο βάρος το έχει αναλάβει σήμερα η Ευρώπη, ενώ ταυτόχρονα η γραμμή του μετώπου έχει κατ’ ουσίαν σταθεροποιηθεί, ιδίως στο Donetsk, όπου οι Ρώσοι συνεχίζουν να συναντούν «τοίχο» με τεράστιες απώλειες.
Με άλλα λόγια, η Ουκρανία έχει (σήμερα) μια κάποια πολυτέλεια χρόνου, αντίθετα, υπάρχουν πολλοί στην Ευρώπη που εκτιμούν ότι ο κ. Τραμπ δεν έχει, και αυτό λόγω των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου και της πρόσθετης πολιτική φθοράς που επιφέρουν ο πόλεμος στο Ιράν και η γενική φοβία για «βιετναμοποίηση» – η εκτίμηση ότι ο κ. Τραμπ μπορεί να χάσει όχι απλώς την Βουλή, αλλά μετά την απρόσμενη εξέλιξη που έχει πάρει η εκλογή στο Τέξας (όπου ο Δημοκρατικός Τζέιμς Ταλάρικο ενδέχεται να «κλέψει» μια ασφαλή έδρα των Ρεπουμπλικάνων) και τη Γερουσία, κάνει τους Ευρωπαίους να βάζουν στις προειδοποιήσεις του κ. Τραμπ αστερίσκους.
Επειτα υπάρχουν και λόγοι εσωτερικής πολιτικής – να μην ξεχνάμε ότι η Ευρώπη δεν είναι κάποια επικράτεια «μεγάλης πολιτικής», εδώ (αντίθετα με τις ΗΠΑ) η πολιτική ζει πρωτίστως για τον «επιούσιο». Και με ανοιχτές εκλογές σε Γαλλία και Ιταλία (το 2027) και με τον καγκελάριο Μερτς σε μεγάλη πτώση (δεν έχασε απλώς πριν από λίγες ημέρες τις εκλογές στη Βάδη-Βυρτεμβέργη και έπεται συνέχεια, αλλά υπέστη απρόσμενα μεγάλη πολιτική φθορά και κριτική στη Γερμανία, επειδή στην πρόσφατη επίσκεψή του στον Λευκό Οίκο δεν υπεράσπισε τον πρωθυπουργό της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ από τις επιθέσεις του κ. Τραμπ, με Ισπανία και Γερμανία να μπαίνουν σε ρήξη), κανείς δεν έχει το σθένος για πολιτικές απώλειες λόγω Ιράν.
Γιατί κάθε εμπλοκή στο Ιράν ενδέχεται να αναζωπυρώσει την τρομοκρατία σε μια ισλαμο-εποικιζόμενη Ευρώπη, αλλά και να θεωρηθεί υπαίτια για ακόμα μία μεγαλύτερη αύξηση του κόστους ζωής και κάθε πολιτικός στην Ευρώπη που βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα τέτοιο «πικρό ποτήρι» προτιμά, παρά το ρίσκο, να πει «όχι» στον κ. Τραμπ.
