Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διερευνά τη δυνατότητα να αποδεσμεύσει, ήδη από τις αρχές του 2027, μεγάλο μέρος των 45 δισεκατομμυρίων ευρώ που έχουν προγραμματιστεί για την Ουκρανία για το επόμενο έτος. Σύμφωνα με πληροφορίες, η επιλογή αυτή εξετάζεται τη στιγμή που οι χρηματοδοτικές ανάγκες που έχει γνωστοποιήσει το Κίεβο αποδεικνύονται σαφώς μεγαλύτερες απ’ ό,τι είχε εκτιμηθεί αρχικά.
Τα 45 δισεκατομμύρια ευρώ αντιστοιχούν στο δεύτερο μισό ενός συνολικού ευρωπαϊκού δανείου ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ προς την Ουκρανία για την περίοδο 2026-2027. Το αρχικό χρονοδιάγραμμα προέβλεπε δύο ισόποσες δόσεις, μία για κάθε έτος. Από το συνολικό ποσό, περίπου 60 δισεκατομμύρια προορίζονται για αμυντικές ανάγκες και 30 δισεκατομμύρια για δημοσιονομική στήριξη. Το Κίεβο εκτιμά πλέον το χρηματοδοτικό του έλλειμμα για το 2026 στα 23,5 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ για το 2027 η εκτίμηση ανέρχεται στα 32,6 δισεκατομμύρια δολάρια, δηλαδή περίπου 28,4 δισεκατομμύρια ευρώ.
«Είναι σαφές ότι η Ουκρανία μένει από χρήματα πιο γρήγορα απ’ όσο νομίζαμε» δήλωσε ο Φιλίπ Λορσμπέκ, αναλυτής στο European Policy Centre (EPC). Οι Βρυξέλλες αποδίδουν μέρος της αύξησης των οικονομικών αναγκών στις ρωσικές επιθέσεις κατά βιομηχανικών εγκαταστάσεων και πηγών εσόδων της Ουκρανίας, με τον Λορσμπέκ να αναφέρεται συγκεκριμένα σε χαλυβουργικές εγκαταστάσεις και μεταποιητικές επιχειρήσεις που έχουν πληγεί.
Καθυστερήσεις
Η κατάσταση περιπλέκεται περαιτέρω από το γεγονός ότι η Ουκρανία δεν έχει λάβει ακόμη τα 37 δισεκατομμύρια ευρώ που έχουν προγραμματιστεί για φέτος, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού δανείου και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ειρήνης για την Ουκρανία.
Παράλληλα, αυξάνεται η δυσαρέσκεια αρκετών Ευρωπαίων αξιωματούχων για την επιβράδυνση του ρυθμού των μεταρρυθμίσεων στην Ουκρανία, ζήτημα που τέθηκε στη συνάντηση της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στη Νέα Υόρκη. Η Φον ντερ Λάιεν ζήτησε από το Κίεβο να επιταχύνει τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις για την αποδέσμευση ορισμένων κονδυλίων, ενώ ο Ζελένσκι ζήτησε με τη σειρά του ταχύτερες παραδόσεις συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας.
Το ευρωπαϊκό δάνειο επρόκειτο εξαρχής να καλύψει περίπου τα δύο τρίτα των χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας για το 2026-2027, με το υπόλοιπο να αναμένεται από άλλους εταίρους, κυρίως το Ηνωμένο Βασίλειο, τον Καναδά και την Ιαπωνία. Μέχρι στιγμής οι χρηματοδοτήσεις που έχουν εγκριθεί περιλαμβάνουν ένα πρόγραμμα του ΔΝΤ ύψους 8,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε βάθος τετραετίας, καθώς και νορβηγική πρόταση 7,8 δισεκατομμυρίων ευρώ σε στρατιωτική και ανθρωπιστική βοήθεια για το 2027. Ωστόσο, οι Βρυξέλλες εξακολουθούν να δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν τις αναμενόμενες συνεισφορές από τους υπόλοιπους εταίρους τους.
Το σενάριο που εξετάζεται επί του παρόντος δεν προβλέπει αύξηση των συνολικών ευρωπαϊκών κονδυλίων αλλά επίσπευση της διάθεσης σημαντικού μέρους των κονδυλίων που είχαν προγραμματιστεί για το 2027. Με άλλα λόγια, οι Βρυξέλλες επιδιώκουν πρωτίστως να τροποποιήσουν το χρονοδιάγραμμα των εκταμιεύσεων ώστε να ανταποκριθούν στις άμεσες ανάγκες του Κιέβου, ενώ το ζήτημα της μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης της Ουκρανίας παραμένει ανοιχτό.
