Η κυβέρνηση, που επένδυσε πολιτικά στο αφήγημα της αριστείας και της ευρωπαϊκής κανονικότητας, βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με ακόμη μία υπόθεση που ακυρώνει τον ίδιο της τον αυτοπροσδιορισμό
• Η υπόθεση των απαρχαιωμένων συστημάτων της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας δεν προέκυψε αιφνιδιαστικά με αφορμή το μπλακάουτ της Κυριακής. Είναι γνωστή εδώ και χρόνια, και πλέον καταγράφεται επισήμως, με κυβερνητική ομολογία.
- Του Ανδρέα Καψαμπέλη
• Την αποκάλυψη επιβεβαίωσε δημόσια και ανερυθρίαστα ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Κυρανάκης, ο οποίος παραδέχτηκε ότι η κυβέρνηση γνώριζε πως είχε παραλάβει συστήματα αεροναυτιλίας τεχνολογικά ξεπερασμένα και μη πλήρως συμβατά με τις απαιτήσεις των ευρωπαϊκών κανονισμών. Παρ’ όλα αυτά, επί επτά συναπτά έτη δεν υπήρξε ουσιαστική αναβάθμιση ούτε πλήρης συμμόρφωση. Με άλλα λόγια, το κράτος λειτουργούσε με τη λογική «πετάμε κι όπου βγει»…
• Η δήλωση αυτή δεν αφορά κάποια αφηρημένη διοικητική αδυναμία. Αφορά συγκεκριμένες πολιτικές ηγεσίες. Από το 2019 την ευθύνη είχαν διαδοχικά υπουργοί της κυβέρνησης Μητσοτάκη, οι οποίοι γνώριζαν την κατάσταση και δεν προχώρησαν στις απαιτούμενες παρεμβάσεις. Η πολιτική ευθύνη είναι διαρκής και αδιαίρετη, όσο κι αν σήμερα επιχειρείται να μετακυλιστεί από τον έναν στον άλλον.
• Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς συνδέεται με την εφαρμογή δεσμευτικών κανονισμών της Ευρωπαϊκής Ενωσης για την ασφάλεια της εναέριας κυκλοφορίας. Δεν πρόκειται για προαιρετικές συστάσεις, αλλά για νομικές υποχρεώσεις. Η μη συμμόρφωση οδηγεί, όπως συνέβη, σε παραπομπή στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ενωσης…
• Η εξέλιξη δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία. Η Ελλάδα παραπέμφθηκε όχι λόγω τεχνικής διαφωνίας ή ερμηνευτικής ασάφειας, αλλά λόγω παράλειψης ενεργειών. Το κράτος είχε γνώση, χρόνο και θεσμική υποχρέωση, όμως δεν έπραξε όσα όφειλε.
• Η ευθύνη, ωστόσο, δεν εξαντλείται στο επίπεδο των υπουργείων. Ανήκει πρωτίστως στον ίδιο τον πρωθυπουργό, ο οποίος από το 2019 επέλεξε να συγκεντρώσει τον έλεγχο του λεγόμενου «επιτελικού κράτους». Οταν η συγκέντρωση εξουσίας παρουσιάζεται ως αρετή για να πιστωθεί η επιτυχία, τότε και η αποτυχία δεν μπορεί να διαχέεται για να μη χρεωθεί…
• Η κυβέρνηση, που επένδυσε πολιτικά στο αφήγημα της τεχνοκρατικής επάρκειας, της αποτελεσματικότητας, της αριστείας και της ευρωπαϊκής κανονικότητας, βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με ακόμη μία υπόθεση που ακυρώνει τον ίδιο της τον αυτοπροσδιορισμό. Αποτυγχάνει εκεί όπου η τεχνοκρατία δεν είναι σύνθημα αλλά υποχρέωση και δεν αποδεικνύεται με εξαγγελίες αλλά με πιστοποιήσεις, λειτουργικά συστήματα και πρόληψη. Πέφτει πλέον το τελευταίο φύλλο συκής του «τεχνοκρατικού μύθου»…
• Η Πολιτική Αεροπορία δεν αποτελεί εξαίρεση. Είναι μέρος ενός επαναλαμβανόμενου διοικητικού μοτίβου, όπως αποδείχτηκε επίσης με τους Σιδηροδρόμους, τον ΟΠΕΚΕΠΕ και αλλού. Ομως, όταν ζητήματα που άπτονται ειδικά της ανθρώπινης ζωής αντιμετωπίζονται με αδράνεια, το πρόβλημα γίνεται σοβαρότερο. Κι όταν η αποτυχία είναι συστηματική, δεν μπορεί να φορτώνεται σε πρόσωπα χαμηλότερων βαθμίδων ως αποδιοπομπαίους τράγους.
• Σε αυτές τις περιπτώσεις οι εξηγήσεις δεν επαρκούν. Η χώρα δεν αντέχει άλλο να κυβερνάται με το «πάμε κι όπου βγει». Ούτε στα τρένα. Ούτε στους αιθέρες. Ούτε πουθενά. Και η πολιτική ευθύνη δεν συμψηφίζεται ούτε επικοινωνείται. Αναλαμβάνεται στην πράξη με παραιτήσεις, όπως έλεγε και ο ίδιος ο κ. Μητσοτάκης, προτού πιάσει κι αυτός την πρωθυπουργική καρέκλα…
Από τη στήλη «Ο κοριός» της «δημοκρατίας»
