Εμεινε στην Ιστορία ως εθνομάρτυρας, ποιητής-μαχητής και σύμβολο της νεανικής αυταπάρνησης για την ελευθερία. Ηταν ο νεότερος και ο τελευταίος αγωνιστής της ΕΟΚΑ που απαγχονίστηκε από τους Αγγλους
• Ηταν 13 Μαρτίου 1957. Ο 17χρονος μαθητής Ευαγόρας Παλληκαρίδης γνώριζε πως, όταν το ρολόι σήμαινε μεσάνυχτα, θα αντιμετώπιζε την αγχόνη και τον αιματοβαμμένο δήμιο των Βρετανών αποικιοκρατών, Χάρι Αλεν, εκείνον που απαγχόνιζε τους Κύπριους αγωνιστές…
- Του Ανδρέα Καψαμπέλη
• Ποιο ήταν το «έγκλημά» του; Συνελήφθη να μεταφέρει ένα όπλο τύπου Μπρεν. Οι Αγγλοι, που αναζητούσαν επιτυχίες απέναντι στον απελευθερωτικό αγώνα των Κυπρίων, τον συνέλαβαν στις 8 Δεκεμβρίου 1956, λίγο πριν από τα Χριστούγεννα, και τον οδήγησαν ενώπιον της αποικιακής Δικαιοσύνης για κατοχή και διακίνηση παράνομου οπλισμού. Η δίκη του ορίστηκε για τον Μάρτιο του 1957.
• Ο Ευαγόρας, μαθητής στο Ελληνικό Γυμνάσιο Πάφου, εντάχθηκε στην ΕΟΚΑ, αφήνοντας το σχολείο για να πολεμήσει για την Ενωση με την Ελλάδα. Συμμετείχε σε διαδηλώσεις, διανομή προκηρύξεων, αναγραφή συνθημάτων και ένοπλες επιχειρήσεις. Επικηρύχτηκε από τους Βρετανούς με 5.000 λίρες – τεράστιο ποσό για την εποχή.
• Κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας δεν άφησε περιθώρια στους δικηγόρους του να τον υπερασπιστούν, καθώς παραδέχτηκε την ενοχή του με έναν τρόπο που έμεινε στην Ιστορία: «Γνωρίζω ότι θα με κρεμάσετε. Ο,τι έκαμα το έκαμα ως Ελλην Κύπριος όστις ζητεί την Ελευθερίαν του. Τίποτα άλλο».
• Την επομένη της καταδίκης του σε θάνατο ο κόσμος ξεσηκώθηκε για να σωθεί. Οι εκκλήσεις για απονομή χάριτος από την Ελλάδα, την Αγγλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες απορρίφθηκαν από τον Αγγλο κυβερνήτη Τζον Χάρντινγκ και τη βρετανική διπλωματία. Διαδηλώσεις ξέσπασαν παντού. Ο Αγγλος κυβερνήτης όμως επέμεινε: «Εις θάνατον». Ξεσηκώθηκαν οι πάντες μα χάρη δεν του έδωσε κανείς.
• Λίγο μετά τα μεσάνυχτα της 13ης Μαρτίου 1957 οδηγήθηκε στην αγχόνη. Με το κεφάλι ψηλά τραγούδησε τον Εθνικό Υμνο. Δύο λεπτά αργότερα η καταπακτή άνοιξε και ο Ευαγόρας πέρασε στην αιωνιότητα. Μόνον ο δήμιος Χάρι Αλεν περιέγραψε στωικά τα τελευταία δευτερόλεπτα του ήρωα: «Ξεψύχησε ηρωικά, 9 δευτερόλεπτα μετά τη στιγμή που άνοιξε η ξύλινη καταπακτή της αγχόνης».
• Οι Αγγλοι τον έθαψαν μέσα στις Κεντρικές Φυλακές της Λευκωσίας, στα σημερινά Φυλακισμένα Μνήματα -μαζί με άλλους ήρωες του απελευθερωτικού αγώνα- σε μια προσπάθεια να αποφευχθούν διαδηλώσεις στην κηδεία και να μην ηρωοποιηθεί.
• Ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης έμεινε στην Ιστορία ως εθνομάρτυρας, ποιητής-μαχητής και σύμβολο της νεανικής αυταπάρνησης για την ελευθερία. Ηταν ο νεότερος και ο τελευταίος αγωνιστής της ΕΟΚΑ που απαγχονίστηκε από τους Αγγλους.
• Σχεδόν επτά δεκαετίες μετά η Ιστορία παίζει τα δικά της παιχνίδια. Οι ίδιες βρετανικές βάσεις που παρέμειναν στην Κύπρο μετά την ανεξαρτησία, στο Ακρωτήρι και στη Δεκέλεια, παραμένουν στρατηγικά σημεία της Βρετανίας στην ανατολική Μεσόγειο – και σήμερα η Ελλάδα έστειλε φρεγάτες και πολεμικά αεροσκάφη για να τις προστατεύσει από την απειλή ενός «αεροπορικού απαγχονισμού»…
Από τη στήλη «Ο κοριός» της «δημοκρατίας»
