• Δεν είναι καθόλου ασυνήθιστο να γίνονται στην εξωτερική πολιτική συναντήσεις μακριά από κάμερες. Ούτε είναι δυνατόν κάθε επαφή ενός πρωθυπουργού να μεταδίδεται ζωντανά και κάθε συζήτηση να δημοσιοποιείται λέξη προς λέξη. Υπάρχει, όμως, μια τεράστια απόσταση ανάμεσα στην αναγκαία διπλωματική διακριτικότητα και στη μυστική διπλωματία.
- Του Ανδρέα Καψαμπέλη
• Ο επικεφαλής της τουρκικής ΜΙΤ Ιμπραήμ Καλίν επισκέπτεται την Αθήνα. Σύμφωνα με την τουρκική «Yeni Şafak», συναντάται στο Μαξίμου με τον ίδιο τον Κυριάκο Μητσοτάκη και μεταφέρει μηνύματα που αφορούν ευθέως το Αιγαίο, τα νησιά και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Και οι Ελληνες πολίτες πώς πληροφορούνται ότι έγινε αυτό το τετ α τετ κορυφής; Από τον τουρκικό Τύπο!
• Αυτό από μόνο του είναι πολιτικό ζήτημα. Διότι εδώ δεν μιλάμε για ένα τυχαίο τετ α τετ σε κάποιον διάδρομο διεθνούς συνόδου. Μιλάμε για επαφή του Ελληνα πρωθυπουργού με τον άνθρωπο που βρίσκεται στην κορυφή των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών, σε μια περίοδο κατά την οποία η Αγκυρα επαναφέρει με αυξανόμενη ένταση τις αξιώσεις της. Κι όμως, ούτε ανακοίνωση. Ούτε ενημέρωση. Ούτε μια λιτή επίσημη αναφορά ότι πραγματοποιήθηκε η συνάντηση και ποιο ήταν το γενικό αντικείμενό της.
• Και τώρα εμφανίζεται η Ντόρα Μπακογιάννη -βουλευτής σήμερα αλλά χωρίς άλλο θεσμικό ρόλο- και επιβεβαιώνει την επαφή για την οποία το Μέγαρο Μαξίμου θα έπρεπε να έχει ενημερώσει εξαρχής. Δηλαδή, για να μάθουμε τι κάνει ο πρωθυπουργός της χώρας με τον αρχηγό της ΜΙΤ, πρέπει πρώτα να διαβάσουμε τη «Yeni Şafak» και ύστερα να περιμένουμε την αδελφή του πρωθυπουργού;
• Κάπου εδώ το πράγμα παύει να είναι απλώς επικοινωνιακά ατυχές. Γίνεται θεσμικά προβληματικό. Και γίνεται ακόμη σοβαρότερο όταν ο ίδιος ο πρωθυπουργός παραμένει σιωπηλός και η επίσημη κυβερνητική ενημέρωση δεν δίνει τις καθαρές απαντήσεις που απαιτεί η βαρύτητα του θέματος.
• Δεν ζητά κανείς να δημοσιευτούν πρακτικά εμπιστευτικών συνομιλιών. Υπάρχει, όμως, ένα στοιχειώδες δημοκρατικό όριο: οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν ότι πραγματοποιήθηκε μια τόσο υψηλού επιπέδου συνάντηση και, τουλάχιστον σε γενικές γραμμές, ποια ζητήματα συζητήθηκαν. Διαφορετικά, δημιουργείται το χειρότερο δυνατό περιβάλλον. Οι Τούρκοι δημοσιεύουν τη δική τους εκδοχή, κυκλοφορούν πληροφορίες για όσα ειπώθηκαν πίσω από κλειστές πόρτες και η κυβέρνηση, αντί να κλείνει τον δρόμο στη φημολογία με επίσημη ενημέρωση, αφήνει ένα τεράστιο κενό. Και τα κενά στην εξωτερική πολιτική δεν μένουν ποτέ κενά. Γεμίζουν με υποψίες.
• Η μυστική διπλωματία δεν γίνεται επικίνδυνη επειδή οι διπλωμάτες μιλούν μυστικά. Αυτό είναι μέρος της δουλειάς τους. Γίνεται επικίνδυνη όταν η πολιτική ηγεσία κρατά στο σκοτάδι την κοινωνία ακόμη και για την ύπαρξη επαφών κορυφαίου επιπέδου και επιτρέπει στην άλλη πλευρά να γράφει πρώτη το αφήγημα για το περιεχόμενό τους. Η εξωτερική πολιτική ασφαλώς απαιτεί εχεμύθεια. Δεν απαιτεί, όμως, να ενημερώνονται οι Ελληνες από την Αγκυρα για το τι συμβαίνει μέσα στο ίδιο το Μέγαρο Μαξίμου.
Από τη στήλη «Ο κοριός» της «δημοκρατίας»
