Ο Ρούμπιο ήρθε στην Αθήνα, μίλησε για όλα, πήρε το «ναι» σε όλα και έφυγε αφήνοντας πίσω του αυτό που η ελληνική διπλωματία γνωρίζει πλέον πολύ καλά: ωραίες φωτογραφίες, θερμές δηλώσεις και έναν λογαριασμό με… μηδενικό υπόλοιπο.
- Γράφει ο Ανδρέας Καψαμπέλης
Ο Αμερικανός αξιωματούχος τάχθηκε υπέρ του «διαλόγου» (Ελλάδας – Τουρκίας βεβαίως), επανέλαβε τη γνωστή θέση περί επίλυσης των διαφορών με διπλωματικά μέσα και απέφυγε επιμελώς οτιδήποτε θα μπορούσε να ενοχλήσει την Αγκυρα. Για το καλώδιο, που αποτελεί αυτή τη στιγμή την πιο χειροπιαστή απόδειξη του κατά πόσο η Ελλάδα μπορεί να ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα χωρίς να ζητά την άδεια της Τουρκίας, το αποτέλεσμα ήταν πάλι λόγια με διπλωματικό περίβλημα.
Κάπως έτσι η περίφημη αμερικανική στήριξη αποκτά κάθε φορά το ίδιο περιεχόμενο: στηρίζουμε την Ελλάδα, αρκεί η στήριξη να μη δυσαρεστεί την Τουρκία. Μια διπλωματική εξίσωση εξαιρετικά βολική για την Ουάσινγκτον, πολύ λιγότερο όμως για την Αθήνα. Το ενδιαφέρον βρίσκεται ακριβώς εδώ. Η Αθήνα έχει επενδύσει τα τελευταία χρόνια τεράστιο πολιτικό κεφάλαιο στην περίφημη «στρατηγική σχέση» με τις ΗΠΑ. Βάσεις, διευκολύνσεις, εξοπλισμοί, ενεργειακές συμφωνίες, πλήρης γεωπολιτική ευθυγράμμιση. Οταν όμως έρχεται η ώρα να εξαργυρωθεί έστω ένα μικρό μέρος αυτού του κεφαλαίου στα δύσκολα, οι σύμμαχοι ανακαλύπτουν συνήθως την αρετή των ίσων αποστάσεων.
Ακόμα πιο εντυπωσιακό είναι το επικοινωνιακό περιτύλιγμα. Ο Ρούμπιο έκανε την «ιδιωτική διπλωματία» του, ξεναγήθηκε στην Πνύκα, φωτογραφήθηκε με φόντο την Ακρόπολη και μίλησε για τη γενέτειρα της δημοκρατίας. Χρήσιμα όλα αυτά για το άλμπουμ της επίσκεψης. Μόνο που η εξωτερική πολιτική δεν κρίνεται από το φόντο των φωτογραφιών, αλλά από το τι παίρνεις όταν κλείνουν οι κάμερες.
Και κάπου εκεί εμφανίζεται ξανά η μεγάλη ελληνική παθογένεια. Κάθε ξένη επίσκεψη παρουσιάζεται περίπου ως διπλωματικός θρίαμβος προτού καν αρχίσει. Κάθε χειραψία μετατρέπεται σε «αναβάθμιση». Κάθε φιλοφρόνηση βαφτίζεται εθνικό κέρδος. Και ύστερα, όταν φτάνουμε στα πραγματικά δύσκολα, ανακαλύπτουμε ότι ο λογαριασμός είναι… άγνωστος.
Δεν είναι βεβαίως υποχρεωμένος ο Ρούμπιο να ασκήσει ελληνική εξωτερική πολιτική. Γι’ αυτό υπάρχει ελληνική κυβέρνηση. Ούτε οι Αμερικανοί θα εγκαταλείψουν τα δικά τους συμφέροντα επειδή φωτογραφήθηκαν κάτω από την Ακρόπολη. Το ερώτημα για την κυβέρνηση Μητσοτάκη είναι πολύ απλούστερο: τι ακριβώς παίρνει η Ελλάδα από μια σχέση στην οποία εμφανίζεται τόσο συχνά πρόθυμη να δίνει;
Και μάλιστα όταν η άλλη πλευρά γνωρίζει εκ των προτέρων ότι η Αθήνα δύσκολα θα πει «όχι». Στη διπλωματία, ο δεδομένος σύμμαχος κινδυνεύει στο τέλος να γίνει απλώς… δεδομένος. Και τότε οι θερμές κουβέντες περισσεύουν, αλλά τα ανταλλάγματα λιγοστεύουν. Ισως τελικά αυτή να είναι η χρησιμότερη «ξενάγηση» της επίσκεψης. Ο Ρούμπιο είδε την Πνύκα. Η Αθήνα καλό θα ήταν κάποτε να δει την πραγματικότητα…
Από τη στήλη «Ο κοριός» της «Δημοκρατίας»
