Πίσω από την παγκόσμια επιστημονική πρωτιά της δημιουργίας του βιονικού ματιού κρύβεται ένας ομογενής επιστήμονας από την Αυστραλία. Ο Ευστράτιος – Σταν Σκαφίδας, επικεφαλής του ερευνητικού ινστιτούτου NICTA του πανεπιστημίου της Μελβούρνης, που συνεργάζεται με το ινστιτούτο «Bionic Vision Australia», συντονίζει εδώ και τέσσερα χρόνια τις προσπάθειες ανάπτυξης ενός μικροτσίπ, που θα εμφυτεύεται στον ασθενή και θα μετατρέπει τις εικόνες μιας μικρής κάμερας σε ηλεκτρικά σήματα που θα διεγείρουν τους νευρώνες τους αμφιβληστροειδούς χιτώνα.
Η πρωτοποριακή εφεύρεση του κ. Σκαφίδα και των συνεργατών του αποτελείται από μία κάμερα που τοποθετείται στα γυαλιά του ασθενούς και «αιχμαλωτίζει» εικόνες. Οπως εξηγεί ο ίδιος, οι εικόνες μετατρέπονται σε ηλεκτρικό φορτίο, το οποίο μετακυλίεται ασύρματα στο τσιπ που τοποθετείται στο μάτι, μέσω μικροσκοπικών ηλεκτροδίων. «Εχοντας ερευνήσει τη δυνατότητα συνδυασμού μεταξύ ασύρματης τεχνολογίας και οφθαλμικής, ώστε να αντιμετωπιστεί ο εκφυλισμός της ωχράς κηλίδας, που είναι η πιο συνηθισμένη αιτία τύφλωσης στον ανεπτυγμένο κόσμο, εργαζόμαστε για τη δημιουργία ενός τσιπ που μοιάζει με κρεβάτι φτιαγμένο από καρφιά και τονώνει τα αμφιβληστροειδή γαγγλιακά κύτταρα, προκειμένου να αποκαταστήσει την όραση» λέει ο ομογενής επιστήμονας.
«Υπάρχουν και άλλες επιστημονικές ομάδες που δουλεύουν πάνω σε αυτήν την ιδέα, αλλά εμείς έχουμε δημιουργήσει ένα σύστημα με περισσότερα από χίλια ηλεκτρόδια, που μπορούν να μεταφέρουν το ηλεκτρικό φορτίο ασύρματα μέσα στη συσκευή. Αυτό είναι πολύ σημαντικό. Αν υπάρχουν καλώδια στο μάτι, ο κίνδυνος μόλυνσης αυξάνεται».
Γεννημένος το 1971, γιος μεταναστών με ρίζες από την Καβάλα και την Αμαλιάδα, μεγάλωσε στο Thornbury και έδειξε από νωρίς την κλίση του προς τις επιστήμες. «Οταν ήμουν παιδί και μου έφερναν δώρα στις γιορτές και τα γενέθλιά μου, συνήθιζα να τα αποσυναρμολογώ και να τα φτιάχνω πάλι από την αρχή» θυμάται ο ίδιος.
Οι έρευνές του για το βιονικό μάτι προσείλκυσαν το ενδιαφέρον της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας και επικροτήθηκαν από την αυστραλιανή ομοσπονδιακή κυβέρνηση με επιδοτήσεις ύψους 42.000.000 δολαρίων Αυστραλίας (περίπου 28.500.000 ευρώ). Οι πρώτες επίσημες ανακοινώσεις για την πρωτοποριακή εφεύρεσή του έγιναν ύστερα από τρία χρόνια σκληρής δουλειάς. «Χρειάζεται μεγαλύτερη προσπάθεια εκ μέρους μας, είμαστε ακόμα σε αρχικό στάδιο. Αλλά από τις δοκιμές που έχουμε κάνει μέχρι σήμερα είμαστε κοντά σε μια συσκευή που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί πραγματικό θαύμα» λέει ο κ. Σκαφίδας.
Το τσιπ θα κοστίζει μόλις 10 δολάρια (περίπου 5 ευρώ) ώστε να είναι προσιτό σε όλους τους ασθενείς και θα μπορεί να αναμεταδίδει τεράστιους όγκους πληροφοριών σε απόσταση 10 μέτρων. Για να αυξήσουν τις πιθανότητες επιτυχίας του εγχειρήματος, ο ομογενής επιστήμονας και η ομάδα του βρίσκονται σε ανοιχτή γραμμή και με ερευνητές οφθαλμιάτρους του νοσοκομείου Eye and Ear. «Σκοπός μας είναι οι εικόνες που θα λαμβάνει το τσιπάκι να μπορούν να ερεθίζουν τον λοβό του εγκεφάλου, που ευθύνεται για τις λειτουργίες της όρασης, ώστε τελικά οι ασθενείς να ξεπεράσουν το πρόβλημά τους και να καταφέρουν να δουν».
Σωτήρης Χατζημανώλης