Με κραχ απειλούνται άμεσα τα ασφαλιστικά ταμεία. Η συμφωνία της 27ης Οκτωβρίου για «κούρεμα» των ομολόγων «τρώει» ό,τι έχει απομείνει από τις συντάξεις, καθώς τα Ταμεία έχουν επενδύσει είτε μόνα τους είτε μέσω των διαθέσιμων αποθεματικών τους σχεδόν το σύνολο της περιουσίας τους σε ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου.
Με δεδομένο μάλιστα ότι ακόμα σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας δεν έχουν προσδιοριστεί οι λεπτομέρειες της διαδικασίας περιορισμού του ελληνικού χρέους και του τρόπου υλοποίησης του «κουρέματος» στα ασφαλιστικά ταμεία, ο πονοκέφαλος μεγαλώνει.
Τα στοιχεία που διαβίβασε πάντως ήδη στη Βουλή ο υπουργός Εργασίας Γ. Κουτρουμάνης είναι ανατριχιαστικά. Στο τέλος Σεπτεμβρίου τα ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου που κατείχαν στα χαρτοφυλάκιά τους οι Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης, αρμοδιότητας της Γενικής Γραμματείας Κοινωνικών Ασφαλίσεων, είχαν ονομαστική αξία 7.333.493.580,27 ευρώ και τρέχουσα αξία στα 4.209.559.659,98 ευρώ. Αντίστοιχα στα τέλη Μαρτίου του 2010, λίγες ημέρες προτού η χώρα να μπει στο Μνημόνιο, οι ΦΚΑ κατείχαν στο χαρτοφυλάκιό τους ομόλογα Ελληνικού Δημοσίου ονομαστικής αξίας 8.113.604.037,68 ευρώ και τρέχουσας αξίας 7.603.249.861,21 ευρώ. Είναι κι αυτό ενδεικτικό της απαξίωσης των ελληνικών ομολόγων μετά το Μνημόνιο, καθώς το πρώτο πρόχειρο και απλοϊκό συμπέρασμα είναι ότι μέσα σε ενάμιση χρόνο η διαφορά του 8% ανάμεσα σε ονομαστική και τρέχουσα αξία έχει εκτοξευτεί κοντά στο 40%. Αν μάλιστα ληφθεί ως βάση το 50% για το «κούρεμα» και αυτών των ομολόγων, θα χαθούν περίπου άλλα 2,1 δισ. ευρώ. Δηλαδή τα περίπου 8,1 δισ. θα περιοριστούν σε μόλις 2,1 δισ. Πρόκειται για απώλειες 6 δισ., που αντιστοιχούν σε περίπου 74%!
Και αναφερόμαστε μονάχα στα ομόλογα στα οποία έχουν επενδύσει τα Ταμεία από μόνα τους, καθώς υπάρχει ένα ακόμα ποσό της τάξης των 15 δισ. ευρώ, ισχυρίζονται οι γνώστες των ασφαλιστικών, τα οποία έχουν επενδυθεί σε ομόλογα του Δημοσίου μέσω της διαχείρισης των αποθεματικών από την Τράπεζα της Ελλάδος.
Ο κ. Κουτρουμάνης ενημερώνει επιπλέον ότι «στις 30.09.2011 οι ΦΚΑ κατείχαν στο χαρτοφυλάκιό τους έντοκα γραμμάτια ύψους 84.316.077,49 ευρώ, μερίδια ομολογιακών αμοιβαίων κεφαλαίων ύψους 643.459.482,04 ευρώ και τραπεζικά ομόλογα ύψους 391.000.000,00 ευρώ σε ονομαστικές αξίες. Οι αντίστοιχες αξίες στις 31.03.2010 ήταν 86.151.655,53 ευρώ για τα έντοκα γραμμάτια, 773.903.678,69 ευρώ για τα μερίδια ομολογιακών αμοιβαίων κεφαλαίων και 424.555.500,00 ευρώ για τα τραπεζικά ομόλογα».
Απαντώντας στον κ. Κουρουμπλή, ο οποίος ρωτούσε αν ευσταθούν οι πληροφορίες ότι από τον Μάρτιο του 2010 τα ασφαλιστικά ταμεία υποχρεώθηκαν να αγοράσουν επιπρόσθετα ελληνικά ομόλογα ή έντοκα γραμμάτια ή ομολογίες τραπεζών και ομολογιακά Αμοιβαία Κεφάλαια Εσωτερικού, ο κ. Κουτρουμάνης απαντά ότι, όπως προκύπτει από τα στοιχεία, η πληροφορία δεν ευσταθεί. Δεν παραθέτει πάντως περαιτέρω στοιχεία σχετικά με λήξεις ή αγορές ομολόγων που πιθανώς να προέκυψαν μέσα σε αυτόν τον ενάμιση χρόνο.
Γιώργος Λυκουρέντζος
Ίδιες μειώσεις για όλους σε εφάπαξ και επικουρικές
Στην οριζόντια, αλλά και άδικη, λύση της ισόποσης περικοπής των επικουρικών συντάξεων και του εφάπαξ φαίνεται να καταλήγει το υπουργείο Εργασίας. Στο πλαίσιο αυτό σχεδιάζεται να μεταφερθούν στην πλάτη του ΕΤΕΑΜ, του επικουρικού ταμείου του ΙΚΑ, τα βάρη της επικουρικής ασφάλισης, μέσω της απορρόφησης από αυτό όλων των ελλειμματικών Ταμείων. Οι αναλογιστικές μελέτες εμφανίζουν ελλείμματα στη συντριπτική πλειονότητα των Ταμείων, που φτάνουν συνολικά τα 750.000.000 ευρώ. Ετσι, ύστερα από την αξιολόγηση της Κομισιόν και από τη σχετική εισήγηση της Εθνικής Αναλογιστικής Αρχής, προτάθηκε η λύση της οριζόντιας περικοπής.
Αποτέλεσμα βέβαια είναι να υπάρξουν μεγάλες ομάδες συνταξιούχων, όπως οι περίπου 640.000 του ΕΤΕΑΜ, που θα αδικηθούν, αφού θα βρεθούν σε ένα ελλειμματικό Ταμείο, όταν προ διετίας είχε αποθεματικό που έφτανε τα 150.000.000 ευρώ. Ηδη το επικουρικό ταμείο του ΙΚΑ, λόγω ύφεσης, αυξημένης ανεργίας και μείωσης εισφορών, εξαιτίας των περικοπών στους μισθούς, καταγράφει διαρκώς απώλειες εντός του ’11, που φτάνουν τα 30.000.000 ευρώ σε μηνιαία βάση.
Ο υπουργός Εργασίας Γιώργος Κουτρουμάνης απέστειλε επιστολή προς τις διοικήσεις των Ταμείων, ζητώντας τους να λάβουν όλες τις απαραίτητες αποφάσεις που θα διασφαλίζουν τη βιωσιμότητά του συστήματος για τα ερχόμενα 15 χρόνια. Δημιουργείται έτσι ατομικός λογαριασμός για όσους έχουν ασφαλιστεί από το 2001 και μετά, από τον οποίο θα προκύπτει η σύνταξη που θα παίρνει ο ασφαλισμένος, χωρίς πια την κρατική συμμετοχή. Οι ασφαλισμένοι πριν από το 2001 θα λάβουν επικουρική σύνταξη, με ανώτατο όριο το 20% της κανονικής.
Βασίλης Αγγελόπουλος
