Εξήντα χρόνια βρίσκεται στον θρόνο της Αγγλίας κινώντας τα νήματα της βασιλείας, ενός θεσμού που για κάποιους θεωρείται παρωχημένο κατάλοιπο περασμένου αιώνα.
Τα γκρίζα σύννεφα, ωστόσο, που βρίσκονται συχνά πυκνά πάνω από το βασιλικό στέμμα της βασίλισσας Ελισάβετ, δεν μπορούν με τίποτα να ανακόψουν τη φόρα των φετινών εορτασμών για το Αδαμάντινο Ιωβηλαίο με μια σειρά πανηγυρικών εκδηλώσεων και διοργανώσεων σε ολόκληρη τη Βρετανία.
Οπώς είναι φυσικό, το ενδιαφέρον των φιλότεχνων συγκεντρώνει η μεγάλη έκθεση με τίτλο «Η βασίλισσα: τέχνη και εικόνα», που προχθές εγκαινιάστηκε με λαμπρότητα στην Εθνική Πινακοθήκη Πορτρέτων της Αγγλίας και στην οποία εκτίθενται συνολικά 60 πίνακες, φωτογραφίες και σχέδια διάσημων καλλιτεχνών με πρωταγωνίστρια τη βασίλισσα Ελισάβετ. Στις έξι δεκαετίες όπου εκείνη βρίσκεται στο βρετανικό προσκήνιο, αμέτρητες φωτογραφικές λήψεις αλλά και πορτρέτα της έχουν φιλοτεχνηθεί από καλλιτέχνες, που επιχείρησαν όχι μόνο να την απαθανατίσουν με κάθε επισημότητα, αλλά να «ξεσκεπάσουν» μέσα από τα έργα τους και τις ανθρώπινες πτυχές ενός μονάρχη. Αυτός είναι ουσιαστικά και ο σκοπός της μεγάλης έκθεσης που λαμβάνει χώρα την περίοδο αυτή στην καρδιά του Λονδίνου: μια καταγραφή του θεσμού της μοναρχίας στο βάθος των δεκαετιών αυτών, επισημαίνοντας όμως κομβικά ιστορικά και κοινωνικά ζητήματα – από την αμφιλεγόμενη σχέση της βασίλισσας με τον Τύπο έως και τον θάνατο της πριγκίπισσας Νταϊάνα αλλά και την έλευση της νέας τεχνολογίας.
Ας μην ξεχνάμε άλλωστε ότι μετά τον θάνατο της Νταϊάνα, το 1997, η βασίλισσα είδε για πρώτη φορά στην ιστορία της τη δημοτικότητά της να κατρακυλάει, με μεγάλη μερίδα του κόσμου να την κατηγορεί ευθέως για τη στάση της.
Μεταξύ των κορυφαίων έργων που θα έχει την ευκαιρία να δει το κοινό συγκαταλέγεται το πορτρέτο που φιλοτέχνησε για την Αυτής Μεγαλειότητα ο καλλιτέχνης Πιέτρο Ανιγκόνι, ένα έργο του 1950, από τα λιγότερο γνωστά στο κοινό.
Το μεγάλων διαστάσεων πορτρέτο απεικονίζει την 28χρονη Ελισάβετ, που μόλις είχε αναλάβει τα καθήκοντά της, ενδεδυμένη με κάθε λαμπρότητα και επισημότητα, με φόντο ένα ποιμενικό τοπίο. Μάλιστα είναι χαρακτηριστικό ότι ο καλλιτέχνης εμπνεύστηκε το εν λόγω θέμα του πίνακά του έπειτα από μια σύντομη συζήτηση που είχε με την ίδια τη βασίλισσα. «Οταν ήμουν παιδάκι, λάτρευα να κοιτάζω έξω από το παράθυρο και να βλέπω τη φύση αλλά και τον κόσμο να περνάει» του είχε πει χαρακτηριστικά. Το αποτέλεσμα ήταν η δημιουργία ενός εμβληματικού πίνακα, όπου ο μονάρχης δεν αποτυπώνεται στον καμβά μέσα σε περιβάλλον καθωσπρεπισμού, αλλά σε ένα εξοχικό ειδυλλιακό μέρος.
Δίπλα σε αυτόν τον πίνακα -ο οποίος σημειωτέον εκτίθεται και πάλι έπειτα από 26 χρόνια- θα τοποθετηθεί ένα ακόμη πορτρέτο του Ανιγκόνι, το οποίο δημιουργήθηκε μεταγενέστερα, το 1969. Αξίζει να σημειωθεί ότι είναι η πρώτη φορά που τα δύο έργα «συναντιούνται».
«Η βασίλισσα είναι το πρόσωπο που απαντάται πιο συχνά στα πορτρέτα της βρετανικής Ιστορίας, γεγονός που αντικατοπτρίζει τη μακρά περίοδο βασιλείας της καθώς και τον σεβασμό αλλά και την αγάπη που νιώθουν απέναντί της» ανέφερε χαρακτηριστικά ο διευθυντής της Πινακοθήκης Σάντι Νάιρν.
Ξεχωριστή θέση στην Εθνική Πινακοθήκη κατέχει και ο Αντι Γουόρχολ, από την καλλιτεχνική αντίληψη του οποίου δεν γινόταν να λείπει η βασίλισσα.
Ακόμη, το κοινό θα έχει την ευκαιρία να απολαύσει φωτογραφίες της διάσημης Ανι Λίμποβιτς, της Ντόροθι Γουίλντινγκ αλλά και του Σεσίλ Μπίτον, στους οποίους πόζαρε η ίδια.
Από τα πιο γνωστά πορτρέτα της ήταν κι εκείνο του Λούσιαν Φρόιντ, το οποίο δημιούργησε ο διάσημος ζωγράφος στις αρχές του 2000, το έργο του Γκέρχαρντ Ρίχτερ, στο οποίο υποδηλώνεται ο απρόσιτος χαρακτήρας της βασίλισσας, αλλά και ο πίνακας των Κρις Λεβάιν και Ρομπ Μαντέι.
Από την ημέρα που ανέλαβε τα καθήκοντά της έως και σήμερα η βασίλισσα έχει γίνει το… μοντέλο για εκατοντάδες καλλιτέχνες και φωτογράφους, οι οποίοι δηλώνουν ότι μάλλον η διαδικασία είναι για εκείνη ιδιαιτέρως ευχάριστη (αν και δεν επιτρέπει περισσότερες από έξι ώρες ετησίως για τις ανάγκες των πορτρέτων της).
Μάλιστα, σε κάθε φωτογράφιση ή ζωγραφική της απεικόνιση εκείνη έχει τον τελευταίο λόγο, καθώς αποφασίζει για τον καλλιτέχνη. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει μάλιστα το γεγονός ότι πίσω από αυτήν βρίσκεται μια ομάδα ανθρώπων που φροντίζουν για το ιδανικό φόντο και επιλέγουν τα κοσμήματα, καθώς και τα ρούχα που θα φοράει.
Infο: Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 21 Οκτωβρίου 2012 στην Εθνική Πινακοθήκη Πορτρέτων της Αγγλίας.
Γιώτα Βαζούρα
