«Δίχως αυτούς οι συλλογές της Εθνικής Πινακοθήκης θα ήταν ημιτελείς. Σπουδαίοι καλλιτέχνες, μα πάνω από όλα γενναιόδωροι δωρητές, οι εικαστικοί τους οποίους τιμά με μια μεγάλη έκθεση το πολιτιστικό μας ίδρυμα ήταν εκείνοι που, χωρίς να το πολυσκεφτούν, χάρισαν μεγάλο μέρος της καλλιτεχνικής τους σοδειάς ενισχύοντας με το έργο τους τις συλλογές της Πινακοθήκης».
Η παρουσίαση με τίτλο «Δωρεές καλλιτεχνών», που άνοιξε τις πύλες της για το κοινό την περασμένη Δευτέρα, είναι μάλιστα και η τελευταία έκθεση προτού η Πινακοθήκη κλείσει, προκειμένου να γίνει η έναρξη των εργασιών για την πολυσυζητημένη επέκτασή της.
«Είναι αλήθεια ότι η έκθεση επρόκειτο να ξεκινήσει νωρίτερα, ωστόσο λόγω ορισμένων προβλημάτων καθυστέρησε. Τα επίσημα εγκαίνια θα γίνουν αργότερα» επεσήμανε στη «δημοκρατία» η διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης Μαρίνα Λαμπράκη – Πλάκα.
Ετσι, 170 έργα ζωγραφικής, γλυπτά, εγκαταστάσεις αλλά και ανάγλυφα εκτίθενται στους χώρους του πολιτιστικού μας ιδρύματος. Πρόκειται για έναν αριθμό ιδιαιτέρως μικρό, αν σκεφτεί κανείς ότι στο σύνολό τους οι δωρεές καλλιτεχνών που βρίσκονται στις συλλογές της Εθνικής Πινακοθήκης είναι περίπου 3.000!
«Από τα 19.000 έργα που έχει στην κατοχή του το μουσείο τα 6.500 προέρχονται από δωρεές υπουργείων και φορέων, ενώ σχεδόν τα μισά από αυτά προέρχονται αποκλειστικά από τις δωρεές των ίδιων των καλλιτεχνών» επεσήμανε η κυρία Λαμπράκη – Πλάκα.
Δημιουργίες των Χατζηκυριάκου – Γκίκα, Μόραλη, Τέτση, Δανιήλ, Τόμπρου, Στάμου αλλά και πολλών ακόμη σπουδαίων Ελλήνων καλλιτεχνών εκτίθενται στο κοινό ως ελάχιστος φόρος τιμής για την προσφορά τους στην Εθνική Πινακοθήκη.
Από τις… εκπλήξεις της έκθεσης, η παρουσίαση άγνωστων έργων του Κωνσταντίνου Παρθένη, 19 στον αριθμό, τα περισσότερα εκ των οποίων το κοινό θα δει για πρώτη φορά.
«Συμβαίνει οι μεγάλοι δωρητές να είναι και οι μεγαλύτεροι καλλιτέχνες» τόνισε η κυρία Πλάκα, προσθέτοντας ότι οι πρώτες προσφερόμενες δημιουργίες κατέφτασαν στην Πινακοθήκη στις αρχές του περασμένου αιώνα και προέρχονταν κυρίως από τα ελληνικά πανεπιστημιακά ιδρύματα, ενώ ήταν κυρίως έργα δυτικοευρωπαϊκά αλλά και δημιουργίες του Θεόδωρου Βρυζάκη.
Οσο για το ποιο έργο είναι το τελευταίο απόκτημα των συλλογών της, αυτό δεν είναι άλλο από μια δημιουργία του πρύτανη της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών Γιώργου Χαρβαλιά, το οποίο δόθηκε με αφορμή την τρέχουσα έκθεση.
Από τις σημαντικότερες δωρεές, τόσο σε ποσότητα έργων όσο και ποιότητα, είναι εκείνες του Παναγιώτη Τέτση, ο οποίος χάρισε 125 έργα του, του Δανιήλ, του Αλέκου Φασιανού, του Νίκου Χατζηκυριάκου – Γκίκα, του Γιάννη Τσαρούχη.
«Το Ιδρυμα του Καπράλου, ακόμη, μας έδωσε συνολικά 6.000 έργα, τα οποία όλα περιήλθαν στην Εθνική Πινακοθήκη. Επιπλέον η εικαστικός Φρόσω Ευθυμιάδη – Μενεγάκη έδωσε όλη την καλλιτεχνική της σοδειά, ενώ σπουδαία ήταν και η δωρεά των κληρονόμων του Τόμπρου» συνέχισε η κυρία Πλάκα. «Εκείνος που αποφασίζει να χαρίσει τις δημιουργίες του δεν το κάνει χωρίς προηγουμένως να επιλέξει προσεκτικά αυτά που θα δώσει» επεσήμανε η ίδια. «Γιατί, εδώ που τα λέμε, η Ιστορία δεν γράφεται στις ιδιωτικές συλλογές και στα σαλόνια των φιλοτέχνων αλλά στα μεγάλα μουσεία» λέει συνεχίζοντας ότι ενδεχομένως αυτή η παρουσίαση να αποτελέσει και μια παρότρυνση για όλους εκείνους τους εικαστικούς οι οποίοι δεν εκπροσωπούνται επαρκώς στην Πινακοθήκη.
«Για παράδειγμα, έργα του Βλάση Κανιάρη σε εμάς δεν υπάρχουν. Ούτε του Νίκου Κεσσανλή και του Κώστα Τσόκλη. Θέλουμε και επιζητούμε καλλιτέχνες, όπως αυτοί, να προσφέρουν τις δημιουργίες τους για να καλύψουμε τα κενά, έτσι ώστε να είναι πληρέστερη η παρουσίαση της νεοελληνικής τέχνης».
Μετά τη λήξη της έκθεσης, η οποία ολοκληρώνεται στις αρχές Νοεμβρίου, η Πινακοθήκη θα κλείσει τις πύλες της, ενώ υπολογίζεται ότι η μεταφορά των έργων της προς τις αποθήκες φύλαξής τους (σχετικός διαγωνισμός θα προκηρυχθεί σύντομα) θα ξεκινήσει στις αρχές του 2013. «Ελπίζουμε ότι με την επέκταση θα έχουμε την ευκαιρία να δείξουμε όσο το δυνατόν περισσότερα έργα των δωρητών μας» κατέληξε η κυρία Λαμπράκη – Πλάκα.
Γιώτα Βαζούρα
