Σαν σήμερα πριν από 90 χρόνια ξεκίνησε η φωτιά, η οποία μέχρι τις 17 Σεπτεμβρίου 1922 κατέκαψε σχεδόν ολόκληρη τη Σμύρνη. Η Σμύρνη κάηκε, ερήμωσε, μετακινήθηκε. Οι Ελληνες αναζήτησαν καταφύγιο στην άλλη άκρη μιας θάλασσας που έπαιρνε χρώμα από αίμα και στάχτη. Η πορεία τους φαίνεται ακόμη στα ονόματα, στην πολεοδομία, στην πληθυσμιακή σύνθεση πολλών σύγχρονων ελληνικών δήμων, οι οποίοι τους υποδέχτηκαν. Ενας από αυτούς τους δήμους, ο Δήμος Υμηττού, οργανώνει από τις 19 Σεπτεμβρίου μέχρι τις 7 Οκτωβρίου έναν κύκλο εκδηλώσεων ιστορικής μνήμης, με στόχο να αφηγηθεί τη μνήμη και την καταγωγή ενός βασικού κεφαλαίου του Ελληνισμού και της αντοχής του.
Κεντρικό ρόλο στις εκδηλώσεις του Φιλοπρόοδου Ομίλου του δήμου, οι οποίες παρουσιάστηκαν τη Δευτέρα, έχει το σχετικό διεθνές επιστημονικό συνέδριο το οποίο συνδιοργανώνεται με το Κέντρον Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών. Το συνέδριο με θέμα «Σμύρνη: Η ανάπτυξη μιας μητρόπολης της ανατολικής Μεσογείου (17ος αιώνας-1922)» δεν περιορίζεται στην καταστροφή της πόλης. Αντιθέτως, φαίνεται να ερμηνεύει τα στοιχεία και τους παράγοντες οι οποίοι διευκόλυναν την ιστορική της ανάδειξη, δηλαδή την εθνολογική, πολιτιστική και αστική της ταυτότητα, η οποία διαμόρφωσε τον ρόλο της στην περιοχή και προσδίδει στην καταστροφή της τον χαρακτήρα της εθνικής τραγωδίας. Οι βασικοί θεματικοί άξονες του συνεδρίου, το οποίο ξεκινά στις 20 Σεπτεμβρίου και διαρκεί μέχρι τις 24, περιλαμβάνουν τις τέχνες και την οικονομία της Σμύρνης, την οικιστική της ανάπτυξη, καθώς και την κοινωνική και κοινοτική της οργάνωση. Η παρακολούθηση του συνεδρίου στο κτίριο του Φιλοπρόοδου Ομίλου Υμηττού, ενός ομίλου ο οποίος ξεκίνησε πριν από 57 χρόνια από Μικρασιάτες πρόσφυγες, είναι δωρεάν.
Το συνέδριο, στο οποίο συμμετέχουν Ελληνες και ξένοι ειδικοί από μεγάλα πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα της Ελλάδας και του εξωτερικού, πλαισιώνεται από διάφορες θεατρικές εκδηλώσεις για ενήλικες και παιδιά, βιβλιοπαρουσιάσεις, μουσικές εκδηλώσεις, κινηματογραφικές προβολές και εκδηλώσεις με θέμα τη μικρασιατική κουζίνα και την καθημερινότητα των μικρασιατικών σπιτιών. Ανάμεσα στις καλλιτεχνικές εκδηλώσεις διακριτό ρόλο έχει η συναυλία με την Αφροδίτη Μάνου, η οποία έχει μικρασιατική καταγωγή, και την Ηρώ Σαΐα.
Αλέξανδρος Μόρντουντακ
