Στο τραπέζι της τελικής διαπραγμάτευσης μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης και της τρόικας έχει τεθεί εκ νέου το αίτημα των δανειστών να αποχωρήσουν 15.000 δημόσιοι υπάλληλοι, για τους οποίους όμως προβλέπεται -αυτήν τη φορά- να τεθούν σε διαθεσιμότητα.
Το όλο θέμα συζητείται μεταξύ των πολιτικών αρχηγών, καθώς οι αμφίσημες δηλώσεις του υπουργού Διοικητικής Μεταρρύθμισης Αντώνη Μανιτάκη δείχνουν ότι ο ίδιος δεν μπορεί να σηκώσει το βάρος ενός τόσο σοβαρού θέματος. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, δεν θα πραγματοποιηθούν απολύσεις αλλά οι 15.000 «διαθεσιμότητες» θα συνδυαστούν με την αξιολόγηση του προσωπικού, κυρίως στους καταργούμενους και συγχωνευόμενους Οργανισμούς του Δημοσίου.
Συγκεκριμένα, μετά την αξιολόγηση δομών και προσωπικού, οι υπάλληλοι που θα λάβουν χαμηλή βαθμολογία ή καταργηθούν οι οργανικές τους θέσεις θα τεθούν σε διαθεσιμότητα, λαμβάνοντας -όπως προβλέπει ο δημοσιοϋπαλληλικός κώδικας- το 75% των αποδοχών τους για ένα έτος. Οι ίδιοι κύκλοι αναφέρουν ότι υπάρχει περίπτωση νομοθετικής παρέμβασης έτσι ώστε να επιμηκυνθεί ο χρόνος της «διαθεσιμότητας» κατά ένα ή δύο χρόνια.
Η διαθεσιμότητα θα συνδυαστεί και με τα μέτρα συνταξιοδοτικής ωρίμανσης που έχει σχεδιάσει το υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης, έτσι ώστε μετά την πάροδο του ενός έτους οι υπάλληλοι να μην απολυθούν, αλλά με την εξαγορά τριών πλασματικών χρόνων να οδηγηθούν στη σύνταξη. Απαραίτητη συνθήκη για να εφαρμοστεί ο συγκεκριμένος σχεδιασμός είναι οι υπάλληλοι που θα κριθούν πλεονάζοντες να βρίσκονται από 4 ως και 6 χρόνια πριν από τη σύνταξη.
Η ΔΗΜ.ΑΡ. εκφράζει τις έντονες αντιρρήσεις της για το μέτρο, διεκδικώντας να μην ενσωματωθεί στο τελικό πακέτο και ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται να πραγματοποιηθούν απολύσεις στο Δημόσιο. Αξίζει να σημειωθεί ότι το αίτημα για απόλυση 15.000 υπαλλήλων επιπλέον από τον αριθμό των 150.000 αποχωρήσεων που έχει συμφωνηθεί στο Μεσοπρόθεσμο επανέρχεται από την τρόικα διαρκώς τα τελευταία δύο χρόνια.
Κύκλοι του υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης αναφέρουν ότι η αξιολόγηση δεν πρέπει να συνδυαστεί με τις αποχωρήσεις από το Δημόσιο, πολύ δε περισσότερο με απολύσεις. Στο σημείο αυτό υπάρχει πλήρης συμφωνία και με την Task Force που επιβλέπει τη μεταρρύθμιση του κρατικού μηχανισμού και ασκούνται πιέσεις για την απαλοιφή του μέτρου από το τελικό πακέτο.
Επιπλέον, το υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης υπολογίζει ότι η μείωση των μισθοδοτούμενων στο Δημόσιο έως το 2015, με φυσιολογικές αποχωρήσεις βάσει του ισχύοντος κανόνα «ένα προς πέντε» για τον στενό δημόσιο τομέα, ανέρχεται σε 154.000 (με υπαλλήλους stage) και χωρίς να υπολογίζεται η μείωση που επέρχεται από τις ΔΕΚΟ.
Το υπουργείο Οικονομικών, μάλιστα, επιβεβαιώνει ότι οι προβλεπόμενες αποχωρήσεις θα είναι αυξημένες κατά 30.000, αριθμό που το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους ανεβάζει σε 40.000. Συνεπώς προκύπτει η δυνατότητα 8.000 προσλήψεων με βάση τον κανόνα «1 προς 5» και το καθαρό «όφελος» είναι 32.000 αποχωρήσεις.
Στο πλαίσιο αυτό εδράζεται και το μέτρο της συνταξιοδοτικής ωρίμανσης που προτείνει πλέον το υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης, αντί των απολύσεων. Σύμφωνα με τους σχεδιασμούς, στόχος του υπουργείου είναι οι υπάλληλοι αυτοί να είναι κυρίως υποχρεωτικής και μέσης εκπαίδευσης, ώστε να μη στερηθεί η διοίκηση στελέχη ανώτερης εκπαίδευσης. Εάν συνυπολογιστεί η πρόταση, σημειώνει η ηγεσία του υπουργείου, τότε η δέσμευση για μείωση του προσωπικού του Δημοσίου κατά 150.000 μέχρι το 2015 όχι μόνο θα επιτευχθεί αλλά θα υπερκαλυφθεί, καθώς διασφαλίζεται ένα σημαντικό «μαξιλάρι» έως και 65.000-70.000 αποχωρήσεων επιπλέον του στόχου.
Εάν συνυπολογιστούν δε οι αποχωρήσεις που έχουν λάβει ήδη χώρα εντός του 2010 (περίπου 80.000-90.000), προκύπτει ότι μέχρι το 2015 θα απασχολούνται στο Δημόσιο λιγότεροι από 600.000 εργαζόμενοι, συνεπώς το μέγεθος του Δημοσίου θα έχει μειωθεί κατά το ένα τρίτο περίπου.
Οσον αφορά τις επιπρόσθετες μισθολογικές μειώσεις κατά 167.000.000 ευρώ, όπως έχει ζητηθεί, κατόπιν συνεργασίας με το υπουργείο Οικονομικών οι υπηρεσίες του υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης εκτιμούν ότι με την πρόταση για συνταξιοδοτική ωρίμανση επιτυγχάνεται ο στόχος για δημοσιονομικό όφελος 167.000.000 ευρώ για τη διετία 2013-2014, με βάση αφενός την εξοικονόμηση που προκύπτει από τη διαφορά μεταξύ μισθολογικού κόστους και συνταξιοδοτικής δαπάνης 35.000 υπαλλήλων (12.000 για το 2013 και 23.000 για το 2014), αφετέρου με βάση τα καθαρά έσοδα που προκύπτουν στην περίπτωση εξαγοράς τριών ετών πλασματικής υπηρεσίας (που ανέρχονται σε περίπου 110.000.000 – 120.000.000 ευρώ).
Τα σενάρια
Την ίδια στιγμή, όμως, παραμένουν επίκαιρα τα διάφορα σενάρια που κυκλοφορούν στα υπουργεία Οικονομικών και Διοικητικής Μεταρρύθμισης, τα οποία προκρίνουν μια «ελαφρύτερη» μορφή της εργασιακής εφεδρείας, όπως εφαρμόστηκε ανεπιτυχώς το 2011, σε μια προσπάθεια της κυβέρνησης να δείξει ότι τηρεί την προεκλογική υπόσχεση του πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά ότι η εργασιακή εφεδρεία δεν θα συνεχιστεί με τη μορφή που είχε.
Ειδικότερα, σύμφωνα με πληροφορίες, η νέα εργασιακή εφεδρεία:
• Θα εφαρμοστεί από το 2013, καθώς στο υπουργείο θεωρούν ότι δεν προλαβαίνουν το 2012. Και αυτό γιατί, σύμφωνα με κορυφαίο στέλεχος του υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης, είναι αναγκαίο να ολοκληρωθεί η αξιολόγηση που βρίσκεται σε εξέλιξη των δομών των υπουργείων. Ωστόσο, υπάρχει περίπτωση σε υπουργεία στα οποία θα έχει ολοκληρωθεί η αξιολόγηση των δομών να ξεκινήσει η αξιολόγηση των υπαλλήλων εντός του έτους, όχι νωρίτερα, πάντως, από τον προσεχή Νοέμβριο.
• Θα αφορά 20.000 – 40.000 δημοσίους υπαλλήλους, αλλά θα εξαιρούνται όσοι έχουν προσληφθεί μέσω ΑΣΕΠ.
• Στην αξιολόγηση των υπαλλήλων θα συμμετάσχουν και οι Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης.
• Οι δημόσιοι υπάλληλοι θα τίθενται σε εφεδρεία για τρία χρόνια (ένα χρόνο στην προηγούμενη) με το 65% του μισθού τους (60% σε αυτήν του 2011), πριν απολυθούν οριστικά από το Δημόσιο.
Τα υπουργεία Οικονομικών και Διοικητικής Μεταρρύθμισης σκοπεύουν η επιλογή των δημοσίων υπαλλήλων που θα μπαίνουν σε εφεδρεία να γίνεται μέσω εξετάσεων υπό την εποπτεία του ΑΣΕΠ, το οποίο έχει δηλώσει προς όλους τους τόνους στο υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης ότι έχει την κατάλληλη τεχνογνωσία να πραγματοποιήσει τη συγκεκριμένη αξιολόγηση. Κατόπιν θα γίνει η επιλογή του πλεονάζοντος προσωπικού, όχι μόνο από τη βαθμολογία που θα λάβουν στην αξιολόγηση, αλλά και από τα δεδομένα που προκύπτουν από τον προσωπικό φάκελο του υπαλλήλου. Με αυτή τη μέθοδο -υποστηρίζουν κυβερνητικά στελέχη- θα αποσοβηθεί ο κίνδυνος της οριζόντιας εφαρμογής της εφεδρείας και οι άξιοι υπάλληλοι θα μεταταγούν σε άλλες θέσεις ανά την επικράτεια. Εάν αρνηθούν τη μεταφορά τότε κινδυνεύουν με απόλυση, αναφέρουν οι ίδιες πηγές. Είναι προφανές ότι στο στόχαστρο της νέας εφεδρείας θα τεθούν οι υπάλληλοι Υποχρεωτικής και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, καθώς και οι εργαζόμενοι με συμβάσεις αορίστου χρόνου ιδιωτικού δικαίου.
Μακάριος Β. Λαζαρίδης
