Λιτότητα, λιτότητα, λιτότητα. Το πανίσχυρο Σίτι κλυδωνίζεται από τις εξελίξεις στην ευρωζώνη, ενώ η κυβέρνηση Κάμερον προετοιμάζεται για μετωπική σύγκρουση με τη μεσαία τάξη επιβάλλοντας υψηλούς φόρους και καταργώντας επιδόματα. Και αυτά όταν στην Ιρλανδία ο νέος γύρος της άγριας λιτότητας με χαράτσια και «τιμωρία» των ιδιοκτητών ακινήτων είναι πλέον γεγονός μετά την ψήφιση του προϋπολογισμού για το 2013.
Ο Βρετανός υπουργός Οικονομικών Τζορτζ Οσμπορν δηλώνοντας ότι είναι στο πλευρό αυτών που θέλουν να εργαστούν σκληρά για να προχωρήσουν μπροστά έριξε το ζάρι… Ενα στοίχημα που καλείται να κερδίσει η κυβέρνηση Κάμερον, εάν δεν θέλει να τιμωρηθεί στις επόμενες εκλογές. Τα λογιστικά βιβλία της Βρετανίας είναι προβληματικά, όπως άλλωστε όλων των χωρών της Ευρώπης, με ισχνή ανάπτυξη και υψηλό δανεισμό. Η βρετανική κυβέρνηση εξήγγειλε νέα μέτρα λιτότητας, για τρίτη φορά στα δυόμισι χρόνια διακυβέρνησης Κάμερον.
Ο Οσμπορν παρουσιάζοντας τον ενδιάμεσο προϋπολογισμό στη Βουλή των Κοινοτήτων την Τετάρτη έδωσε νέα παράταση στη λιτότητα για ακόμη έναν χρόνο, δηλαδή έως το 2018. Ο ίδιος ανακοίνωσε το πακέτο των νέων περικοπών. Κάθε υπουργείο καλείται να εξοικονομήσει 1% του προϋπολογισμού του κατά το τρέχον οικονομικό έτος και 2% το επόμενο έτος, με εξαίρεση τα υπουργεία Υγείας και Παιδείας. Στο στόχαστρο βρέθηκαν για ακόμα μία φορά και τα κρατικά επιδόματα, καθώς η αύξησή τους περιορίζεται στο 1% κάθε χρόνο για τα επόμενα τρία χρόνια, αντί του 2,2% που αναμενόταν (με εξοικονόμηση 3,7 δισεκατομμυρίων λιρών την επόμενη τετραετία). Ακόμα 1 δισ. λίρες αναμένεται να εξασφαλιστεί από τον διετή περιορισμό της αύξησης στο ανώτερο φορολογικό εισοδηματικό όριο, κάτι που θα φέρει ένα μεγάλο μέρος της μεσαίας τάξης στον υψηλό συντελεστή φορολογίας εισοδήματος (40%).
Οσα χρήματα προκύψουν από τον περιορισμό των κρατικών δαπανών θα επενδυθούν σε τομείς που προάγουν την ανάπτυξη (οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο, νέα σχολεία, ευρυζωνικό διαδίκτυο). Ο Βρετανός υπουργός Οικονομικών ανακοίνωσε επίσης μείωση του φόρου επιχειρήσεων στο 21% (από 22%) από το 2014, ματαίωση και όχι αναβολή, όπως αναμενόταν, της αύξησης 3% στον φόρο καυσίμων, καθώς και αύξηση κατά 235 λίρες στο αφορολόγητο όριο εισοδήματος. Η βασική κρατική σύνταξη θα αυξηθεί κατά 2,5% στις 110,15 λίρες την εβδομάδα.
Ο Τζορτζ Οσμπορν σημείωσε ότι η κυβέρνηση βρίσκεται στον σωστό δρόμο ως προς τη μείωση του ελλείμματος, όμως θα χρειαστεί ακόμα ένας χρόνος για να περιοριστεί στα επίπεδα που έχουν τεθεί ως στόχος (από 6,5% του ΑΕΠ φέτος σε 1,6% το 2018). Ο ίδιος παραδέχθηκε ότι δεν είναι πλέον σε θέση να επιτύχει τη μείωση του δημοσίου χρέους από το οικονομικό έτος 2015/16. Και αυτός ο στόχος παρατείνεται κατά ένα έτος. Οσο για τον ρυθμό ανάπτυξης της βρετανικής οικονομίας; Σε σχέση με τον αρχικό προϋπολογισμό που προέβλεπε για το τρέχον έτος ρυθμό ανάπτυξης 0,8% η νέα πρόβλεψη αναφέρει συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά 0,1%. Για το 2013 η πρόβλεψη για τον ρυθμό ανάπτυξης αναθεωρείται από 2% σε 1,2%. Στα θετικά, η ανεργία δεν θα ξεπεράσει το 8,3%, σε σχέση με την αρχική πρόβλεψη του 8,7%.
Η (υπάκουη) Ιρλανδία βουλιάζει και κόβει τα πάντα
Την ίδια ώρα στην Ιρλανδία των μνημονίων αλλά και των «καλών» επιδόσεων τα μαθηματικά δεν βγαίνουν. Η αισιοδοξία ότι η Ιρλανδία θα επέστρεφε χωρίς πρόβλημα στις αγορές το 2013 διαψεύδεται. Ο νέος γύρος άγριας λιτότητας είναι πλέον γεγονός μέσω του προϋπολογισμού του 2013 που προβλέπει αυξήσεις φόρων ύψους 3,5 δισ. ευρώ, σε συνδυασμό με περικοπές δημοσίων δαπανών. Ο φόρος περιουσίας αφορά ανεξαιρέτως κάθε μορφή ιδιόκτητης περιουσίας, αποτελώντας το «βαρύ πυροβολικό» στην κυβερνητική προσπάθεια για περισσότερα δημόσια έσοδα, εκτιμά η πλειονότητα των αναλυτών. Ορίζεται ότι οι ιδιοκτήτες θα κληθούν να πληρώσουν φόρο ίσο με το 0,18% της αξίας του ακινήτου, όταν όμως η αξία του υπερβαίνει το 1.000.000 ευρώ, τότε ο καταβλητέος φόρος αυξάνεται στο 0,2% της αξίας του. Επίσης, όσον αφορά τους ελεύθερους επαγγελματίες, η κατώτερη φορολογική επιβάρυνσή τους για τον κύκλο εργασιών τους αυξάνεται από τα 253 στα 500 ευρώ. Για όσους δεν έχουν ένσημα την τελευταία πενταετία, η κοινωνική επιδότηση από 12μηνη περιορίζεται σε 9μηνη. Την ίδια ώρα αυξάνεται το εισοδηματικό όριο, με το οποίο κάποιος νομιμοποιείται να αποκτά κάρτα για δωρεάν ιατροφαρμακευτική κάλυψη, ενώ γίνονται αυστηρότεροι οι όροι φαρμακευτικής-ιατρικής κάλυψης για τους άνω των 70 ετών. Επίσης μειώνονται τα προνομιακά οικογενειακά τιμολόγια ηλεκτρικού ρεύματος και τηλεφώνου. Το ύψος των αμοιβών-συντάξεων στον δημόσιο τομέα «θα αναθεωρηθεί». Μειώσεις της τάξης των 25.000.000 ευρώ θα υποστεί και ο τομέας της Παιδείας. Παρά τη ρητορική της κυβέρνησης, αναλυτές αλλά και αντιπολίτευση μιλούν για έναν προϋπολογισμό ο οποίος πλήττει ουσιαστικά τα χαμηλά εισοδήματα και που σχεδιάστηκε από αυτούς που πιστεύουν ότι ο λαός μπορεί να ζήσει με πατάτες….
«Η Γερμανία ξέχασε ότι είχε σωθεί χάρη στο “κούρεμα” που έγινε μετά τον πόλεμο»
Η Γερμανία έχει ηθική υποχρέωση να βοηθήσει την Ελλάδα, υποχρέωση που πηγάζει από τη δική της ιστορία «κουρέματος» χρέους μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αυτό διαμηνύει σε άρθρο του, που φιλοξενεί το πρακτορείο «Bloomberg», ο διεθνούς φήμης οικονομολόγος Γιάννης Σφακιανάκης.
Με τον τίτλο «Η Ιστορία δείχνει γιατί η Γερμανία πρέπει να βοηθήσει την Ελλάδα», το άρθρο επισημαίνοντας ότι πρόσφατα η Γερμανίδα καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ άνοιξε την πόρτα στην πιθανότητα μελλοντικού «κουρέματος» του ελληνικού χρέους, προτρέπει τους Γερμανούς -πριν πάρουν μια απόφαση- να κοιτάξουν την ιστορία τους. Και να αναθεωρήσουν «την εσφαλμένη εντύπωση για τους ενάρετους Γερμανούς και τους ανάξιους Ελληνες».
«Η Γερμανία», τονίζει, «πρέπει να αναγνωρίσει ότι έχει ηθική υποχρέωση να βοηθήσει, ακριβώς όπως οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους, της Ελλάδας συμπεριλαμβανομένης, βοήθησαν τη Γερμανία μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο».
Ο κ. Σφακιανάκης υπενθυμίζει ότι η εισαγωγή του γερμανικού μάρκου το 1948 εξάλειψε το μεγαλύτερο μέρος του εγχώριου χρέους της Γερμανίας, που υπολογιζόταν τετραπλάσιο του ΑΕΠ της το 1938. «Αυτή η κίνηση βοήθησε τη Γερμανία να κάνει μια νέα αρχή και να ξεκινήσει το οικονομικό θαύμα της». Στη συνέχεια «απαλλάχτηκε από την υποχρέωση του εξωτερικού της χρέους, συμπεριλαμβανομένης της αναβολής στην αποπληρωμή των τόκων, από το 1947 έως το 1952, κατά την εφαρμογή του Σχεδίου Μάρσαλ». Και το 1953 «οι ΗΠΑ επέβαλαν τη Συμφωνία του Λονδίνου στους συμμάχους τους, η οποία περιέκοψε το εξωτερικό χρέος της».
Η Ελλάδα ήταν μεταξύ των χωρών που συνέβαλαν στη μεταπολεμική «ανακούφιση» του γερμανικού χρέους. Οπως και οι υπόλοιποι συμβαλλόμενοι στη Συμφωνία του Λονδίνου, συμφώνησε να αναβάλει την τακτοποίηση των πολεμικών επανορθώσεων και χρεών, μετά τη γερμανική ενοποίηση. Κάτι που, ως γνωστόν, δεν έγινε ποτέ.
Ποιοι οι παραλληλισμοί με τη σημερινή Ελλάδα; Σύμφωνα με τον Αλμπρεχτ Ριτσλ, ιστορικό οικονομίας του LSE, η συνολική διαγραφή χρέους της Δυτικής Γερμανίας, το διάστημα 1947-1953, ξεπερνούσε το 280% του γερμανικού ΑΕΠ το 1950. Την ώρα που η βοήθεια στην Ελλάδα από το 2010 αντιστοιχεί στο 200% του ΑΕΠ της.
Επίσης, «η διάσωση της Γερμανίας ήταν τουλάχιστον τόσο αμφιλεγόμενη όπως των Ελλήνων σήμερα». Στο σημείο αυτό, το άρθρο αναφέρεται στη δυσαρέσκεια που επικράτησε στο αμερικανικό Κογκρέσο, όταν εξέταζε τη γερμανική απαλλαγή χρέους. Αντίστοιχη με το κλίμα στις σημερινές συζητήσεις στην Μπούντεσταγκ για την Ελλάδα. Παρ’ όλα αυτά, «αυτή η γενναιοδωρία πρόσφερε στη Γερμανία μια έξοδο διαφυγής από ένα μη-βιώσιμο χρέος και στους Συμμάχους έναν σταθερό και ευημερούντα γείτονα στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου».
«Σήμερα η Γερμανία θα πρέπει να δείξει την ανάλογη διορατικότητα που έδειξαν τότε οι ΗΠΑ» προσθέτει. «Μια μακροπρόθεσμη συμφωνία ανακούφισης χρέους που θα απαλλάξει την Ελλάδα από την αβεβαιότητα σχετικά με τη θέση της στην ευρωζώνη θα πυροδοτήσει έναν ωφέλιμο κύκλο, ενθαρρύνοντας τις πολυαναμενόμενες ξένες επενδύσεις και την ανάπτυξη».
«Μετά τον Πόλεμο τα πάντα τελικά εξαρτιόνταν από τις ΗΠΑ. Στην κρίση του ευρώ όλα εξαρτώνται από τη Γερμανία» καταλήγει ο κ. Σφακιανάκης. Η Γερμανία καλείται να «κάνει το σωστό» και «να καθησυχάσει τον λαό της (Ελλάδας) ότι τα βασανιστικά μέτρα… τελικά θα αποδώσουν». Γιατί, σε αντίθεση με τους Γερμανούς μετά τον Πόλεμο «η Ελλάδα σήμερα δεν νιώθει διασφαλισμένη».
Μυρτώ Μπούτση
