Αλέκος Αλεξανδράκης, Τζένη Καρέζη, Νίκος Σταυρίδης, Αλίκη Βουγιουκλάκη. Αλλά και οι διεθνείς Τσάρλι Τσάπλιν, Ελίζαμπεθ Τέιλορ, Μέριλιν Μονρόε, Μάρλεν Ντίτριχ.
Σε όλους αυτούς και ακόμη περισσότερους είχε δώσει «χρώμα» στις γιγαντοαφίσες που με τόση επιμέλεια σχεδόν για είκοσι χρόνια ζωγράφιζε ο Γιώργος Βακιρτζής για κεντρικούς κινηματογράφους της πόλης. Και ήταν πολλοί οι ιδιοκτήτες σινεμά που ήθελαν τα κομψοτεχνήματά του για τη διαφήμιση των ταινιών τους, εξαιρετικές δημιουργίες ενός καλλιτέχνη που οι μεταγενέστεροί του δεν δίστασαν να παραλληλίσουν με τον Τουλούζ Λοτρέκ. «Ορφεύς», «Τιτάνια», «Παλλάς», «Σελλέκτ», «Αντζελα», «Ρεξ» αλλά και ακόμη πολλοί κινηματογράφοι συνεργάστηκαν μαζί του και φιλοξένησαν έστω και για λίγο τα αριστουργήματά του.
Αφιερωμένο στο έργο του διακεκριμένου καλλιτέχνη της γιγαντοαφίσας και εικαστικού Γιώργου Βακιρτζή είναι το λεύκωμα που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Ιτανος υπό τον τίτλο: «Προσεχώς, με τις αφίσες και τα σχέδια για τον κινηματογράφο του Γιώργου Βακιρτζή».
Συνολικά 200 μακέτες και σχέδια των αφισών που ετοίμαζε ο ίδιος για το χρονικό διάστημα 1946 – 1968 για τις προσόψεις αιθουσών, φωτογραφίες των δημιουργιών του έξω από τους κινηματογράφους αλλά και σπάνιες υπογραφές, πολύτιμο αρχειακό υλικό που προέρχεται από την ιδιωτική συλλογή «Starlets» απαρτίζουν τον πολυτελή τόμο. Πρόκειται για ένα βιβλίο 308 σελίδων, το οποίο έχει επιμεληθεί ο Χρήστος Μαργαρίτης και φέρει τα συνοδευτικά κείμενα των Νίκου Κούνδουρου, της ιστορικού τέχνης Ειρήνης Οράτη και του γραφίστα Δημήτρη Αρβανίτη.
«Τον έβλεπες και νόμιζες ότι δεν χώραγε μέσα στο σώμα του. Πνιγότανε. Το μυαλό του, η ψυχή του, η καρδιά του, το ηρωικό ασικλίκι των παππούδων του και ο καημός για τις χαμένες πατρίδες, ζητάγανε εκδίκηση. Και ζωγράφιζε. Και κέρδιζε κομμάτι κομμάτι την ελευθερία του. Και τη μοίραζε ατσιγκούνευτα σε χαρτιά και σε μουσαμάδες. Και το καλό και το κακό, και το πολύ και το λίγο, και το σπουδαίο και το ξεπέταγμα, και η γιγαντιαία αφίσα στην είσοδο ενός κινηματογράφου, όλα μαζί, δικά του» γράφει χαρακτηριστικά ο Νίκος Κούνδουρος για τον Βακιρτζή με τον οποίο συνδεόταν με βαθιά φιλία.
«Βυθίσατε το Βίσμαρκ», «Επτά χρόνια φαγούρα», «Ζητείται ψεύτης», «Το καρπουζάκι», «Η Αλίκη στο ναυτικό», «Γύπες των θαλασσών», «Κραυγή», «Το κοροϊδάκι της δεσποινίδος», «Η κατάρα της μάνας» αλλά και ακόμη δεκάδες ταινίες του ελληνικού και του παγκόσμιου κινηματογράφου έγιναν γιγαντοαφίσες από τα μαγικά χέρια του Μυτιληνιού καλλιτέχνη, ο οποίος έκανε τα πρώτα βήματά του ως βοηθός του Τούρκου Κιαμίλ Νουρ στην Κοκκινιά μαθαίνοντας να κάνει ταμπέλες, επιγραφές για μαγαζιά αλλά και διακοσμήσεις για το τσίρκο.
Μαζί με αυτόν έκανε τις πρώτες διαφημίσεις για τους κινηματογράφους πάνω σε χαρτί του μέτρου, ενώ αμέσως εντυπωσιασμένος από τα πανό των κινηματογράφων «Ορφεύς» και «Κρόνος» -έργα του Στέφανου Αλμαλιώτη- αποφάσισε να θητεύσει στο πλευρό του.
Ετσι το 1938, μόλις δεκαπέντε ετών, έγινε βοηθός του από τον οποίο διδάχτηκε την τέχνη της γιγαντοαφίσας. Από το 1939 έως το 1946 σπούδασε ζωγραφική στη Σχολή Καλών Τεχνών με επιμονή του ίδιου του Αλμαλιώτη.
Για περίπου δεκαεννιά χρόνια υπήρξε καλλιτεχνικός διευθυντής της εταιρίας διανομής ταινιών Σκούρας Φιλμς φιλοτεχνώντας παράλληλα αφίσες για τους σημαντικότερους κινηματογράφους της Αθήνας.
Προσηλωμένος στο δημιουργικό έργο του ο Βακιρτζής κατάφερε να μετατρέψει το λαϊκό είδος της γιγαντοαφίσας σε ποπ-αρτ δημιουργώντας μια μοναδική σχολή στην Ελλάδα, η πορεία της οποίας διακόπηκε απότομα τη δεκαετία του ’70 με την κρίση των κινηματογραφικών αιθουσών. Τότε, δηλαδή, που σταμάτησε και ο ίδιος να ζωγραφίζει γιγαντοαφίσες, απογοητεύοντας το φανατικό κοινό του.
Το μυθολογικό πάνθεον και οι πιστοί θαυμαστές
Ο Βακιρτζής διέθετε αναμφίβολα τους δικούς του πιστούς θαυμαστές, οι οποίοι περίμεναν να σχολιάσουν το εκάστοτε έργο του. «Πολύ γρήγορα δημιούργησε ένα μυθολογικό πάνθεον και η ποιότητα της δουλειάς του είχε τέτοια απήχηση, ώστε μεταμόρφωνε το αδιάφορο κοινό σε φανατικό αποδέκτη που ανυπομονούσε να δει και να σχολιάσει τη νέα δουλειά του το πρωί κάθε Δευτέρας» επισημαίνει η ιστορικός τέχνης Ειρήνη Οράτη εξηγώντας ότι το απαραίτητο φωτογραφικό υλικό που χρησιμοποιούσαν οι αφισίστ, το παραλάμβαναν τα εργαστήρια από τους διανομείς των ταινιών συνήθως κάθε Παρασκευή απόγευμα, για να ετοιμαστούν και να αναρτηθούν την Κυριακή το βράδυ.
Ο Γιώργος Βακιρτζής είχε ακόμη φιλοτεχνήσει εξώφυλλα για βιβλία, λευκώματα και περιοδικά, ενώ συνέβαλε σημαντικά και στην προώθηση της εφαρμοσμένης φωτογραφίας στην Ελλάδα. Εφυγε από τη ζωή το 1988.
Γιώτα Βαζούρα
