Η Αγκυρα, με την ίδρυση νέου στρατηγείου Σώματος Στρατού του ΝΑΤΟ, επιχειρεί να εμπλέξει και τη Συμμαχία σε μία πιθανή μελλοντική σύγκρουση με το Ισραήλ
- Του Λάζαρου Καμπουρίδη
Το τελευταίο διάστημα έγιναν γνωστές αποφάσεις αλλά και ενέργειες που έχουν σχέση με την ίδρυση Πολυεθνικής Διοίκησης, καθώς και Διοίκησης Μείζονος Σχηματισμού του ΝΑΤΟ στην Τουρκία, οι οποίες αποκαλύπτουν τη φοβία της Αγκυρας έναντι του Ισραήλ, ενώ ταυτόχρονα θα προκαλέσουν τη δυσαρέσκεια της Ρωσίας και θα επηρεάσουν αρνητικά τις σχέσεις Αγκυρας – Μόσχας, οι οποίες ήδη διέπονται από καχυποψία και αρνητισμό από ρωσικής πλευράς.
Ειδικότερα, σύμφωνα με δήλωση του εκπροσώπου του τουρκικού υπουργείου Εθνικής Αμυνας στην τελευταία ενημέρωση των εκπροσώπων των ΜΜΕ, αυτός μεταξύ των άλλων δήλωσε ότι πρόκειται να ιδρυθεί στην Τουρκία το στρατηγείο ενός νέου Σώματος Στρατού του ΝΑΤΟ, λέγοντας ότι η σχετική απόφαση για την έναρξη των σχετικών εργασιών λήφθηκε το 2023 στο πλαίσιο του Νοτιοανατολικού Περιφερειακού Σχεδίου του ΝΑΤΟ, προσθέτοντας μάλιστα ότι το 2024 η Άγκυρα ανακοίνωσε την πρόθεση αποδοχής.
Προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι ανάγκες ίδρυσης του στρατηγείου υπό τη διοίκηση ενός Τούρκου στρατηγού, δόθηκε σχετική εντολή από το τουρκικό υπουργείο Εθνικής Αμυνας στη Διοίκηση του 6ου Σώματος Στρατού (Αδανα)/2ης Στρατιάς. Οι σχετικές διαδικασίες του ΝΑΤΟ δεν έχουν ολοκληρωθεί και συνεχίζεται η περίοδος της εξασφάλισης της σχετικής έγκρισης.
Το θέμα αυτό πυροδότησε πολλές συζητήσεις και ποικίλες αντιδράσεις στην Τουρκία, καθώς ήδη υπάρχει το 3ο Σώμα Στρατού της 1ης Στρατιάς στην Κωνσταντινούπολη, το οποίο έχει και νατοϊκή αποστολή. Για τον λόγο αυτόν υπάρχει μεγάλη μερίδα Τούρκων αναλυτών οι οποίοι προσεγγίσουν το θέμα με ιδιαίτερο σκεπτικισμό.
Εχει μεγάλη σημασία η ανάθεση υλοποίησης της σχετικής αποστολής στο 6ο Σώμα Στρατού/Αδανα της Τουρκίας, καθώς αυτό εδρεύει στην περιοχή των συνόρων με τη Συρία, με περιοχή ευθύνης που βρίσκεται εγγύτερα από κάθε άλλη τουρκική στρατιωτική διοίκηση προς το Ισραήλ. Επιπρόσθετα, πέραν της γεωγραφικής διάστασης, έχει ιδιαίτερη σημασία ο χρόνος αποδοχής (2024) της ανάληψης της ευθύνης ίδρυσης του στρατηγείου επιπέδου Σώματος Στρατού, αφού συνδυάζεται με την περίοδο της πλήρης ρήξης των σχέσεων της Αγκυρας με το Τελ Αβίβ και την ανταλλαγή ρητορικών «πυρών» μεταξύ των δύο πλευρών με αφορμή την τρομοκρατική ενέργεια της Χαμάς εναντίον του Ισραήλ (7 Οκτωβρίου 2023) και την ανοιχτή τουρκική στήριξη προς την τρομοκρατική οργάνωση.
Από την άλλη πλευρά, σύμφωνα με ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εθνικής Αμυνας, στις 24 Μαρτίου πραγματοποιήθηκε στην Κωνσταντινούπολη μία πολύ σημαντική επίσκεψη της ηγεσίας του Πολυεθνικού Επιχειρησιακού Στρατηγείου Ουκρανίας (ΠΕΣΟ).
Ειδικότερα, ο γάλλος διοικητής του Στρατηγείου, υποστράτηγος J. P. Fague, συνοδευόμενος από τον υποδιοικητή υποστράτηγο του Ηνωμένου Βασιλείου R.S.C. Bell, επισκέφθηκε την περιοχή Μπέικοζ του Βοσπόρου (Φ) και συγκεκριμένα τον χώρο της ίδρυσης της Διοίκησης του Ναυτικού Στοιχείου του Στρατηγείου ΠΕΣΟ. Για τον λόγο αυτόν συναντήθηκαν με αντιπροσωπία Τούρκων ανώτατων αξιωματικών και συγκεκριμένα με τον διοικητή των Στενών του Βοσπόρου, Τούρκο αρχιπλοίαρχο Ο. Ερκέν και τον διοικητή του Στολίσκου Ναρκαλιευτικών αρχιπλοίαρχο Μ. Οράκ και άλλους αξιωματικούς του πολεμικού ναυτικού της Τουρκίας.
Πέραν τούτων, το τουρκικό υπουργείο Εθνικής Αμυνας ανακοίνωσε ότι θα αποστείλει δύο φρεγάτες της Διοίκησης Ναυτικών Δυνάμεων (ΔΝΔ) στη Μαύρη Θάλασσα με αφορμή το προχθεσινό συμβάν του διπλού πλήγματος του τουρκικού τάνκερ από drones αέρος και θαλάσσης πολύ κοντά στην Κωνσταντινούπολη σε απόσταση 14 ν.μ. από τις ακτές της Τουρκίας στην έξοδο του Βοσπόρου. Το υπουργείο Εθνικής Αμυνας της Τουρκίας για τον ίδιο λόγο ανέθεσε αποστολή στη Μαύρη Θάλασσα σε τέσσερα Πλοία Περιπολίας, ελικόπτερα, ΜΕΑ και Ναρκαλιευτικά Πλοία της ΔΝΔ. Υπάρχει ένα γενικό αίσθημα ανασφάλειας στον τουρκικό λαό με αφορμή το σοβαρό πρόβλημα που παρουσιάστηκε από τον περασμένο Δεκέμβριο στον Εθνικό Αντιαεροπορικό Θόλο της Τουρκίας με τα ρωσικά drones να «κάνουν βόλτες» στις βόρειες επαρχίες της Τουρκίας και φυσικά το αποκορύφωμα του τελευταίου συμβάντος με το τουρκικό τάνκερ.
Σημειώνεται ότι από τις συνολικά 16 φρεγάτες της τουρκικής ΔΝΔ δύο έχουν αναλάβει, όπως προαναφέρθηκε, αποστολή στη Μαύρη Θάλασσα, δύο στη Σομαλία, δύο ανοιχτά της Λιβύης και δύο στην περιοχή της Κύπρου στην Ανατολική Μεσόγειο.
Διαφαίνεται ότι η Τουρκία στην πρώτη περίπτωση της ανάληψης της ευθύνης ίδρυσης ενός στρατηγείου Σώματος Στρατού του ΝΑΤΟ επιχειρεί να εμπλέξει και το ΝΑΤΟ σε μία πιθανή μελλοντική σύγκρουση με το Ισραήλ, αφού αντιλαμβάνεται ότι η ισραηλινή πολεμική μηχανή είναι πολύ ισχυρή και μάλιστα σε μία περίοδο που οι στρατηγικές και τα συμφέροντα της Τουρκίας και του Ισραήλ οδηγούνται σε σύγκρουση.
Η δεύτερη περίπτωση, δηλαδή της φιλοξενίας Ναυτικής Δύναμης στον Βόσπορο από το Πολυεθνικό Επιχειρησιακό Στρατηγείο Ουκρανίας (ΠΕΣΟ), καθώς και η αύξηση της τουρκικής ναυτικής παρουσίας στη Μαύρη Θάλασσα είναι σίγουρο ότι θα προκαλέσουν την αντίδραση της Ρωσίας και θα αυξήσουν τον κατάλογο των θεμάτων της ρωσικής δυσαρέσκειας προς την Αγκυρα. Είναι γνωστή εξάλλου η ευαισθησία της Μόσχας στο θέμα του ελέγχου των Στενών του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων.
Οι σχέσεις της Τουρκίας με τη Ρωσία επιβαρύνονται ακόμη περισσότερο καθώς η Ευρωπαϊκή Ενωση, στο πλαίσιο της νέας της στρατηγικής για την περιοχή που παρουσιάστηκε τον Μάιο του 2025, αναγνώρισε τον κρίσιμο ρόλο της Τουρκίας στην ασφάλεια της Μαύρης Θάλασσας και επιδιώκει στενότερη συνεργασία μαζί της. Η Αγκυρα θεωρείται απαραίτητος εταίρος για την αποτροπή της ρωσικής επιρροής και την προστασία των θαλάσσιων οδών. Αυτό εντάσσεται στην προσπάθεια της Τουρκίας να ενταχθεί στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Αμυνας και Ασφάλειας προκειμένου να ενταχθεί στην Ε.Ε. από την «πίσω πόρτα» και παράλληλα να προωθήσει τα οπλικά συστήματα της αμυντικής της βιομηχανίας στην ευρωπαϊκή αγορά μέσω του προγράμματος SAFE.
Γίνεται ξεκάθαρο ότι η Τουρκία επιχειρεί να χρησιμοποιήσει ευρύτερους αμυντικούς και πολιτικούς οργανισμούς για να αντιμετωπίσει δυνητικές περιπέτειες με ισχυρούς «παίκτες» όπως είναι η Ρωσία και το Ισραήλ. Η Τουρκία, η οποία κατηγορεί την Ελλάδα ότι χρησιμοποιεί τις αμερικανικές βάσεις σε διάφορες περιοχές της ελληνικής επικράτειας με σκοπό την ανάσχεση της τουρκικής απειλής, προβαίνει η ίδια σε παρόμοιες κινήσεις προκειμένου να αντιμετωπίσει μία πιθανή εχθρική στάση της Ρωσίας και του Ισραήλ.
