Η καπνοβιομηχανία-θρύλος της Ξάνθης, ο «Ιβάν ο τρομερός» και ο φόβος των… Τούρκων. Είναι το έργο που παίζεται στην ακριτική πόλη με πρωταγωνιστές τον ομογενή ιδιοκτήτη της ΠΑΕ ΠΑΟΚ, Τούρκους επιχειρηματίες που εφορμούν από την ανατολή και «έπαθλο» την πολύπαθη ΣΕΚΑΠ, μαγαζί γωνία.
«Ενας Πόντιος οραματίστηκε τη ΣΕΚΑΠ κι ένας Πόντιος θα την κρατήσει ζωντανή». Η σύγκριση του Αλέξανδρου Μπαλτατζή, πρωτεργάτη του ελληνικού συνεταιριστικού κινήματος, με τον Ιβάν Σαββίδη δίνει και παίρνει τις τελευταίες ημέρες στην Ξάνθη. Η επανεμφάνιση του γνωστού επιχειρηματία στο προσκήνιο -πριν από τρεις μέρες άνθρωποί του βρίσκονταν επί έξι ώρες στις εγκαταστάσεις της ΣΕΚΑΠ- ήρθε να συμπέσει με την ανακοίνωση για τη σύμπραξη της τουρκικής SEBA DIS TICARET VE NAKLIYAT με τη βορειοελλαδική εισηγμένη ΕΛΓΕΚΑ, που από κοινού θα διεκδικήσουν το πλειοψηφικό ποσοστό της καπνοβιομηχανίας.
Στην περιοχή επικρατεί αναβρασμός. Η τοπική κοινωνία αντιστέκεται στην τουρκική προσφορά, που είναι και η μόνη δεσμευτική που κατατέθηκε στον ειδικό εκκαθαριστή της ΑΤΕ για τη ΣΕΚΑΠ, οι εργαζόμενοι καλοβλέπουν τον Σαββίδη, αφού προτιμούν Ελληνα επενδυτή σε μια περιοχή τόσο ευαίσθητη, και οι πιο υποψιασμένοι κάνουν προβολή στο μέλλον με μια τουρκική σημαία να κυματίζει έξω από το εργοστάσιο και σταυροκοπιούνται.
Την ίδια στιγμή τα οικονομικά προβλήματα έχουν πνίξει τη συνεταιριστική καπνοβιομηχανία που χαρακτηρίζεται από τον ίδιο τον πρόεδρό της «case study για οικονομολόγους», αφού οι στρόφιγγες έχουν κλείσει από παντού. Οι εργαζόμενοι είναι δυόμισι μήνες απλήρωτοι, καθώς η όποια ρευστότητα εξασφαλίζεται -κυρίως μέσω προκαταβολών από παραγγελίες πελατών- κατευθύνεται σε πιο επείγουσες ανάγκες. Τελευταία η εταιρία έχει πάρει μια μικρή ανάσα, εξασφαλίζοντας κάποιες εμπράγματες εγγυήσεις έναντι περιουσιακών της στοιχείων.
Η SEBA, η ΕΛΓΕΚΑ και η σφήνα Σαββίδη
Ολο αυτόν τον καιρό ο μόνος υποψήφιος είναι η τουρκική SEBA -πελάτης χρόνια της ΣΕΚΑΠ-, η οποία από την πρώτη στιγμή έκανε γνωστή την πρόθεσή της να συνεργαστεί με Ελληνα εταίρο. Τον ρόλο αυτόν ανέλαβε τελικά η ΕΛΓΕΚΑ, η οποία θα συμμετάσχει σε κοινή εταιρία με την τουρκική επιχείρηση, που θα διεκδικήσει το 50,36% της Συνεταιριστικής Καπνοβιομηχανίας. Την ίδια στιγμή αναθερμάνθηκε και το ενδιαφέρον του Ιβάν Σαββίδη για τη ΣΕΚΑΠ. Δεν είναι μάλιστα λίγοι εκείνοι που τη συνδέουν με την πρόσφατη επίσκεψη του ομογενούς επιχειρηματία στο γραφείο του πρωθυπουργού. Η πιθανότητα να βρεθεί η ΣΕΚΑΠ σε τουρκικά χέρια σε μια περιοχή που οι ισορροπίες είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες φαίνεται ότι τρομάζει την πολιτική σκηνή, που δεν επιθυμεί άλλες κατηγορίες περί εθνικής προδοσίας στην πλάτη της. Πριν από 20 ημέρες, μάλιστα, ο ίδιος ο Σαββίδης, μαζί με τον πρόεδρο του ΠΑΟΚ Ζήση Βρύζα, βρέθηκε στις εγκαταστάσεις της ΣΕΚΑΠ, χωρίς όμως να περιηγηθεί στους χώρους της. Τότε φέρεται να δήλωσε: «Αν την πάρω, σε δυο χρόνια θα τρίβετε τα μάτια σας». Μετά την τελευταία επίσκεψη του διευθυντή του εργοστασίου τσιγάρων που διαθέτει στο Ροστόφ και του δικηγόρου του από τη Θεσσαλονίκη, αναμένεται να επανακάμψει τις επόμενες μέρες διά των εκπροσώπων του για έναν πιο ενδελεχή έλεγχο, με τις ευλογίες της ΑΤΕ.
Ανησυχούν οι εργαζόμενοι για το μέλλον τους στην εταιρία!
Οι εργαζόμενοι -250 τον αριθμό σε Ξάνθη, Θεσσαλονίκη και Αθήνα- δεν ενδιαφέρονται για το πόσο ψηλό θα είναι το τίμημα, αλλά για το μέλλον της εταιρίας και μαζί για το δικό τους. Τους ξενίζει η προοπτική του Τούρκου επενδυτή, ενώ γνωρίζουν ότι ο Ιβάν Σαββίδης θεωρείται «βασιλιάς των τσιγάρων» στη Ρωσία. Πάντως, τον τελευταίο καιρό επιχειρείται ένας επηρεασμός της τοπικής κοινής γνώμης υπέρ του Τούρκου ενδιαφερόμενου, το όνομα του Σαββίδη συνδέεται με πιθανές απολύσεις, ενώ τα τουρκικά φορτηγά στοιβάζονται εσχάτως στον αύλειο χώρο της καπνοβιομηχανίας.
«Η ΣΕΚΑΠ είναι μαγαζί γωνία. Θα μπορούσε να κάνει θαύματα» σημειώνει στη «δημοκρατία» ο πρόεδρος του Σωματείου Υπαλλήλων και Εργαζομένων της εταιρίας Γιάννης Ζαπτής, που εκφράζει την ανησυχία και την αβεβαιότητα του προσωπικού και τονίζει ότι πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή, κάνοντας λόγο για την… ευαισθησία της περιοχής.
Από την πλευρά του ο πρόεδρος της ΣΕΚΑΠ Δημήτρης Πράτσος τονίζει στη «δημοκρατία» ότι η εταιρία έχει φτάσει σε οικονομικό αδιέξοδο, έχει ενεργοποιήσει πλέον όλες τις δυνάμεις της στο μέτωπο των εξαγωγών και στηρίζεται μόνο στη μεγάλη προσπάθεια των πωλητών της εντός και εκτός συνόρων. «Κεφάλαια κίνησης δεν υπάρχουν εδώ και δύο χρόνια» αναφέρει χαρακτηριστικά, για να προσθέσει: «Το μόνο που μας ενδιαφέρει πια είναι να λήξει το θέμα, γιατί λήγουν και οι αντοχές της εταιρίας». Ολα αυτά δείχνουν ότι όποιος τελικά επιλεγεί θα πρέπει να βάλει βαθιά το χέρι στην τσέπη, για να τραβήξει την εταιρία στην επιφάνεια.
Πρόκειται για τον δεύτερο διαγωνισμό που τρέχει για τη ΣΕΚΑΠ. Ο πρώτος, αν και αρχικά φάνηκε να ευοδώνεται με την επιλογή της ινδικής Bommidala Enteprprises, τελικά έπεσε στο κενό, αφού ο επενδυτής έκανε πίσω.
Η ΣΕΚΑΠ ιδρύθηκε το 1975 με πρωτοβουλία της ΣΕΚΕ. Το 1980 κυκλοφόρησε στην ελληνική αγορά τα πρώτα της σήματα «SEKAP» και το ιστορικό «Kiretsiler». Το 1984 λάνσαρε το πρώτο ελληνικό blend. Το Cooper τάραξε τα νερά, ενώ πέντε χρόνια αργότερα το GR Lights, ως επέκταση στη σειρά GR, έφερε μεγάλη εμπορική επιτυχία. Το 1997 η ΣΕΚΑΠ έκανε το μεγάλο μπαμ, εισάγοντας στην αγορά το πρώτο διεθνώς βιολογικό φίλτρο biofilter, αξιοποιώντας ανακάλυψη Ελλήνων επιστημόνων.
Μαρία Μαθιοπούλου
