Μετά το Eurogroup της περασμένης Πέμπτης και την κεραμίδα που έριξε ο πρόεδρος Γερούν Ντάισελμπλουμ για νέα δημοσιονομικά μέτρα, τα οποία θα κλείσουν τις τρύπες του 2014 και του 2015, στο οικονομικό επιτελείο επικράτησε πανικός. Μέχρι προχθές η ελληνική πλευρά έλεγε ότι το μόνο θέμα προς συζήτηση είναι το κλείσιμο της τρύπας του 2014, την οποία ο Γ. Στουρνάρας υπολόγιζε περίπου στα 500.000.000 ευρώ και η τρόικα την έβλεπε να φτάνει μέχρι τα 2,9 δισ.
Ομως, με βάση όσα είπε ο Ολλανδός πρόεδρος του Eurogroup, στο τραπέζι μπήκε ξαφνικά και το κλείσιμο της τρύπας του 2015.
Ο Γ. Στουρνάρας ενημέρωσε τον πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά, υπογραμμίζοντας ότι το κλίμα στο Eurogroup ήταν βαρύ και απειλητικό για την Ελλάδα. Ο πρωθυπουργός, σύμφωνα με τις πληροφορίες, έδωσε στον υπουργό Οικονομικών το «πράσινο φως» για την αναδίπλωση της ελληνικής πλευράς σε θέσεις περισσότερο «κοντινές» σε αυτά που ζητούν η τρόικα και οι Βρυξέλλες.
Λίγο αργότερα, ο Γ. Στουρνάρας, μιλώντας στους δημοσιογράφους, άλλαζε τη μέχρι τότε δημόσια θέση του, λέγοντας ότι αποδέχεται νέα μέτρα 1,3 δισ. ευρώ, τα οποία θα ληφθούν με διαρθρωτικές παρεμβάσεις στους τομείς της Υγείας, της Παιδείας, καθώς και μέσω της αυστηρότερης τήρησης του ενιαίου μισθολογίου στο Δημόσιο.
Την ίδια στιγμή, η τρόικα έπαιρνε το μήνυμα ότι η κυβέρνηση άρχισε την ανάστροφη πορεία σε σχέση με τα επαναστατικά που εκφωνούσαν τα στελέχη της. Καθόρισε πάραυτα ραντεβού με τον Γιάννη Στουρνάρα για σήμερα το πρωί στο γραφείο του στην Αθήνα, ενώ το απόγευμα στην συνάντηση θα μετάσχει και ο υπουργός Εργασίας Γιάννης Βρούτσης.
Η κυβερνητική πλευρά λίγο αργότερα διοχέτευε στην τρόικα την ιδέα ότι θα μπορούσαν τώρα να περάσουν τα μέτρα του 1,3 δισ. ευρώ και αργότερα εν ευθέτω χρόνο (ενδεχομένως στις αρχές του νέου χρόνου) να υπάρξει ένα άλλο πακέτο νέων μέτρων της τάξης των 500.000.000 έως 600.000.000. Με τον τρόπο αυτό οι κυβερνητικοί θεωρούν ότι θα υπάρξει καλύτερη διαχείριση του θέματος και ότι θα μετριασθούν οι αντιδράσεις στους βουλευτές αλλά και στην κοινωνία.
Οσον αφορά το ελληνικό σχέδιο «σπασίματος» των μέτρων σε δύο δόσεις, η τρόικα θα απαντήσει σήμερα, χωρίς πάντως να αποκλείεται και η απόρριψή του.
Από το οικονομικό επιτελείο επιχειρείται να μεταδοθεί αίσθηση σιγουριάς, η οποία βασίζεται, όπως λένε υψηλόβαθμες πηγές, στα καλά οικονομικά στοιχεία στο δεκάμηνο του Προϋπολογισμού, τα οποία δημοσιοποιήθηκαν πρόσφατα και δείχνουν πρωτογενές πλεόνασμα που αγγίζει τα 2,6 δισ. ευρώ.
Βέβαια, τα ταμειακά στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος για το ίδιο χρονικό διάστημα δείχνουν, αντί για πλεόνασμα, πρωτογενές έλλειμμα της τάξης των 3,4 δισ. ευρώ.
Στην κορυφή της λίστας των παρεμβάσεων του Γ. Στουρνάρα βρίσκονται τα μέτρα τόνωσης των εσόδων των ασφαλιστικών ταμείων και αντιμετώπισης της εισφοροδιαφυγής και της εισφοροαποφυγής. Το πεδίο αυτό θα σηκώσει το μεγαλύτερο βάρος των μέτρων του 2014.
Το πρόβλημα είναι ότι η τρόικα μέχρι στιγμής υπολογίζει το δημοσιονομικό όφελος από το σχετικό νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας μόλις στα 250.000.000-300.000.000 ευρώ.
Παράλληλα, η ελληνική πλευρά «ποντάρει» για το κλείσιμο της «τρύπας» του επόμενου έτους στις εξής παρεμβάσεις:
– Στη βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης και της διοίκησης, με όφελος 381.000.00 ευρώ.
– Στην αυστηρή εφαρμογή του ενιαίου μισθολογίου σε όλα τα νομικά πρόσωπα του Δημοσίου, με όφελος τουλάχιστον 150.000.000 ευρώ.
– Στην αντιμετώπιση των αποκλίσεων στις δαπάνες των εποπτευόμενων φορέων των υπουργείων.
– Στις νέες συγχωνεύσεις και καταργήσεις οργανισμών, ιδίως στους τομείς της Υγείας και της Παιδείας.
Η Ελλάδα αντιμετωπίζει την άκαμπτη στάση των δανειστών όσον αφορά το κλείσιμο των Ελληνικών Αμυντικών Συστημάτων (ΕΑΣ) και την απελευθέρωση των πλειστηριασμών.
Επιπλέον, η τρόικα θέτει ζήτημα αντιμετώπισης του δημοσιονομικού κενού όχι μόνο για το 2014 αλλά και για το 2015. Ο κ. Στουρνάρας δήλωσε στις Βρυξέλλες ότι το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα της περιόδου 2014-2017 θα οριστικοποιηθεί έως το τέλος του έτους. Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι, ακόμη κι αν επιτευχθεί σύντομα συμφωνία για το δημοσιονομικό κενό της προσεχούς χρονιάς, πολλά μέτωπα θα παραμείνουν ανοιχτά έως τα Χριστούγεννα.
Πρόσθετο «αγκάθι» προέκυψε από την εκ βάθρων αναθεώρηση του σχεδίου για τον νέο φόρο ακινήτων. Ακόμη και αν η τρόικα δεχτεί τη φιλοσοφία και τις προβλέψεις για την αποδοτικότητα του καινούργιου σχεδίου, το τελικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα είναι κατά 250.000.000-300.000.000 ευρώ χαμηλότερο σε σύγκριση με το προηγούμενο σχέδιο. Επομένως, η διαφορά αυτή θα πρέπει να καλυφθεί με ισοδύναμα μέτρα.
Ο δύσκολος γύρος
Ο νέος γύρος διαπραγματεύσεων με την τρόικα προδιαγράφεται δύσκολος και αναμένεται να εξελιχθεί σε δύο φάσεις. Σε πρώτη φάση, στόχος είναι να επιτευχθεί η συμφωνία για το δημοσιονομικό κενό του 2014 έως την προσεχή Πέμπτη, ώστε να κατατεθεί το τελικό σχέδιο του νέου Προϋπολογισμού εντός της συνταγματικής προθεσμίας. Μία ημέρα αργότερα, την Παρασκευή, οι προϋπολογισμοί όλων των κρατών-μελών της ευρωζώνης θα μπουν στο μικροσκόπιο του Eurogroup. Θα ακολουθήσει δεύτερο στάδιο διαβουλεύσεων για τα υπόλοιπα ανοιχτά μέτωπα, όπως το δημοσιονομικό κενό του 2015 και το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα της περιόδου 2014-2017, η τύχη των αμυντικών βιομηχανιών, η ταχύτερη αξιοποίηση των ακινήτων του Δημοσίου, η κινητικότητα και οι απολύσεις στο Δημόσιο, το άνοιγμα αγορών και επαγγελμάτων, το «ξεπάγωμα» των πλειστηριασμών ακινήτων, η απελευθέρωση των εμπορικών μισθώσεων κ.ά.
