Στο τελευταίο στάδιο εισέρχονται οι διαπραγματεύσεις με τη ρωσική πλευρά για τη μείωση της τιμής του φυσικού αερίου που προμηθεύεται η Ελλάδα, με τις διαρροές να επιτείνουν τη σύγχυση.
Η χώρα μας προμηθεύεται το φυσικό αέριο σχεδόν 30% ακριβότερα από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ενωσης, αλλά οι Ρώσοι προσφέρουν πολύ χαμηλότερη έκπτωση από αυτή που ζητεί η Ελλάδα. Ενώ αρχικά εμφανίζονταν να συμφωνούν με μείωση τιμής μεταξύ 15% και 18%, τώρα φέρεται ότι προσφέρουν 12% υπό όρους που δεν είναι γνωστοί και πιθανώς περιορίζουν ακόμα περισσότερο την έκπτωση.
Το θέμα της τιμής του φυσικού αερίου και εν γένει του ενεργειακού κόστους έχει απασχολήσει πολλές φορές την κυβέρνηση, καθώς θεωρείται «ζήτημα ζωής και θανάτου» για τη βιομηχανία. Μάλιστα πρόσφατα έγινε γνωστό ότι η Εισαγγελία Εφετών διερευνά τους λόγους για τους οποίους οι Ελληνες καταναλωτές πληρώνουν το ρωσικό αέριο ακριβότερα κατά 30% έναντι των άλλων Ευρωπαίων.
Οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο και σε περίπτωση που δεν επέλθει συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών η διακρατική σύμβαση προβλέπει ότι θα προσφύγουν στη διεθνή διαιτησία. Η πλευρά της ΔΕΠΑ αφήνει να διαρρέεται, πάντως, ότι είναι δύσκολο να επιτευχθεί η έκπτωση που είχε αρχικώς ακουστεί (το περίφημο 20%) με δεδομένο ότι η χώρα μας βρίσκεται μακριά από τις μεγάλες αγορές της Gazprom (π.χ. Γερμανία) και στο άκρο της Ευρώπης.
Εκτός από την τιμή, στην αγορά ενέργειας υποστηρίζουν ότι η ελληνική πλευρά οφείλει να διεκδικήσει και άλλους όρους, όπως για παράδειγμα η αναδρομικότητα της έκπτωσης, με στόχο να εξοικονομηθούν χρήματα. Δεν είναι γνωστοί οι όροι που θέτουν οι Ρώσοι αν και κατά την πρόσφατη επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών Λαβρόφ στην Αθήνα είχαν κυκλοφορήσει διάφορες φήμες. Ενα άλλο κρίσιμο θέμα αφορά την τυχόν επέκταση της διακρατικής σύμβασης που λήγει το 2016. Από τους όρους προμήθειας και τη διάρκεια της τυχόν επέκτασης θα εξαρτηθεί η προσπάθεια ιδιωτικοποίησης της ΔΕΠΑ.
Ακαρπος ο δεύτερος διαγωνισμός για τις νέες ΕΠΑ
Ουδείς επενδυτής εμφανίστηκε στον δεύτερο διαγωνισμό της ΔΕΠΑ για τις τρεις νέες Εταιρίες Παροχής Αερίου (ΕΠΑ) σε κεντρική Ελλάδα, κεντρική Μακεδονία και ανατολική Μακεδονία – Θράκη.
Χθες έληξε η προθεσμία εκδήλωσης ενδιαφέροντος (έπειτα από δύο παρατάσεις) και σύμφωνα με πληροφορίες δεν εμφανίστηκε κάποιος υποψήφιος για την απόκτηση μειοψηφικού ποσοστού στις τρεις ΕΠΑ με παράλληλη ανάληψη της διοίκησης. Το περιορισμένο ενδιαφέρον αποδίδεται στην απαίτηση της τρόικας για άνοιγμα της αγοράς λιανικής στο φυσικό αέριο μέχρι το 2016, ώστε οι καταναλωτές να έχουν τη δυνατότητα επιλογής εναλλακτικού παρόχου, κατά το πρότυπο άλλων αγορών, όπως οι τηλεπικοινωνίες. Στις περισσότερες αγορές της Ευρωπαϊκής Ενωσης οι καταναλωτές μπορούν να επιλέξουν προμηθευτή φυσικού αερίου, ενώ στην Ελλάδα υπάρχει το μονοπώλιο των Εταιριών Παροχής Αερίου (ΕΠΑ).
Οι τελευταίες ανήκουν πλειοψηφικά στη ΔΕΠΑ, αλλά το 49% και η διοίκηση ανήκει σε ξένους επενδυτές οι οποίοι έχουν υπογράψει 30ετείς συμβάσεις. Πάντως ούτε πέρυσι είχαν εμφανιστεί επενδυτές για τις τρεις ΕΠΑ, αν και ουδείς είχε θέσει θέμα ανοίγματος της αγοράς λιανικής στο φυσικό αέριο.
Φώτης Κόλλιας
