Δημοτικά τέλη αλλά και πρόσθετους φόρους θα κληθούν να πληρώσουν όσοι έσπευσαν να νομιμοποιήσουν το αυθαίρετό τους, αξιοποιώντας τους σχετικούς νόμους, συνειδητοποιώντας ότι το κυνήγι της κυβέρνησης για έσοδα είναι αδυσώπητο και ασταμάτητο. Η ειρωνεία είναι ότι οι χιλιάδες πολίτες έδωσαν ένα σημαντικό ποσό για να νομιμοποιήσουν ελάχιστα τετραγωνικά μέτρα αυθαίρετων και ημιυπαίθριων χώρων από το 2011 και μετά, αλλά η συνεισφορά τους στο Δημόσιο δεν σταμάτησε εκεί. Θα είναι παντοτινή. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η φορολόγηση που θα υποστούν φέτος δεκάδες χιλιάδες φορολογούμενοι, αφού θα πρέπει στο Ε9 που θα υποβάλουν στην Εφορία (αύριο λήγει η προθεσμία υποβολής των αλλαγών στο Ε9) να συμπεριλάβουν αυθαίρετα κτίσματα ή ημιυπαίθριους χώρους, που νομιμοποίησαν.
Παλαιός νόμος
Σύμφωνα με έγγραφο του υπουργείου Περιβάλλοντος, τονίζεται προς πάσα κατεύθυνση ότι όσοι υπάχθηκαν στον παλαιό νόμο για τα αυθαίρετα (ν. 4014/2011), γνωστό και ως «νόμο Παπακωνσταντίνου», καλούνται να πληρώσουν δημοτικά τέλη και φόρους από την ημερομηνία δημοσίευσής τους, δηλαδή από τις 21 Σεπτεμβρίου 2011 και μετά. Αντίστοιχα, όσοι υπάχθηκαν στον νέο νόμο για τα αυθαίρετα (ν. 4178/2013), υποχρεώνονται να καταβάλουν φόρους και δημοτικά τέλη από τις 8 Αυγούστου 2013 και μετά, επίσης ημερομηνία που ο νέος νόμος δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Στο ίδιο έγγραφο τονίζεται ότι τυχόν αυθαίρετες κατασκευές και αυθαίρετες αλλαγές χρήσης που πραγματοποιήθηκαν πριν από τις 28 Ιουλίου 2011, ημερομηνία-όριο που μπήκε και στους δύο νόμους, δεν οφείλουν αναδρομικά ούτε φόρους ούτε οποιασδήποτε μορφής πρόστιμα και τέλη (για παράδειγμα, τέλη ύδρευσης, καθαριότητας και αποχετευτικά τέλη).
Είναι χαρακτηριστικό ότι από τα στοιχεία του υπουργείου Περιβάλλοντος προκύπτει πως ξεπερνούν τις 350.000 οι δηλώσεις που έχουν κατατεθεί και για τους δύο νόμους για την τακτοποίηση αυθαιρέτων. Μόνο στον τελευταίο νόμο οι αιτήσεις υπαγωγής ξεπέρασαν τις 130.000, καθώς οι πολίτες είχαν εντοπίσει ευεργετικές ρυθμίσεις που θα μπορούσαν να νομιμοποιήσουν το αυθαίρετό τους, καταβάλλοντας ποσά πολύ μικρότερα από τα πρόστιμα. Ομως στα ποσά της νομιμοποίησης δεν είχαν συμπεριλάβει τη μόνιμη επιβάρυνση από εδώ και στο εξής, που θα προκύπτει από την έξτρα φορολόγηση και από την καταβολή αυξημένων δημοτικών τελών. Ειδικότερα για το Ε9, οι φορολογούμενοι οι οποίοι υποχρεούνται να υποβάλουν φέτος και εξαιτίας της πράξης τους αυτής θα κληθούν να καταβάλουν αυξημένα ποσά νέου φόρου ακινήτων θα είναι:
Ολοι όσοι νομιμοποίησαν ή τακτοποίησαν αυθαίρετα κτίσματα, ημιυπαίθριους ή άλλους χώρους εντός του 2013.
Οσοι προέβησαν σε νομιμοποιήσεις αυθαιρέτων ή τακτοποιήσεις ημιυπαίθριων και άλλων χώρων εντός των προηγουμένων ετών, αλλά δεν δήλωσαν τα σχετικά στοιχεία στο Ε9 κατά τα αντίστοιχα έτη.
Σε κάθε περίπτωση, τα ακίνητα πρέπει να δηλωθούν στην πραγματική τους κατάσταση, όπως αυτή διαμορφώθηκε μετά τις νομιμοποιήσεις ή τακτοποιήσεις. Οποιοι από τους παραπάνω φορολογουμένους δεν υποβάλουν Ε9 έτους 2014 για να δηλώσουν τις νομιμοποιημένες ή τακτοποιημένες ιδιοκτησίες τους, στην πραγματική τους κατάσταση δεν θα μπορούν να τις πωλήσουν ή να τις μεταβιβάσουν με γονική παροχή ή δωρεά, διότι οι υπηρεσίες του υπουργείου Οικονομικών θα αρνηθούν να τους χορηγήσουν τα απαραίτητα για τις συγκεκριμένες πράξεις πιστοποιητικά καταβολής του Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ).
Σημειώνεται ότι ειδικά για όσους τακτοποίησαν ημιυπαίθριους χώρους, η υποχρεωτική δήλωσή τους στο Ε9 κρύβει μια πολύ μεγάλη παγίδα. Εως σήμερα οι φορολογούμενοι αυτοί δεν ήταν υποχρεωμένοι να δηλώσουν τους τακτοποιημένους ημιυπαίθριους στο Ε9 παρά μόνο στην περίπτωση που μεταβίβαζαν το ακίνητο. Τώρα, με την υποχρεωτική αναγραφή και των ημιυπαίθριων χώρων, αυτομάτως αυξάνεται και η επιφάνεια των κατοικιών που θα πρέπει να δηλώσουν στην Εφορία, με συνέπεια την αύξηση του ΕΝΦΙΑ που θα κληθούν να καταβάλουν φέτος.
Η διαδικασία για τη νομιμοποίηση
Τα αυθαίρετα εντάσσονται στον νέο νόμο ανάλογα με την ημερομηνία κατασκευής τους. Πριν από τις 9/6/1975 θα μπορούν να εξαιρεθούν μόνιμα από την κατεδάφιση με την πληρωμή μόνο ενός μικρού ποσού, το οποίο έχει οριστεί στα 500 ευρώ. Πριν από την 1/1/1983 ο ιδιοκτήτης τους, εκτός από το ποσό των 500 ευρώ, πρέπει να πληρώσει και το 15% του υπολογιζόμενου προστίμου.
Παράβαση
Τα αυθαίρετα εντάσσονται στον νέο νόμο με βάση και τη βαρύτητα της παράβασης: Ειδικότερα, προβλέπονται μικρές αυθαιρεσίες που τακτοποιούνται για πάντα και χωρίς καταληκτική ημερομηνία υπαγωγής, με την καταβολή ποσού 500 ευρώ. Για μεσαίες και μεγάλες παραβάσεις το πρόστιμο υπολογίζεται με βάση το μέγεθος της αυθαιρεσίας. Οι δόσεις ήταν αρχικά 102 μηνιαίες, αλλά από τον Φεβρουάριο και μετά είναι έως 84 μηνιαίες ή 17 εξαμηνιαίες. Δίνεται επίσης η ευκαιρία σε ευπαθείς κοινωνικές ομάδες να αξιοποιήσουν εκπτώσεις στα πρόστιμα που φτάνουν έως και το 85% σε κάποιες περιπτώσεις.
Επιστρέφει το χαράτσι μέσα στο καλοκαίρι
Με βάση τα νέα στοιχεία που θα δηλώσουν στο Ε9 οι ιδιοκτήτες που νομιμοποίησαν αυθαίρετα κτίσματα ή και ημιυπαίθριους χώρους θα υπολογιστεί ο νέος φόρος ακινήτων ΕΝΦΙΑ που επιστρέφει μέσα στο καλοκαίρι και θα προκαλέσει τουλάχιστον θερμοπληξία στους φορολογουμένους. Το υπουργείο Οικονομικών έχει πει -χωρίς να το έχει οριστικοποιήσει- ότι τα ειδοποιητήρια θα σταλούν Ιούνιο ή Ιούλιο και ότι ο φόρος θα αποπληρωθεί σε έξι μηνιαίες δόσεις.
