Στη σκληρή πραγματικότητα, μακριά από τις προεκλογικές κορόνες του πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά, περί «σκισίματος του Μνημονίου σελίδα σελίδα», προσγείωσε τους Ελληνες η έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), η δημοσιοποίηση της οποίας καθυστέρησε και έγινε συμπτωματικά χθες όταν ανακοινώθηκαν ο ανασχηματισμός της κυβέρνησης και η αποχώρηση του Γιάννη Στουρνάρα από το υπουργείο Οικονομικών! Ισως γι’ αυτό αναφέρεται στην έκθεση ότι οι υποσχέσεις των πολιτικών για χαλάρωση των μέτρων αποτελούν παράγοντα κινδύνου στην υλοποίηση του προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής!
Η έκθεση δεν αφήνει κανένα περιθώριο αισιοδοξίας για μείωση των φόρων, αφού προβλέπει δημοσιονομικό κενό 2 δισ., 3,7 δισ. και 1,8 δισ. για τα έτη 2015, 2016, 2017, αντίστοιχα. Το εάν θα παρθούν νέα μέτρα θα εξαρτηθεί από την πορεία εκτέλεσης του Προϋπολογισμού φέτος, ενώ η συζήτηση θα γίνει τον Σεπτέμβριο, με την κυβέρνηση να δεσμεύεται ότι θα λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για την επίτευξη των στόχων, μεταξύ αυτών και της επέκτασης μέτρων που θεωρητικά λήγουν, όπως είναι η ειδική εισφορά αλληλεγγύης. Θυμίζουμε ότι προσφάτως ο απερχόμενος υπουργός Οικονομικών Γιάννης Στουρνάρας μίλησε μέχρι και για κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης.
Οσον αφορά τα εργασιακά, επισημαίνεται ότι δεν υπάρχει χώρος για αυξήσεις μισθών και συντάξεων έως το 2016, ενώ τονίζεται ότι, για να μη χρειαστούν νέες περικοπές μισθών, συντάξεων και επιδομάτων, θα πρέπει να σημειωθεί «δραματική βελτίωση στην αποτελεσματικότητα του Δημοσίου».
Lock-out
Οι συντάκτες της έκθεσης προτείνουν στους εργοδότες να χρησιμοποιούν το lock-out, δηλαδή το κλείσιμο της επιχείρησης, ως μέσο αντιμετώπισης των απεργιών των εργαζομένων, που έχουν ως αίτημα τη βελτίωση των μισθών, ενώ θα επανεξεταστεί το καθεστώς των ομαδικών απολύσεων με βάση την αποτελεσματικότητά του.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, το χρηματοδοτικό κενό υπολογίζεται σε 12,6 δισ. ευρώ για το 2015, κάτι που σημαίνει ότι, εάν τελικώς δεν υπάρξει αναδιάρθρωση του χρέους, τότε θα συνεχίσουν να δαπανώνται πόροι για την εξυπηρέτηση του χρέους εις βάρος της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας. Σχετικά με τη χρήση των αποθεματικών του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας για την κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού, κάτι τέτοιο αμφισβητείται, διότι στην έκθεση υποστηρίζεται ότι οι τράπεζες χρειάζονται επιπλέον 6 δισ. ευρώ για να καλύψουν την τρύπα από τα «κόκκινα» δάνεια και τα δάνεια που έχουν αναχρηματοδοτηθεί και υπολογίζονται σε 40% του συνόλου των δανείων.
Γίνεται, τέλος, σαφές ότι, εάν η σχέση χρέους προς ΑΕΠ μειωθεί στα επίπεδα των 127,7% του ΑΕΠ το 2020 και 117,2% του ΑΕΠ το 2022, αυτό απαιτεί τη δημιουργία υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων για πολλά χρόνια, που σημαίνει ότι δεν μπορεί να υπάρξει δημοσιονομική χαλάρωση παρά μόνο στην περίπτωση που η οικονομία αποκτήσει υψηλό ρυθμό ανάπτυξης.
Μόνο στην ελάφρυσνη του χρέους ποντάει τώρα η κυβέρνηση
«Δεν θα χρειαστούν περαιτέρω μέτρα λιτότητας για την εξασφάλιση των οικονομικών και δημοσιονομικών στόχων την περίοδο 2015-16». Αυτό απαντάει η ελληνική κυβέρνηση στην έκθεση του ΔΝΤ με ανακοίνωσή της, στην οποία βέβαια τονίζει ότι «προέχει η ελάφρυνση του δημόσιου χρέους, για την οποία έχουν δεσμευτεί οι εταίροι»! Με άλλα λόγια, ποντάρει στην ελάφρυνση του χρέους. Μάλιστα υποστηρίζει ότι θα εξεταστεί στο πλαίσιο της επόμενης αξιολόγησης του Σεπτεμβρίου η δυνατότητα περαιτέρω αύξησης δαπανών για ευπαθείς ομάδες και τόνωση της ανάπτυξης, πέραν των 525.000.000 ευρώ για το κοινωνικό μέρισμα που έχουν ήδη δρομολογηθεί. Η κυβέρνηση ποντάρει επίσης στην αύξηση της απασχόλησης μέσω της μείωσης των εργοδοτικών εισφορών και προαναγγέλλει νέα μείωση εργοδοτικών εισφορών από τον Ιούνιο του 2015.
Για το χρηματοδοτικό κενό επισημαίνει ότι οι χρηματοδοτικές ανάγκες είναι απόλυτα καλυμμένες έως τα μέσα του 2015. Για το μετέπειτα διάστημα το χρηματοδοτικό κενό προβλέπεται να καλυφθεί με repos, με φορείς της γενικής κυβέρνησης, με αποπληρωμή των υπόλοιπων προνομιούχων μετοχών των τραπεζών και μέσω πρόσβασης στις αγορές.
Για τους φόρους η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι θα εξεταστεί η απόδοσή τους και εν συνεχεία θα εξετάσει τη μείωση των υψηλών συντελεστών στο πλαίσιο του Προϋπολογισμού του 2015.
Συνεχής αιμορραγία
Χρονικά ορόσημα για τις αλλαγές στο καθεστώς του ΦΠΑ, στη λειτουργία του Δημοσίου άλλα και πλήθος μεταρρυθμισμένων σε όλους του τομείς της οικονομίας περιλαμβάνει το επικαιροποιημένο Μνημόνιο που συνοδεύει την έκθεση του ΔΝΤ. Ειδικότερα τα χρονικά ορόσημα του επικαιροποιημένου Μνημονίου έχουν ως εξής:
* Μάιος 2014:
– Νέος Κώδικας Δεοντολογίας Τραπεζών
– Εφαρμογή αλλαγών στον Κώδικα Αξιολόγησης δημοσίων υπαλλήλων
* Ιούνιος 2014
– Προώθηση συστάσεων ΟΟΣΑ για τη γραφειοκρατία
* Σεπτέμβριος 2014
– Φορολογική μεταρρύθμιση, μέτρα κατά της φοροδιαφυγής
– Ευθυγράμμιση των προνομίων στο Δημόσιο με τις αντίστοιχες καλύτερες πρακτικές στην Ε.Ε.
* Οκτώβριος 2014
– Αλλαγές στους συντελεστές και απλοποίηση του ΦΠΑ
– Νέο μισθολόγιο δημοσίων υπαλλήλων με εφαρμογή από 1η Ιανουαρίου 2015
– Βελτίωση του Πτωχευτικού Κώδικα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις
– Νομοθεσία για τις ομαδικές απολύσεις στον ιδιωτικό τομέα
– Νομοσχέδιο για ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας με υιοθέτηση των καλύτερων πρακτικών χωρών της Ε.Ε.
* Νοέμβριος 2014
– Μεταρρύθμιση ασφαλιστικού, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τις μελέτες βιωσιμότητας για όλα τα Ταμεία
– Νομοσχέδιο για την εφαρμογή όλων των συστάσεων του ΟΟΣΑ σχετικά με την ανταγωνιστικότητα, το εμπόριο, τη μεταποίηση, τις τηλεπικοινωνίες και το ηλεκτρονικό εμπόριο
