Μαίνεται ο πόλεμος των αρχαιολόγων για τη χρονολογία του τάφου στην Αμφίπολη. Η διαμάχη φαίνεται να φουντώνει μετά τις νέες δηλώσεις της καθηγήτριας Κλασικής Αρχαιολογίας Ολγας Παλαγγιά, η οποία επιμένει ότι ο τύμβος κατασκευάστηκε κατά τα ρωμαϊκά χρόνια. Μάλιστα, υποστήριξε ότι η ανασκαφή στον τύμβο Καστά δεν έχει σχέση με την επιστήμη, αλλά γίνεται για πολιτική εκμετάλλευση!
Δεν πέρασαν λίγες ημέρες από τις κατηγορηματικές διευκρινίσεις της υπεύθυνης της ανασκαφής στην Αμφίπολη Κατερίνας Περιστέρη ότι ο τάφος δεν είναι ρωμαϊκός και η Ολγα Παλαγγιά επανήλθε, εμμένοντας στην άποψή της και δίνοντας έτσι συνέχεια στην κόντρα.
«Ο τάφος δεν έγινε στα μακεδονικά χρόνια αλλά στα ρωμαϊκά. Εγινε όμως από Ελληνες καλλιτέχνες και αρχιτέκτονες, και ήταν ένα ηρώο πεσόντων. Κατασκευάστηκε μετά τη μάχη των Φιλίππων και είναι μοναδικό, γιατί δεν έχει ξαναπαρουσιαστεί. Ομως έχουμε βρει ήδη τρεις πόρτες χωρίς θυρόφυλλα. Αυτό σημαίνει ότι ήταν επισκέψιμο και τα μακεδονικά μνημεία δεν ήταν τέτοια. Οι μακεδονικοί τάφοι έκλειναν με μια μαρμάρινη πόρτα. Μέχρι σήμερα δεν έχει βρεθεί μακεδονικός τάφος χωρίς πόρτα» είπε η καθηγήτρια.
Ωστόσο, δεν σταμάτησε εκεί, αλλά κατηγόρησε την Κατερίνα Περιστέρη για ανακοινώσεις με πολιτική σκοπιμότητα. «Ο λόγος για τον οποίο επιμένουν όλοι ότι ο τάφος είναι μακεδονικός είναι πολιτικός και δεν έχει σχέση με την επιστήμη. Υπάρχει πολιτική εκμετάλλευση. Η κυρία Περιστέρη εξαρτάται από την κυβέρνηση για τη χρηματοδότηση. Πώς θα σκάψει αυτό το τεράστιο μνημείο. Εχουν ανάγκη από πολλά χρήματα» υποστήριξε.
Πάντως, δεν είναι η πρώτη φορά που η καθηγήτρια εκφράζει απόψεις κόντρα στο ρεύμα. Το 2008 η Ολγα Παλαγγιά είχε αμφισβητήσει ακόμη και τον Μανόλη Ανδρόνικο και την ανασκαφή της Βεργίνας, υποστηρίζοντας ότι ο τάφος που είχε βρεθεί δεν ήταν του Φιλίππου Β΄, πατέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Μετά τις πρώτες βολές που είχε δεχθεί προ ημερών η υπεύθυνη της ανασκαφής, είχε δηλώσει ότι η κυρία Παλαγγιά μιλά χωρίς καν να έχει πάει στην Αμφίπολη, εκφράζοντας παράλληλα την αγανάκτησή της για την κριτική από συναδέλφους της που δεν έχουν καμία επαφή με την ανασκαφή.
Οι αρχαιολόγοι που δουλεύουν ακατάπαυστα στον τύμβο Καστά συνέχιζαν χθες τις αποχωματώσεις γύρω από τις δύο πανέμορφες Καρυάτιδες. Η διαδικασία γινόταν πολύ προσεκτικά, με την ελπίδα το δάπεδο του δεύτερου θαλάμου ή κομμάτια αγγείων που ενδεχομένως εντοπιστούν στα χώματα θα δώσουν πρόσθετες πληροφορίες για την ακριβή χρονολογία κατασκευής και άλλα στοιχεία για το μνημείο.
Την ώρα που οι αρχαιολόγοι αφαιρούν το χώμα για να προχωρήσουν στην ανασκαφή, ένα από τα σενάρια που εξετάζουν είναι ότι η τέταρτη πύλη -η οποία είναι χαμηλότερα από τις υπόλοιπες- δεν οδηγεί μόνο σε ένα άλλο υπόγειο επίπεδο, αλλά και σε ένα τελείως διαφορετικό στιλ ανάπτυξης όλου του μνημείου.
Στο μεταξύ, συνεργάτης του αρχαιολόγου Δημήτρη Λαζαρίδη, ο οποίος έκανε πρώτος τις ανασκαφές στην Αμφίπολη, δήλωσε σε τοπική εφημερίδα της Καβάλας -διατηρώντας, όμως, την ανωνυμία του- ότι ο σπουδαίος επιστήμονας πίστευε ότι στον τύμβο υπήρχε ένα πολυεπίπεδο ταφικό μνημείο που μπορεί να είχε ακόμη και οκτώ θαλάμους. Πίστευε επίσης ότι υπήρχε και μυστική πύλη στην κορυφή, την οποία σφράγιζε ο Λέων της Αμφίπολης και για τον λόγο αυτό ξεκίνησε τις ανασκαφές από το πάνω μέρος του λόφου, μένοντας όμως μόνο με τα ευρήματα αρχαϊκών τάφων. Ο συνεργάτης του αρχαιολόγου είπε ακόμη ότι ο Λαζαρίδης θεωρούσε ότι η τεχνοτροπία για τη σφράγιση της δεύτερης εισόδου ήταν τέτοια, ώστε στην περίπτωση προσπάθειας βίαιης παραβίασής της θα σφραγιζόταν από άμμο το εσωτερικό του μνημείου.
Ενδείξεις και για πέμπτο θάλαμο
Σοβαρές ενδείξεις ότι η τέταρτη πύλη, που εντοπίστηκε στον επιβλητικό τάφο της Αμφίπολης, μπορεί να μην οδηγεί στον νεκρικό θάλαμο, αλλά σε έναν ενδιάμεσο χώρο ή διάδρομο (που καταλήγει σε πέμπτο θάλαμο), εκδοχή που θα ανατρέψει τις μέχρι σήμερα εκτιμήσεις και δεδομένα για τη δομή του εντυπωσιακού μνημείου, έχουν οι αρχαιολόγοι. Το ενδεχόμενο να οδηγεί η μικρή πύλη, ύψους 0,96 μέτρων, απευθείας στον νεκρικό θάλαμο φαίνεται ότι δεν συγκεντρώνει πολλές πιθανότητες, κυρίως εξαιτίας της θέσης και της λιτής διακόσμησής της. Δεν αποκλείεται, όμως, μετά τη σκάλα, που εκτιμάται ότι βρίσκεται πίσω της και σήμερα είναι θαμμένη κάτω από τόνους χώματος, να κρύβονται επιπλέον… εκπλήξεις, που ακόμα και οι υπεύθυνοι των ανασκαφών στον λόφο Καστά αδυνατούν να φανταστούν.
Η πολυπλοκότητα του μνημείου φαίνεται πάντως ότι συμβαδίζει με τις εκτιμήσεις των αρχαιολόγων ότι δημιουργός του επιβλητικού τύμβου ήταν ο Δεινοκράτης, καθώς ο σπουδαίος αρχιτέκτονας και σύμβουλος του Μεγάλου Αλεξάνδρου φημιζόταν για τις περίπλοκες και πλούσιες σε διακόσμηση κατασκευές του. Μια «δαιδαλώδη δομή» με νέα οικοδομήματα «υπόσχεται» και η σεισμική τομογραφία (περίοδος 1998-1999) των γεωφυσικών Λάζαρου Πολυμενάκου, Σταύρου Παπαμαρινόπουλου, Αθανάσιου Λιόση και της αρχαιολόγου Χάιδως Κουκούλη – Χρυσανθάκη, που δημοσίευσε η τοπική εφημερίδα της Καβάλας «Χρονόμετρο» και αποτυπώνει αρκετές σκιές, οι οποίες πιθανότατα αντιστοιχούν σε κατασκευές κρυμμένες στο χώμα.
Αναμένονται επίσημες ανακοινώνεις αύριο
Το πρωί της Παρασκευής αναμένονται οι επίσημες ανακοινώσεις και οι εκτιμήσεις για τις τελευταίες εξελίξεις της ομάδας των αρχαιολόγων όσον αφορά τον τύμβο Καστά, και ειδικότερα για την πορεία των ανασκαφικών εργασιών όπως και τον εντοπισμό τυχόν νέων ευρημάτων στο μεγαλειώδες μνημείο.
Την ενημέρωση των εκπροσώπων του Τύπου, εκ μέρους του υπουργείου Πολιτισμού, θα κάνει στις 11 το πρωί η δημοσιογράφος και καθηγήτρια του ΑΠΘ Αννα Παναγιωταρέα (η οποία έχει αναλάβει -αμισθί- συνολικά την επικοινωνιακή διαχείριση της υπόθεσης «ταφικό μνημείο») σε αίθουσα του Μουσείου της Αμφίπολης.
Νίκος Πιτσικίδης
