Πριν από 10 χρόνια κυκλοφορούσε μια ιστορία στην Τεχεράνη. Ο Μοχάμαντ Χαταμί έλεγε για τον διάδοχό του στην ιρανική προεδρία Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ: «Οσο εξτρεμιστής κι αν είσαι, ποτέ δεν θα φτάσεις τον Οσάμα». Ο Χαταμί αναφερόταν στον Οσάμα Μπιν Λάντεν, τον ηγέτη της Αλ Κάιντα, και στο φόβο ότι το σιιτικό Ιράν θα ερχόταν αργά ή γρήγορα αντιμέτωπο με μια ανεξέλεγκτη «εξέγερση» των σουνιτών, που αντιστοιχούν στο 80% του παγκόσμιου μουσουλμανικού πληθυσμού του 1,6 δισεκατομμυρίου ανθρώπων. Ενας εφιάλτης που έγινε πραγματικότητα; Σήμερα, το Ισλαμικό Κράτος (Ι.Κ.) απλώνεται σαν χταπόδι, απειλεί το Ιράκ, τη Συρία, το Ιράν, βρίσκει συμμάχους στο Πακιστάν και γοητεύει δεκάδες χιλιάδες ξένους, που γίνονται μαχητές αλλά και δήμιοι στο όνομα της τζιχάντ.
Το βίντεο με τον αποκεφαλισμό του Αμερικανού ομήρου Πίτερ Κάσιγκ και άλλων 16 Σύρων στρατιωτών προκάλεσε σοκ και δέος. Οχι μόνο για τη φρικτή εκτέλεση των ομήρων, αλλά και διότι η τζιχαντιστική οργάνωση παρουσίασε τους δήμιους της χωρίς κουκούλα. Η οργάνωση προκαλεί τη Δύση, «δείχνοντας» τα «παιδιά» της που άλλαξαν στρατόπεδο και βούτηξαν στον θρησκευτικό φανατισμό και στη διαστροφή. Αναλυτές εκτιμούν ότι το νέο βίντεο είναι η προσπάθεια της οργάνωσης να προκαλέσει τη Δύση για μια «τελική μάχη» και να τη σύρει στην αποστολή χερσαίων δυνάμεων.
Δήμιοι ετών… 20
Ο φοιτητής Ιατρικής Νασέρ Μουθάνα από το Κάρντιφ της Ουαλίας είναι ένας από τους νέους δήμιους που εμφανίζονται στο βίντεο αποκεφαλισμού του Αμερικανού Πίτερ Κάσιγκ. Ο Μουθάνα μαζί με τον επίσης 20χρονο Ρεγιάαντ Καν περιλαμβάνονται στους 500 Βρετανούς οι οποίοι έχουν ενταχθεί στα τάγματα του Ι.Κ. Στο βίντεο εμφανίζονται και δύο Γάλλοι υπήκοοι – ο ένας είναι ο Μαξίμ Οσάρ, 22 ετών από τη Νορμανδία.
Βίντεο με ομήρους έδωσε στη δημοσιότητα και η ισλαμιστική οργάνωση Αλ Κάιντα του Μαγκρέμπ (AQIM). Σε αυτό εμφανίζεται ο Γάλλος όμηρος Σερζ Λαζάρεβιτς, που φέρει μακριά γενειάδα και φορά μια παραδοσιακή ενδυμασία των Τουαρέγκ, να μιλά γαλλικά και να ζητά από τους οικείους του να είναι υπομονετικοί. Ο Γάλλος όμηρος απήχθη τον Νοέμβριο του 2011 και το βίντεο δεν παρέχει καμία ένδειξη για το πότε αυτό μαγνητοσκοπήθηκε. Ο Λαζάρεβιτς απήχθη μαζί με έναν ακόμη Γάλλο, τον Φιλίπ Βερντόν, ο οποίος εκτελέστηκε με μια σφαίρα στο κεφάλι, τον Ιούλιο του 2013, έξι μήνες μετά την έναρξη της στρατιωτικής επέμβασης των γαλλικών δυνάμεων στο Μάλι. Στο βίντεο, μετά τον Λαζάρεβιτς, εμφανίζεται ένας άλλος όμηρος, ο Ολλανδός Σιγιάκ Ρίκε, που επίσης φέρει γενειάδα, φορά πουκάμισο και μιλάει αγγλικά. Το βίντεο όπου εμφανίζεται ο Ολλανδός όμηρος μαγνητοσκοπήθηκε στις 26 Σεπτεμβρίου του 2014, την 1.000ή ημέρα κράτησής του!
Το βίντεο με τον αποκεφαλισμό του Κάσιγκ είναι διαφορετικό από τα άλλα. Ο ίδιος δεν μίλησε πριν από τη δολοφονία του. Οι φίλοι του εκτιμούν ότι μπορεί να αρνήθηκε να παίξει το παιχνίδι της προπαγάνδας. Στο βίντεο εμφανίζεται και πάλι ο δήμιος Τζον, όμως η περιοχή της εκτέλεσης είναι άλλη – βρίσκεται στο Νταμπίκ και όχι στη Ράκα. Οι όμηροι δεν φορούν τις χαρακτηριστικές πορτοκαλί φόρμες των κρατουμένων του Γκουαντάναμο και, σε αντίθεση με τα προηγούμενα βίντεο, δεν γίνεται αναφορά σε άλλους θανάτους, δεν υπάρχει καμία προειδοποίηση για τον επόμενο όμηρο που θα εκτελεστεί ούτε εμφανίζεται. Αυτό που είναι γνωστό μέχρι στιγμής είναι ότι οι τζιχαντιστές κρατούν τον Βρετανό δημοσιογράφο Τζον Κάντλι. Ο 26χρονος Κάσιγκ αιχμαλωτίστηκε πέρυσι, ενώ προσέφερε ιατρικές υπηρεσίες στη Συρία για λογαριασμό μιας ανθρωπιστικής οργάνωσης.
Οι κρατικές δομές
Η οργάνωση δεν είναι μια ομάδα θρησκευτικών φανατικών που κυνηγούν το όνειρο του Χαλιφάτου. Εχει πακτωλό χρημάτων από το λαθρεμπόριο πετρελαίου, κόβει το δικό της νόμισμα και διαθέτει πλέον κρατικές δομές που ξεπερνούν τη φαντασία. Σύμφωνα με κοινή έρευνα των γερμανικών δημόσιων ραδιοφωνιών WDR, ΝDR και της εφημερίδας «Süddeutsche Zeitung», η ISIS διαθέτει κρατικές δομές με σύστημα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, ακόμα και επίδομα γάμου, ενώ στηρίζει τις οικογένειες των μαχητών. Γιατί το κάνουν αυτό οι τζιχαντιστές; Το Ισλαμικό Κράτος, για να ενισχύσει και να εδραιώσει την εξουσία του, δημιουργεί δομές, διότι δεν θέλει να είναι απλά μια τρομοκρατική οργάνωση.
Συμμαχία
Οπως επισημαίνει ο Φρέντερικ Κάγκαν, καθηγητής Στρατιωτικής Ιστορίας στο Γουέστ Πόιντ, «οι Ηνωμένες Πολιτείες προσπαθούν ακόμη να πείσουν τους Σαουδάραβες, τους Ιορδανούς, τους Τούρκους και άλλα κράτη της περιοχής να πολεμήσουν την ISIS. Η οικοδόμηση του συνασπισμού είναι σημαντικό θέμα, αλλά θα χρειαστεί χρόνος για να έχει κάποιο αποτέλεσμα». Ομως, ο χρόνος μοιάζει να έχει τελειώσει…
15.000 οι ξένοι μαχητές που έχουν ενταχθεί στο I.K.
Χιλιάδες δυτικοί εθελοντές έχουν ενταχθεί στο Ισλαμικό Κράτος: 1.132 Γάλλοι πολίτες έχουν κάποια επαφή με πυρήνες τζιχαντιστών, και οι 376 από αυτούς -μεταξύ των οποίων 88 γυναίκες και 10 ανήλικοι- βρίσκονται στη Συρία και στο Ιράκ. Πρόσφατη έκθεση του ΟΗΕ ανεβάζει τον αριθμό των ξένων μαχητών στις 15.000, οι οποίοι προέρχονται από 80 κράτη που «περιλαμβάνουν σειρά κρατών τα οποία μέχρι πρότινος δεν απασχολούσαν την Αλ Κάιντα». Το πόρισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας επιβεβαιώνει τους ισχυρισμούς της κυβέρνησης Ομπάμα, που εκτιμά ότι ο πυρήνας της Αλ Κάιντα παραμένει ουσιαστικά ανίσχυρος, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η υποχώρηση της επιρροής της ηγεσίας ενίσχυσε τη δημοτικότητα των ισχυρών επιγόνων της, όπως είναι το Ισλαμικό Κράτος.
