Τα (αόρατα και ορατά) κέρδη που αποκόμισε η Ελλάδα από τη συνάντηση στη Μόσχα του πρωθυπουργού με τον Βλαντιμίρ Πούτιν
Μπορεί στη Μόσχα να διέμεινε σε ένα ξενοδοχείο μόλις τρία λεπτά μακριά από την «έδρα» των περίφημων μπαλέτων Μπολσόι, όμως δεν επιδόθηκε σε «πολιτικές πιρουέτες» αλλά σε… χορό επί πάγου. Και αυτό γιατί ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας ισορρόπησε με επιτυχία και απέφυγε τις παγίδες που του είχαν στήσει δανειστές και εταίροι πριν από το ταξίδι του στη Μόσχα.
Χωρίς να κάνει το μεγάλο λάθος (που θα έδινε αφορμή για «αντίμετρα» από τα ισχυρά κέντρα της Δύσης), κατάφερε στις συνομιλίες του τόσο με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν όσο και με τους υπόλοιπους Ρώσους αξιωματούχους να θέσει τη δική του ατζέντα και να κερδίσει ορατά και «αόρατα» ανταλλάγματα. Αφενός μεν «αφόπλισε» τα επιχειρήματα δυτικών αξιωματούχων και διέλυσε τους φόβους τους ότι η Ελλάδα μπορεί να επιλέξει για προνομιακό εταίρο τη Ρωσία (αντί της Ε.Ε.), αφετέρου έστειλε τα δικά του προειδοποιητικά μηνύματα ότι ο δρόμος προς τη Μόσχα είναι πλέον ανοικτός!
Κερδισμένες από τις συναντήσεις βγήκαν και οι δύο χώρες που τα τελευταία χρόνια είδαν τις σχέσεις τους να περνούν διά πυρός και σιδήρου. Από τη ζέστη της εποχής Κώστα Καραμανλή στην περίοδο των παγετώνων επί Γιώργου Παπανδρέου και της… χλιαρότητας επί Σαμαρά.
Τι κέρδισε όμως η Ελλάδα εκτός από… βότκα και συμπάθεια;
1. Σε πολιτικό επίπεδο έδειξε ότι μπορεί ακόμη και στα δύσκολα να λειτουργεί ως κυρίαρχη χώρα και να παίζει τον δικό της ρόλο στο γεωπολιτικό παιχνίδι, χωρίς να απειλεί την ευρωπαϊκή συνοχή.
2. Εστειλε το μήνυμα σε δανειστές και εταίρους ότι η Ελλάδα δεν είναι επαίτης και ότι το πρόβλημα της ελληνικής κρίσης είναι ευρωπαϊκό και πρέπει να λυθεί εντός των οργάνων και των θεσμών της Ε.Ε.
3. Ανοιξε το θέμα οικονομικής βοήθειας όποτε εκείνη κρίνει σε συνεργασία και σε συνεννόηση με τη Μόσχα με τη μορφή προκαταβολής των μελλοντικών κερδών από τον υπό κατασκευή νέο αγωγό.
4. Εξασφάλισε τη δυνατότητα στους Ελληνες αγρότες να εξάγουν τα προϊόντα τους μέσω δημιουργίας κοινών ελληνορωσικών εταιριών, από τις οποίες θα κερδίσουν και οι δύο πλευρές. Η εξαίρεση των ελληνικών προϊόντων από το εμπάργκο, που είχαν προτείνει ορισμένοι, θα ήταν μια αυτοκτονική επιλογή που θα δημιουργούσε τεράστια προβλήματα τόσο στην Αθήνα όσο και στη Μόσχα, καθώς θα δημιουργούσε πολλούς εχθρούς.
5. Εβαλε στο παιχνίδι των ιδιωτικοποιήσεων τους Ρώσους, που για άλλη μία φορά έδειξαν ότι θέλουν τον Οργανισμό Λιμένος Θεσσαλονίκης αλλά και την ΤΡΑΙΝΟΣΕ. Το εμπόδιο στην είσοδό τους παραμένει πάντως η αντίδραση των Βρυξελλών.
6. Ανοιξε τον δρόμο για τη διέλευση του ρωσικού αγωγού από το ελληνικό έδαφος με την προσθήκη του λεγόμενου «ελληνικού αγωγού». Η κατασκευή θα φτάσει περίπου στα 2 δισ. ευρώ και στις σχετικές εργασίες θα απασχοληθούν περίπου 20.000 άτομα. Τα ωφελήματα της Ελλάδας από τον αγωγό (όταν γίνει) θα είναι εξαιρετικά μεγάλα και υπολογίζονται σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ ετησίως, ενώ η χώρα θα προμηθεύεται με φθηνότερες τιμές φυσικό αέριο.
7. Ξεκίνησε τις συζητήσεις για τη μείωση των τιμών φυσικού αερίου προς τη χώρα μας έως το 2019, για την περαιτέρω μείωση του «take or pay» που μπορεί να φτάσει μέχρι μηδενισμού του, ενώ συμφωνήθηκε η συμμετοχή ρωσικών εταιριών στους διαγωνισμούς για την εξόρυξη υδρογονανθράκων στο Ιόνιο Πέλαγος.
8. Αναθέρμανε τις διμερείς σχέσεις με τις συμφωνίες που αφορούν τους εορτασμούς των ελληνορωσικών σχέσεων με μια σειρά από δράσεις το 2016.
Ο εκνευρισμός των Γερμανών (με ειρωνικά σχόλια) και η στάση των ΗΠΑ
Ασύμμετρες αντιδράσεις ή απλώς «ο φόβος φυλάει τα έρμα»; Ο λόγος για τον αντίκτυπο που είχε σε Βρυξέλλες, Βερολίνο και Ουάσινγκτον το ταξίδι που πραγματοποίησε ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας στη Μόσχα. Μάλιστα, οι αντιδράσεις εκδηλώθηκαν τόσο πριν όσο και μετά την επίσκεψη.
Ειδικά στη Γερμανία ο εκνευρισμός ήταν μεγάλος. Το Βερολίνο, που έχει προνομιακές σχέσεις με τη Μόσχα (οικονομικές και όχι μόνο), φοβάται μη χάσει τα πρωτεία. Αλλωστε ακόμα και ο πρώην καγκελάριος της Γερμανίας Γκέρχαρντ Σρέντερ ελάμβανε ως πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου μιας κοινοπραξίας με την Gazprom (για τον αγωγό μεταφοράς φυσικού αερίου Nord Stream) τον παχυλό μισθό των 250.000 ευρώ! Οπότε τα συμφέροντα είναι τεράστια.
Οσο για το επιχείρημα που διατύπωσαν αξιωματούχοι του Βερολίνου (και μέρος του Τύπου) ότι «την ώρα που η Ευρώπη δείχνει αλληλεγγύη στην Αθήνα, εκείνη δεν μπορεί να στηρίζει τον Βλαντιμίρ Πούτιν» είναι τουλάχιστον υποκριτικό.
Ενδεικτικό του εκνευρισμού είναι ότι γράφτηκαν απίστευτα πράγματα γι’ αυτό το ταξίδι. Από… πράκτορα μέχρι επαίτη (!) χαρακτήρισαν τον Ελληνα πρωθυπουργό διάφορα «ανεξάρτητα» διεθνή μέσα ενημέρωσης, που έκαναν τα πάντα για να υπονομεύσουν τις επαφές. Πρόκειται άλλωστε για τα ίδια μέσα που σε κάθε ευκαιρία δείχνουν την «αλληλεγγύη» τους στην Ελλάδα με δηλητηριώδη σχόλια.
Στην εμπροσθοφυλακή του ανθελληνισμού βρέθηκε για άλλη μια φορά η γερμανική «Bild». «Τσίπρας – Πούτιν κοιτάχτηκαν στα μάτια σαν να ήταν οι καλύτεροι φίλοι» ήταν ο τίτλος της και πρόσθετε ειρωνικά: «Τρεις ώρες είχαν συνομιλίες οι δύο πολέμιοι της Ευρώπης, αφήνοντας τους δημοσιογράφους να περιμένουν επί περίπου μία ώρα για να διαβεβαιώσει ο ένας τον άλλο όπως τη σοβιετική εποχή για την αδιαμφισβήτητη φιλία τους». Ξέχασαν προφανώς ότι επίλεκτο μέλος της πρώην Ανατολικής Γερμανίας ήταν η σημερινή καγκελάριος της ενωμένης Γερμανίας (η οποία εκείνα τα χρόνια ενέκρινε πλήρως τη φιλοσοβιετική πολιτική της χώρας της).
Οσο για την Ουάσινγκτον, οι δημόσιες αντιδράσεις της ήταν πιο ισορροπημένες. Σε δημοσίευμά τους οι «NYT» αναφέρουν ότι για τη Ρωσία η επίσκεψη Τσίπρα «είναι μία καλοδεχούμενη αποχώρηση από τις τεταμένες σχέσεις ανάμεσα στο Κρεμλίνο και στη Δύση για το θέμα της Ουκρανίας». Οσο για το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, αξιωματούχος του αρκέστηκε να υποστηρίξει: «Δεν ήταν η κατάλληλη στιγμή για την επίσκεψη Τσίπρα στη Μόσχα». Φυσικά, στο παρασκήνιο είναι πιθανόν οι πιέσεις (και οι απειλές) να ήταν πολύ σοβαρότερες.
Νίκος Ελευθερόγλου
