Με το όνειρο να φτιάξει μία τρατορία, στην πόλη Λέτσε, στην Απουλία της Νότιας Ιταλίας, ο Λουτσιάνο Φατζιάνο αγόρασε στις αρχές του 2000 ένα κτίριο. Ολα έβαιναν καλώς, μέχρι που ο επίδοξος εστιάτορας ανακάλυψε κάποιο πρόβλημα στις τουαλέτες. Δίχως άλλη επιλογή, άρχισε να σκάβει με τους δύο γιους του για να εντοπίσει την πηγή του προβλήματος. Αντ’ αυτού όμως άρχισε να ανακαλύπτει έναν ολόκληρο κόσμο που μέχρι τότε ούτε μπορούσε να διανοηθεί ότι απλωνόταν κάτω από το κτίριο το οποίο μόλις είχε αγοράσει.
«Στην αρχή βρήκαμε υπόγειους διαδρόμους κι έπειτα άλλα δωμάτια, οπότε συνεχίσαμε το σκάψιμο», αποκαλύπτει ο ίδιος στους New York Times.
Πατέρας και γιοι ανακάλυψαν σε πρώτη φάση ένα ψευδοδάπεδο, το οποίο οδηγούσε σε άλλο δάπεδο κατασκευασμένο από μεσαιωνικές πέτρες, το οποίο με τη σειρά του οδηγούσε σε έναν τύμβο Μεσσαπίων, του αρχαίου λαού της Νότιας Ιταλίας. Πολύ σύντομα, η οικογένεια βρέθηκε έκπληκτη ενώπιον μίας αρχαίας αποθήκης σιτηρών, ενώ στη συνέχεια ανακάλυψε τα θεμέλια μοναστηριού των Φραγκισκανών, όπου οι καλόγριες προετοίμαζαν τους νεκρούς για την ταφή.
Η ανακάλυψη έφερε τα πάνω κάτω στην οικογένεια Φατζιάνο. Οι εργασίες που υποτίθεται ότι θα διαρκούσαν μία εβδομάδα κράτησε σε εγρήγορση όλα τα μέλη της οικογένειας για χρόνια, ακόμη και τον 12χρονο τότε γιο, αρκούντως μικροκαμωμένο για χωράει σε όλα τα μικρά ανοίγματα.
Οπως ήταν αναμενόμενο, οι πρώτοι που υποψιάστηκαν ότι κάτι περίεργο συνέβαινε μέσα στο φαινομενικά αδιάφορο κτίριο ήταν οι γείτονες, οι οποίοι έβλεπαν καθημερινά τους Φατζιάνο να φορτώνουν με μπάζα το πίσω κάθισμα του αυτοκινήτου τους. Οι ιταλικές Αρχές επενέβησαν άμεσα προειδοποιώντας τον ιδιοκτήτη του κτιρίου να σταματήσει οποιαδήποτε εργασία στον αρχαιολογικό χώρο. Ο ίδιος ο Φατζιάνο τούς απάντησε ότι απλώς έψαχνε έναν σωλήνα υπονόμου.
Κάπως έτσι κύλησε ένας χρόνος έως ότου δόθηκε τελικά στην οικογένεια άδεια να συνεχίσει να ψάχνει για τον χαμένο σωλήνα, υπό την προϋπόθεση ότι αρχαιολόγοι θα επέβλεπαν τις εργασίες. Εκτοτε, κάθε μέρα ήταν και ένα μοναδικό «κυνήγι» αρχαιολογικού θησαυρού: ρωμαϊκά μπουκάλια, ένα αρχαίο δαχτυλίδι με χριστιανικά σύμβολα, μεσαιωνικά αντικείμενα, τοιχογραφίες…
Ως έναν βαθμό, μπορεί να πει κανείς ότι είναι φυσιολογικό. Οπως και η Ελλάδα, η Ιταλία είναι ένα «ζωντανό μουσείο», με αμέτρητους αρχαιολογικούς θησαυρούς, τους οποίους οι κάτοικοι ανακαλύπτουν σχεδόν καθημερινά. Πολύ δε περισσότερο σε περιοχές, όπως το Λέτσε, το οποίο υπήρξε στρατηγικής σημασίας σταυροδρόμι της Μεσογείου, μήλον της έριδος για έλληνες, ρωμαίους και οθωμανούς εισβολείς.
«Οι πρώτες πολιτισμικές καταβολές του Λέτσε χρονολογούνται από την εποχή του Ομήρου, σύμφωνα με τον μύθο», επισημαίνει στους Νew York Times ο ιστορικός Μάριο ντε Μάρκο προσθέτοντας ότι όλοι οι πληθυσμοί που πέρασαν από εκεί άφησαν το ίχνος τους.
Σήμερα, το κτίριο έχει μεταμορφωθεί σε έναν ανεξάρτητο αρχαιολογικό χώρο, το Μουσείο Φατζιάνο. Αν και ικανοποιημένος με το αποτέλεσμα όμως, ο Φατζιάνο δεν εγκατέλειψε ποτέ το όνειρό του να φτιάξει εκείνο το εστιατόριο. Αγόρασε έναν νέο χώρο, με την ελπίδα ότι αυτή τη φορά δεν θα χρειαστεί να πιάσει στα χέρια του φτυάρι…
