Η μεγάλη πλειονότητα των μεταναστών και των προσφύγων που έφτασαν στην ΕΕ από την αρχή της χρονιάς προέρχεται από τέσσερις χώρες στις οποίες μαίνονται ένοπλες συρράξεις ή διαπράττονται κατάφωρες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, σύμφωνα με την Human Rights Watch -και άρα θα μπορούσαν, σε αρκετές περιπτώσεις, να αιτηθούν άσυλο.
Σε έκθεσή της που δημοσιεύτηκε την Παρασκευή στις Βρυξέλλες, η HRW αναφέρει πως το 60% προέρχεται από τη Συρία, την Ερυθραία, τη Σομαλία και το Αφγανιστάν. «Η πλειονότητα των υπολοίπων προέρχεται από τη Νιγηρία, τη Γκάμπια, τη Σενεγάλη και το Μαλί» και είναι άνθρωποι οι οποίοι «αναζητούν μια καλύτερη ζωή» ενώ πολλοί έφυγαν για να σωθούν «από τις βιαιότητες ή τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων», κάτι που σημαίνει ότι «έχουν δικαίωμα να υποβάλουν αίτημα χορήγησης ασύλου», εξηγεί η HRW. «Οι περισσότεροι από όσους διαπλέουν τη Μεσόγειο αναλαμβάνουν τρομερούς κινδύνους, όχι επειδή το θέλουν, αλλά επειδή είναι αναγκασμένοι» σημείωσε η Τζούντιθ Σάντερλαντ, μια από τους συντάκτες της έκθεσης.
Οι άνθρωποι αυτοί εξωθούνται να εγκαταλείψουν τις εστίες τους λόγω της απόγνωσης και για αυτό, υποσητρίζει η HRW, «οι ενέργειες της ΕΕ για να αποθαρρύνονται οι μετανάστες —εκ των οποίων το 60% είναι πρόσφυγες— να επιχειρούν τον επικίνδυνο διάπλου αυτής της θάλασσας είναι καταδικασμένες σε αποτυχία». Περίπου 100.000 επίδοξοι μετανάστες έχουν φθάσει στην Ιταλία και στην Ελλάδα από τον Ιανουάριο, σύμφωνα με στοιχεία της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR).
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει καταρτίσει σχέδιο δράσης για να αποτρέπονται οι αναχωρήσεις μεταναστών και για να εξαρθρωθούν τα παράνομα δίκτυα των διακινητών, για να συνεχιστεί η διάσωση όσων επιχειρούν τον διάπλου της Μεσογείου και για την υποδοχή των προσφύγων. Η Κομισιόν έχει επίσης ζητήσει από τα κράτη μέλη να υποδεχθούν 20.000 μετανάστες από τη Συρία. Όμως οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής διχάζουν τα κράτη μέλη της ΕΕ· το σχέδιο θα είναι ένα από τα θέματα που θα συζητηθούν στη σύνοδο κορυφής της ερχόμενης Πέμπτης και Παρασκευής στις Βρυξέλλες.
Η HRW τάσσεται υπέρ της ανάληψης δράσης από μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καλεί όμως τα κράτη μέλη της να αυξήσουν τις προσπάθειές τους για την επανεγκατάστασή τους. Η οργάνωση τάσσεται εξάλλου υπέρ της δημιουργίας νόμιμων οδών προσέλευσης οικονομικών μεταναστών, της δημιουργίας μιας ειδικής θεώρησης διαβατηρίου για ανθρωπιστικούς λόγους -ή «ανθρωπιστικής βίζας»- καθώς επίσης και της υποβολής των αιτήσεων ασύλου των προσφύγων στις χώρες επιλογής τους και της δυνατότητας επανένωσής τους με τις οικογένειές τους.
