Η «δημοκρατία» στις βραδινές περιπολίες της Αμεσης Δράσης. Οι κίνδυνοι, το κυνήγι των κακοποιών και η ψυχραιμία που σώζει ζωές
{Από το περιοδικό «δ» που κυκλοφορεί με την «κυριακάτικη δημοκρατία»}
«Το μεγαλύτερο πανεπιστήμιο στην Αστυνομία είναι η Αμεση Δράση» λέει χαμογελώντας ο διοικητής της, ταξίαρχος Βασίλειος Τσίγκος, που μας υποδέχεται στο γραφείο του, λίγο πριν έρθει η ώρα να παρακολουθήσουμε από κοντά και σε πραγματικό χρόνο όλα όσα επαληθεύουν τη ρήση του. «Εδώ ο αστυνομικός μπορεί να αποκτήσει εμπειρία για να αντιμετωπίσει τα πάντα και να γίνει άριστος μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα».
Η αποστολή της μακροβιότερης υπηρεσίας του Σώματος είναι η διαρκής παροχή υπηρεσιών στους πολίτες, η άμεση επέμβαση σε συμβάντα, οι συνεχείς περιπολίες. Και όχι μόνο. Ανταποκρίνεται σε επείγουσες μεταφορές ασθενών, συνοδείες οχημάτων για ταχεία μεταφορά οργάνων σώματος και ειδοποίηση ατόμων σε περίπτωση έκτακτων αναγκών. «Οι αστυνομικοί που υπηρετούν εδώ έχουν υψηλή επαγγελματική και υπηρεσιακή κατάρτιση, εμπειρία και διαθέτουν όλα τα προσόντα του σύγχρονου αστυνομικού, γιατί είναι από πιθανή έως βέβαιη η εμπλοκή τους σε περιστατικά υψηλού κινδύνου.
Ειδική εκπαίδευση
Εκπαιδεύονται συνεχώς σε ειδικά προγράμματα αυτοάμυνας, αυτοπροστασίας οπλοτεχνικής μέχρι και σε εικονικά σενάρια με εξομοιωτές laser, και τα μέσα που διαθέτει η Αμεση Δράση είναι από τα πιο σύγχρονα της ΕΛ.ΑΣ.» αναφέρει ο ταξίαρχος, παλιά «καραβάνα» στο Σώμα, που τα μάτια του έχουν δει πολλά.
Η συζήτηση κυλά και η «δημοκρατία» συναντά τον αρχιφύλακα Στράτο Αναγνώστου και τον αστυφύλακα Κωνσταντίνο Γιαννέλο, οι οποίοι τρία χρόνια μετά τον ηρωισμό που έδειξαν στο σπίτι του προπονητή Γιώργου Δώνη ακόμα περιμένουν την ηθική ανταμοιβή τους από την Πολιτεία. Στις 28 Ιουνίου 2012 είχαν σώσει από ομηρία και ένοπλη ληστεία τον παππού, τη γιαγιά και τα δύο παιδιά του προπονητή και ο Κωνσταντίνος Γιαννέλος είχε τραυματιστεί σοβαρά από πυροβολισμό μόλις 3 χιλιοστά από την κεντρική αρτηρία στο πόδι.
Κι ύστερα, ήρθε η ώρα για τη μοναδική εμπειρία της νυχτερινής περιπολίας, μέσα σε ένα περιπολικό της Αμεσης Δράσης, με ένα από τα πιο ατρόμητα «ζευγάρια» του Σώματος: τον αστυφύλακα Λευτέρη Κουρλέση και τον αρχιφύλακα Θοδωρή Τσόλα.
Κινηθήκαμε ένα ολόκληρο βράδυ στους δρόμους του κέντρου της Αθήνας, παρακολουθώντας την άμεση ανταπόκριση σε κλήσεις που διαβίβαζε το κέντρο, τους άριστους οδηγικούς χειρισμούς του Λευτέρη Κουρλέση στα στενάκια του Αγίου Παντελεήμονα και των Σεπολίων και τους αναρίθμητους ελέγχους που πραγματοποίησαν σε άτομα που κρίθηκαν ύποπτα. Δεν προέκυψε κάποια σύλληψη εκείνο το βράδυ, γιατί δεν υπήρξε και λόγος. Ελέγχθηκαν και καταστήματα και είσοδοι πολυκατοικιών για την πιθανότητα διαρρήξεων σε εξέλιξη, ευτυχώς με αρνητική κατάληξη.
«Είμαι στο Σώμα και στην Αμεση Δράση από το 2009. Σαν πλήρωμα μας έχουν τύχει πολλά περιστατικά. Για παράδειγμα, βγαίναμε από τα Εξάρχεια στου Γκύζη και είδαμε δύο παιδιά που κυνηγούσαν πεζή δύο αλλοδαπούς. Αυτοί είχαν κάνει διάρρηξη σε Ι.Χ. και είχαν αφαιρέσει από μέσα GPS, πορτοφόλι κ.λπ. Τους συλλάβαμε, τον έναν τον έπιασε μέσα στα Εξάρχεια ο Λευτέρης. Ολη αυτή την απόσταση την κάναμε τρέχοντας για να τους πιάσουμε. Πρέπει να είμαστε ψύχραιμοι για να δώσουμε τον καλύτερό μας εαυτό και να προσφέρουμε σε αυτούς που μας έχουν ανάγκη» ανέφερε ο αρχιφύλακας Θοδωρής Τσόλας.
Διαρρήκτης
Ο αστυφύλακας Λευτέρης Κουρλέσης θυμάται το δεύτερο περιστατικό, που θέλησε να μοιραστεί το πλήρωμα μαζί μας: «Ολοι όσοι καλούν το “100” κάτι σοβαρό έχουν πάθει. Σχεδόν από την πρώτη στιγμή είμαστε μαζί με τον Θοδωρή πλήρωμα. Θυμάμαι ένα περιστατικό που μας είχε δώσει το κέντρο σήμα για διάρρηξη σε πέμπτο όροφο πολυκατοικίας στα Εξάρχεια, πριν από δύο χρόνια, τον Δεκαπενταύγουστο. Ανεβήκαμε στην πολυκατοικία και πηδούσαμε από ταράτσα σε ταράτσα για να πιάσουμε τον διαρρήκτη. Κατεβήκαμε από τα σκαλιά άλλης πολυκατοικίας και τον πιάσαμε στην είσοδο. Είχε προλάβει και είχε ανοίξει εκείνο το βράδυ δυο τρία σπίτια απανωτά και βρήκαμε πάνω του χρήματα και χρυσαφικά. Σίγουρα έχει άγχος αυτή η δουλειά. Ανησυχούν οι δικοί μας γιατί είναι μακριά, αλλά αυτή είναι η φύση της υπηρεσίας. Μας τηλεφωνούν κάθε ημέρα οι γονείς μας, μόλις αρχίζει και μόλις τελειώνει η βάρδια, ακόμα και στο ενδιάμεσο, ό,τι ώρα και να είναι. Σίγουρα, πάντως, είναι υπερήφανοι οι δικοί μας άνθρωποι, όπως και εμείς άλλωστε, γιατί θέλουμε να βοηθούμε τον πολίτη. Ακόμα και όταν βρίσκεις ένα κλεμμένο αυτοκίνητο και το παραδώσεις στον ιδιοκτήτη του, νιώθεις μεγάλη ηθική ικανοποίηση. Θέλουμε πάντα να πηγαίνουμε πρώτοι στα περιστατικά και να βοηθούμε όσο περνάει από το χέρι μας».
Τα κρίσιμια δευτρερόλεπτα
«Περίπου στη 13.20 λάβαμε σήμα από το κέντρο της Αμεσης Δράσης για περιστατικό σε σπίτι στην Κηφισιά, για άτομο που καλούσε σε βοήθεια» αναφέρει ο αστυφύλακας Κωνσταντίνος Γιαννέλος, ξεκινώντας την εξιστόρηση για το περιστατικό στο σπίτι του Γιώργου Δώνη, όπου τραυματίστηκε από τα πυρά ενός εκ των δύο κακοποιών. Η αφήγηση των δύο αστυνομικών καταδεικνύει ακριβώς τη σημασία που έχει και το δέκατο του δευτερολέπτου στις δύσκολες και κρίσιμες επιχειρήσεις.
«Η άφιξη μας ήταν εντός τριών λεπτών. Ημασταν το πρώτο πλήρωμα που έφτασε. Οι πόρτες ήταν όλες κλειστές και πηδήξαμε από μπαλκόνι διπλανής οικίας. Μπήκαμε με τα απαραίτητα μέτρα αυτοπροστασίας και ακούσαμε βήματα στον πάνω όροφο. Είχαμε ενημερωθεί ότι στο σπίτι υπήρχε ένας παππούς, μία γιαγιά, μία υπηρέτρια και δύο ανήλικα, ένα βρέφος και ένα παιδάκι 6-8 ετών. Καθώς σταμάτησε ο θόρυβος, κινηθήκαμε σε έναν διάδρομο που οδηγούσε σε σκάλες. Ολα αυτά έγιναν σε δευτερόλεπτα, αλλά φάνηκε σαν αιωνιότητα. Ξαφνικά πετάχτηκε μπροστά μας ο ένας εκ των δύο Αλβανών δραστών».
Στο σημείο αυτό ξεκινά να εξελίσσεται το θρίλερ που περιγράφει ο αρχιφύλακας Στράτος Αναγνώστου: «Κατέβηκε με προτεταμένο το όπλο και με το που τον αντιλήφθηκα, προειδοποίησα τον συνάδελφο που ήταν πίσω μου. Ο δράστης άρχισε να μας ρίχνει. Είχε σιγαστήρα στο όπλο. Ηταν από τα πιο σπάνια πιστόλια που κυκλοφορούν στην αγορά. Ενα browning των 7,65 mm – υπάρχουν μόλις 500 σε όλο τον κόσμο! Οι βολές που έριξε εναντίον μας ήταν άμεσες, τρεις τουλάχιστον. Ανταποδώσαμε τα πυρά και τον τραυματίσαμε. Αυτός ανέβηκε επάνω και ξανακατέβηκε με τον όμηρο. Δεν είχε αντιληφθεί ακόμα εμένα κάτω. Οταν με κατάλαβε, ασφάλισα το όπλο μου γιατί υπήρχε ομηρία. Ο δράστης, ακούγοντας το κλικ, πυροβόλησε μία φορά, στοχεύοντας το κεφάλι μου. Ολες οι βολές του σημάδευαν κεφάλι γιατί φορούσαμε αλεξίσφαιρο. Εν συνεχεία κινήθηκε εναντίον του Κώστα».
Σε αυτό το διάστημα ο αστυφύλακας Γιανέλλος προσπαθούσε να καλέσει ενισχύσεις. Βρέθηκε εντελώς ακάλυπτος, με τον όμηρο ως ανθρώπινη ασπίδα μπροστά του και την κάννη του πιστολιού του Αλβανού κακοποιού να τον σημαδεύει. «Με πλησίασε στα τρία μέτρα και παρότι τραυματισμένος, έστρεψε το όπλο εναντίον μου και με πυροβόλησε. Διαβίβασα για ενισχύσεις και για ασθενοφόρο. Υπήρχε και δεύτερος δράστης που κρατούσε ομήρους τους υπόλοιπους ενοίκους με μαχαίρι κλειδωμένους στο μπάνιο του σπιτιού. Αυτός ακολούθησε τον πρώτο δράστη, πηδώντας από το μπαλκόνι μαζί με τον όμηρο, και διέφυγαν πεζή από το ρέμα Κοκκιναρά. Μετά άφησαν τον όμηρο και συνέχισαν μόνοι τους, ενώ ο πρώτος εντοπίστηκε ημιλιπόθυμος από την αιμορραγία και συνελήφθη. Λίγο πιο κάτω εντοπίστηκε και συνελήφθη και ο δεύτερος Αλβανός δράστης». Οι δύο σκληροί κακοποιοί ήταν υπεύθυνοι για τουλάχιστον 50 ληστείες σε σπίτια με παρόμοιο τρόπο στην ευρύτερη περιοχή και καταδικάστηκαν σε έναν αιώνα φυλακή…
Η ιστορία
Η μακροβιότερη υπηρεσία του Σώματος, που ανήκει στην Αστυνομία Πόλεων, ιδρύθηκε το 1959 για το κέντρο της Αθήνας με τέσσερα αυτοκίνητα Ford Sedan. Εναν χρόνο αργότερα, ιδρύθηκε η Αμεση Επέμβαση της Χωροφυλακής. Σαν πρώτη δύναμη είχε τέσσερα αυτοκίνητα και οκτώ μοτοσικλέτες Harley Davidson. Για την Αστυνομία Πόλεων το τηλέφωνο της Αμεσης Δράσης ήταν το «100» και για την Αμεση Επέμβαση της Χωροφυλακής το «109». Το 1984 συνεστήθη η Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Αττικής με μία Διεύθυνση Αμεσης Δράσης, αποτελούμενη από την πρώην Αστυνομία Πόλεων και την πρώην Χωροφυλακή, ενοποιημένες πλέον ως Ελληνική Αστυνομία. Το 1979 ιδρύθηκε η Ομάδα Ζ, το 2009 η ΔΕΛΤΑ και το 2010 η Ομάδα ΔΙ.ΑΣ.
Η Αμεση Δράση με αριθμούς
«Σήμερα υπάρχουν γύρω στα 40 περιπολικά και περίπου 20 ζητάδες σε κάθε βάρδια (4 βάρδιες). Ο αριθμός του προσωπικού είναι περίπου 1.050 άτομα στην Αμεση Δράση, συμπεριλαμβανομένου και του επιτελείου» λέει ο ταξίαρχος Βασίλειος Τσίγκος. Το τηλεφωνικό κέντρο της Αμεσης Δράσης μόνο στην Αθήνα δέχεται κατά μέσο όρο 10.000-13.000 κλήσεις την ημέρα και επιλαμβάνεται τουλάχιστον στα 3.000 από αυτά. Υπάρχουν ακόμα και μοναχικοί άνθρωποι, συνήθως ηλικιωμένοι, που παίρνουν τηλέφωνο μόνο για να μιλήσουν και να νιώσουν λίγο καλύτερα. Μόνο τον περασμένο Μάρτιο έγιναν από την Αμεση Δράση 436 συλλήψεις για διάφορα αδικήματα, βρέθηκαν 159 κλεμμένα αυτοκίνητα και 109 μοτοσικλέτες, έγιναν 6.250 προσαγωγές και ελέγχθηκαν 29.518 άτομα. Ολα αυτά τα χρόνια η Αμεση Δράση θρηνεί 18 αστυνομικούς και η Ομάδα Ζ οκτώ, που έπεσαν στην ώρα του καθήκοντος.
Θοδωρής Παναγιωτίδης
Φωτό:Δημήτρης Γκολφομήτσος
