Με μια πρωτεΐνη βρίσκουν ποια κύτταρα του ματιού πεθαίνουν
Την όραση εκατομμυρίων ανθρώπων θα μπορούσε να σώσει νέο πρωτοποριακό διαγνωστικό τεστ, το οποίο εντοπίζει το γλαύκωμα δέκα χρόνια πριν από την εμφάνιση των πρώτων συμπτωμάτων.
Οι δημιουργοί του πιστεύουν μάλιστα ότι μελλοντικά το τεστ θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και για τη διάγνωση νόσων όπως το Πάρκινσον και η άνοια.
Στις ημέρες μας το γλαύκωμα είναι η κυριότερη αιτία τύφλωσης στον κόσμο, καθώς, όταν γίνεται η διάγνωσή του, είναι πολύ πιθανό να έχουν ήδη υπάρξει βλάβες στο μάτι. Εξαιτίας προβλήματος που παρουσιάζεται στη ροή του υδατοειδούς υγρού που βρίσκεται στο εσωτερικό του ματιού, αυξάνεται η πίεση που ασκεί. Αυτό έχει αποτέλεσμα να πιέζονται το οπτικό νεύρο και τα γαγγλιοκύτταρα του αμφιβληστροειδούς. Τα κύτταρα αυτά ξεκινούν μια διαδικασία «αυτοκτονίας» που λέγεται απόπτωση, οδηγώντας σταδιακά στην τύφλωση.
Οι ερευνητές του πανεπιστημιακού Κολεγίου του Λονδίνου χρησιμοποιώντας μια φυσική πρωτεΐνη κατάφεραν να εντοπίσουν τα νευρικά κύτταρα του ματιού τα οποία πεθαίνουν, κάνοντας έτσι διάγνωση της ασθένειας δέκα χρόνια νωρίτερα. Δημιούργησαν ένα είδος φωσφορίζουσας «βαφής» με βάση την πρωτεΐνη αννεξίνη, η οποία, όταν φτάνει στο εσωτερικό του ματιού, κολλάει πάνω στα κύτταρα που βρίσκονται σε απόπτωση, εκλύοντας φως. Τα φωτεινά σημάδια ο οφθαλμίατρος μπορεί να τα εντοπίσει με τον συμβατικό διαγνωστικό εξοπλισμό που διαθέτει στο ιατρείο του.
Οι Βρετανοί ερευνητές σε πρώτη φάση χορηγούν την πρωτεΐνη αννεξίνη μέσω ένεσης στο μπράτσο, αλλά ήδη είναι σε εξέλιξη ερευνητικό πρόγραμμα για να δημιουργήσουν κολλύριο με βάση την πρωτεΐνη καθιστώντας το διαγνωστικό τεστ πιο εύκολο και λιγότερο επώδυνο.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η απόπτωση συμβαίνει και στα πρώτα στάδια του Πάρκινσον και της άνοιας, συνεπώς πιστεύουν ότι το τεστ τους θα μπορούσε να φανεί χρήσιμο μελλοντικά στη διάγνωσή τους. Αυτή τη στιγμή προετοιμάζονται για τις κλινικές δοκιμές στις οποίες θα συμμετέχουν 28 Βρετανοί. Τα δύο τρίτα από αυτούς θα έχουν γλαύκωμα ή παρόμοιες ασθένειες, ενώ το ένα τρίτο θα είναι υγιείς.
