Σε κρίση οι Σοσιαλδημοκράτες μετά την ήττα στη Ρηνανία – Παλατινάτο έπειτα από 35 χρόνια
Ενα εκλογικό θρίλερ με έντονες πολιτικές αναταράξεις για το Βερολίνο εκτυλίχθηκε την Κυριακή 22 Μαρτίου στη Γερμανία, καθώς οι περιφερειακές εκλογές στη Ρηνανία – Παλατινάτο σφράγισαν το τέλος μιας κυριαρχίας 35 ετών για τους Σοσιαλδημοκράτες (SPD), που βυθίζονται ακόμη περισσότερο στην κρίση. Η νίκη των Χριστιανοδημοκρατών (CDU) και η εκρηκτική άνοδος της ριζοσπαστικής Δεξιάς AfD αναδιαμορφώνουν τον πολιτικό χάρτη της Δυτικής Γερμανίας.
- Παρίσι, Μαρία Δεναξά
Υστερα από τρεισήμισι δεκαετίες στην αντιπολίτευση του κρατιδίου, το CDU του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς αναδείχθηκε πρώτη δύναμη με ποσοστό 31%. Το αποτέλεσμα αυτό επιτρέπει στον χριστιανοδημοκράτη πολιτικό Γκόρντον Σνάιντερ να σχηματίσει και να ηγηθεί μιας νέας κυβέρνησης συνεργασίας, πιθανότατα με το SPD, σε μια περιοχή που ιστορικά αποτελούσε το προπύργιο του Χέλμουτ Κολ.
«Υστερα από περισσότερα από 35 χρόνια, το CDU είναι ξανά η κυρίαρχη πολιτική δύναμη στη Ρηνανία – Παλατινάτο. Συγχαρητήρια στον Γκόρντον Σνάιντερ και σε όλη την ομάδα του CDU Ρηνανίας – Παλατινάτου για αυτό το εξαιρετικό αποτέλεσμα» αντέδρασε ο καγκελάριος Μερτς στο X. Η νίκη αυτή προσφέρει «ανάσα» στον Μερτς, μετά την πρόσφατη ήττα του κόμματός του από τους Πράσινους στη Βάδη-Βιρτεμβέργη, αποδεικνύοντας ότι η συντηρητική παράταξη ανακτά έδαφος στις δυτικές περιοχές.
Για το SPD, τον σημερινό κυβερνητικό εταίρο του CDU σε ομοσπονδιακό επίπεδο, η βραδιά της Κυρικής εξελίχθηκε σε εφιάλτη. Τα ποσοστά του κατέρρευσαν στο 25,9% (πτώση σχεδόν 10 μονάδων), χάνοντας τον έλεγχο ενός κρατιδίου που θεωρούνταν «προπύργιό» τους από το 1991. Ηταν το δεύτερο σοκ, μετά το 5,5% στη Βάδη-Βιρτεμβέργη. Η κρίση, όμως, δεν περιορίστηκε εκεί. Ηγετικά στελέχη, όπως ο Εσρα Λίμπαχερ, αντιπρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του SPD στη Μπούντεστανγκ, προειδοποιούν για τον κίνδυνο πολιτικής ασημαντότητας, ενώ πληθαίνουν οι φωνές που ζητούν την παραίτηση των ομοσπονδιακών προέδρων Λαρς Κλίνγκμπαϊλ (αντικαγκελάριος και υπουργός Οικονομικών) και Μπάρμπελ Μπας (υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων). Σε συνέντευξη Τύπου στο Βερολίνο τη Δευτέρα, οι δύο πολιτικοί απέκρουσαν αυτή την προοπτική, μη θέλοντας να οδηγήσουν το κόμμα τους στο χάος.
Μια άλλη παράλληλη συμβολική ήττα για το SPD είναι η απώλεια του Μονάχου, της τρίτης μεγαλύτερης πόλης της Γερμανίας, ύστερα από 42 χρόνια αδιάλειπτης παρουσίας. Ο 35χρονος υποψήφιος των Πράσινων Ντόμινικ Κράουζε εκθρόνισε τον σοσιαλδημοκράτη δήμαρχο Ντίτερ Ράιτερ, σηματοδοτώντας μια ευρύτερη μετατόπιση των ψηφοφόρων στις αστικές περιοχές. Για πρώτη φορά, ένας Πράσινος με 43,6% των ψήφων θα ηγηθεί της πρωτεύουσας της Βαυαρίας, ενός κρατιδίου που κυριαρχείται επίσης από τους συντηρητικούς του CSU, της «συμμαχικής» δύναμης του CDU.
Ιστορικό άλμα
Το AfD συνεχίζει να ενισχύει τη θέση του στο γερμανικό πολιτικό τοπίο. Στις εκλογές στη Ρηνανία – Παλατινάτο το κόμμα συγκέντρωσε το υψηλότερο ποσοστό του στη Δυτική Γερμανία μέχρι σήμερα, με 19,5% των ψήφων, καταδεικνύοντας την ικανότητά του να προσελκύει νέους ψηφοφόρους κάτω των 25 ετών. Εναν μήνα πριν από τις εκλογές, στο περιθώριο μιας εκλογικής συγκέντρωσης στο Γιοκγκρίμ, ο επικεφαλής υποψήφιος του ριζοσπαστικού συντηρητικού κόμματος Γιαν Μπέλλινγκερ δήλωσε στην εφημερίδα «Le Figaro» ότι ελπίζει να φτάσει το 20% των ψήφων.
Ο στόχος σχεδόν επιτευχθεί, γεγονός που δεν τον εμπόδισε να γιορτάσει τη νίκη του, αγκαλιάζοντας από χαρά τούς ομοσπονδιακούς συνπροέδρους Αλις Βάιντελ και Τίνο Χρουπάλα όταν ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα. Αυτή η επιτυχία αντανακλά τη σταθερή παρουσία και τη δυναμική που έχει αποκτήσει το AfD από την ίδρυσή του πριν από 13 χρόνια, καθιστώντας το ένα αναγνωρίσιμο και οργανωμένο πολιτικό κίνημα σε ολόκληρη τη χώρα.
Το AfD μπορεί να πάει ακόμη πιο ψηλά τον Σεπτέμβριο, κατά τις περιφερειακές εκλογές σε τρία κρατίδια της πρώην Ανατολικής Γερμανίας: στη Σαξονία – Ανχαλτ στις 6 Σεπτεμβρίου, στο Μεκλεμβούργο – Δυτική Πομερανία και στο Βερολίνο στις 20 Σεπτεμβρίου. Δεδομένου ότι οι δημοσκοπήσεις το τοποθετούν δεύτερο κόμμα στην πρωτεύουσα και προηγείται στις δύο άλλες περιοχές, θα μπορούσε ακόμη και να καταλάβει την εξουσία στη Σαξονία – Ανχαλτ, όπου αγγίζει το 40% των προθέσεων ψήφου.
Γαλλία: Ο διχασμός είναι μεγάλος νικητής των δημοτικών εκλογών
Από τη στιγμή που ολοκληρώθηκε η ψηφοφορία για τις γαλλικές δημοτικές εκλογές την Κυριακή, δεν έλειψαν οι αναλύσεις σχετικά με τους νικητές και τους ηττημένους της αναμέτρησης. Παρόλο που είχε βαθιά τοπικό χαρακτήρα, θεωρείται το πιο σοβαρό βαρόμετρο για τις προεδρικές εκλογές που θα ακολουθήσουν σε έναν χρόνο από τώρα.
Μέσα από αυτές τις αναλύσεις κάθε κομματική παράταξη πήρε τις νίκες που χρειαζόταν. Η παραδοσιακή Αριστερά κέρδισε τις μητροπόλεις (Παρίσι, Μασσαλία, Λιλ…), η Δεξιά τις μεσαίες επαρχιακές πόλεις (Μπεζανσόν, Λιμόζ, Κλερμόν-Φεράν…), το κόμμα της Μαρίν Λεπέν και του Ζορντάν Μπαρντελά κατέλαβε πολλές νέες μικρές πόλεις (Καρκασόν, Οράνζ, Μονταρζί…) και η Ακροαριστερά σημείωσε μερικές σημαντικές νίκες σε εργατικές συνοικίες ή πόλεις με έντονο λαϊκό στοιχείο (Ρουμπέ, Σεν-Ντενί, Κρέιγ…).
Αν αυτός ο κατακερματισμός των αποτελεσμάτων επιτρέπει στον καθένα να ερμηνεύει τα γεγονότα κατά το δοκούν, μπορεί επίσης να υποδηλώνει μια επιπλέον ανάλυση: Ο γαλλικός πληθυσμός, αναστατωμένος από όλο και πιο πολωμένες δημόσιες συζητήσεις, φαίνεται να διαχωρίζεται όλο και περισσότερο σε τέσσερα (αν όχι περισσότερα) ασυμβίβαστα και σαφώς καθορισμένα μέρη.
Πιο συνοπτικά: Οι μεγαλουπόλεις, όπως η γαλλική πρωτεύουσα, που συγκεντρώνουν τους περισσότερους «εναλλακτικούς» αστούς παρέμειναν σοσιαλδημοκρατικές. Η περιφέρεια παραμένει συντηρητική, με επικράτηση των δεξιών ή των ριζοσπαστικών συντηρητικών δυνάμεων. Οι απομακρυσμένες ή παραμελημένες περιοχές, όπως τα προάστια με μεγάλο ποσοστό πληθυσμού από μετανάστες, προτίμησαν την Ακρα Αριστερά.
Ο πολιτικός αναλυτής Ζερόμ Φουρκέ, διευθυντής του ινστιτούτου δημοσκοπήσεων IFOP, είχε ήδη αναπτύξει τη θεωρία αυτού του κατακερματισμού το 2019, στο δοκίμιό του «Το Γαλλικό Αρχιπέλαγος» (L’Archipel français), που αποτέλεσε εκδοτικό γεγονός. Οι εκλογές της Κυριακής επιβεβαίωσαν αυτή την τάση με εντυπωσιακή απεικόνιση μέσω του εκλογικού αποτελέσματος.
