Τι προβλέπει το νέο σχέδιο που επεξεργάζεται ο Κουρουμπλής. Ο λαός με σταυρό θα μπορεί να αλλάξει τη σειρά κατάταξης. Στο 2% (από 3%) το πλαφόν εισόδου για τα μικρά κόμματα;«Μικραίνουν» οι περιφέρειες
Από τον
Μανώλη Κοττάκη
Μείζονες ανατροπές στο πολιτικό σύστημα της χώρας, οι οποίες ενισχύουν σε πρώτο βαθμό τα αρχηγικά κόμματα, βοηθούν στην αναβίωση του διπολισμού υπό τη μορφή συνασπισμού κομμάτων και δίνουν κίνητρα για την ίδρυση νέων πολιτικών σχηματισμών δημιουργεί ο νέος εκλογικός νόμος που επεξεργάζεται ο υπουργός Εσωτερικών Παναγιώτης Κουρουμπλής σε συνεννόηση με τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα. Προς την ίδια κατεύθυνση κινούνται και η σχεδιαζόμενη αναθεώρηση του Συντάγματος, μέσω της οποίας η κυβέρνηση μελετά την πιθανότητα καθιέρωσης της εσωκομματικής δημοκρατίας κατά το γερμανικό πρότυπο καθώς και ο νέος νόμος για τον Καλλικράτη, μέσω του οποίου ανασχεδιάζονται οι περιφέρειες της χώρας και αποδυναμώνονται από εξουσίες οι περιφερειάρχες προς όφελος των δημάρχων.
Οπως αποκαλύπτει σήμερα η «κυριακάτικη δημοκρατία», το σχέδιο του υπουργού Εσωτερικών Παναγιώτη Κουρουμπλή περιλαμβάνει μεταξύ άλλων :
1. Την καθιέρωση της λίστας ως βασικής μεθόδου εκλογής των βουλευτών αλλά με δυνατότητα ανατροπής της σειράς εκλογής των βουλευτών με σταυροδοσία από τους πολίτες.
2. Την καθιέρωση ως ανωτάτου ορίου θητείας βουλευτών στο Κοινοβούλιο τις τρεις θητείες.
3. Την κατάτμηση όλων των μεγάλων εκλογικών περιφερειών εις τρόπον ώστε καμία περιφέρεια να μην εκλέγει πάνω από έξι βουλευτές. Mε αυτόν τον τρόπο εκτιμάται ότι θα αποδυναμωθεί η διαπλοκή και θα αυξηθεί ο βαθμός αντιπροσώπευσης ανά ψηφοφόρο.
4. Την ουσιαστική κατάργηση του μπόνους των 50 εδρών ώστε το σύστημα να καταστεί περισσότερο αναλογικό. Ο πρωθυπουργός κατά την ομιλία του στη Βουλή άφησε να εννοηθεί ότι το νέο σύστημα θα πλησιάσει την ανόθευτη αναλογική, «κάθε ψήφος θα αντιστοιχεί σε πραγματικές έδρες» είπε, αλλά όχι απολύτως.
5. Την παροχή δυνατότητας σε συνασπισμούς κομμάτων να πριμοδοτούνται με το μικρό μπόνους επιπλέον εδρών που θα απομείνει μετά τη δραστική περικοπή του μπόνους Παυλόπουλου.
6. Τη μείωση του πλαφόν εισόδου κομμάτων στη Βουλή σε 3% από 2%.
7. Την κατοχύρωση της εσωκομματικής δημοκρατίας με νόμο στα κόμματα ώστε να απαγορεύεται η διαγραφή βουλευτών από τους πολιτικούς αρχηγούς σε περίπτωση διαφωνίας σε ένα νομοσχέδιο.
8. Την αναμόρφωση του διοικητικού χάρτη της χώρας προκειμένου αυτός να ταυτίζεται με τον νέο εκλογικό χάρτη. Δεν θα πρέπει να αποκλείονται καθόλου αλλαγές στα διοικητικά όρια και συνενώσεις περιφερειών εις τρόπον ώστε να ευνοούν και τα μελλοντικά πολιτικά σχέδια του ΣΥΡΙΖΑ.
Τόσο η αναθεώρηση του Συντάγματος όσο και ο νέος εκλογικός νόμος θα καταβληθεί προσπάθεια να αποκτήσουν έντονο κεντροαριστερό πρόσημο ώστε να στηριχθούν στο σύνολό τους ή σε επιμέρους διατάξεις τόσο από τη Δημοκρατική Συμπαράταξη, την Ενωση Κεντρώων και το Ποτάμι όσο και από το ΚΚΕ (καθόλου απίθανο και από τη Χρυσή Αυγή). Στόχος του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα, εφόσον καταφέρει να περάσει τον κάβο της αξιολόγησης, είναι η διαμόρφωση μίας μεγάλης «κεντροαριστερής πλειοψηφίας» 200 βουλευτών που θα επιτρέψουν την ψήφιση και εφαρμογή του εκλογικού νόμου από τις αμέσως επόμενες εκλογές προκειμένου να δοθεί στον ΣΥΡΙΖΑ η ευκαιρία να παραμείνει όρθιος ακόμη και μετά από εκλογική ήττα, κατά τα πρότυπα της Πορτογαλίας και της Ισπανίας. Αλλά ακόμη και αν δεν γίνει αυτό κατορθωτό, η ισχύς του εκλογικού νόμου από τις μεθεπόμενες εκλογές θεωρείται εξίσου ισχυρό όπλο παραμονής στα πολιτικά πράγματα, δεδομένου του βραχύβιου βίου όλων των μνημονιακών κυβερνήσεων.
Οι ρυθμίσεις
Αναλυτικά το σχέδιο Τσίπρα – Κουρουμπλή περιλαμβάνει τις εξής ρυθμίσεις:
Πρώτον, την καταρχήν υιοθέτηση της λίστας ως συστήματος εκλογής βουλευτών σε μόνιμη βάση. Αυτό θεωρητικά ενισχύει – διευκολύνει τους πολιτικούς αρχηγούς να ελέγχουν τις κοινοβουλευτικές ομάδες τους, και τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης Κυριάκο Μητσοτάκη φυσικά. Αντίστοιχο «δώρο» είχε κάνει στον πατέρα του Κωνσταντίνο με τη λίστα και ο Ανδρέας Παπανδρέου το 1985. Ωστόσο η εισήγηση που μελετά ο κ. Τσίπρας είναι η λίστα να ισχύει μόνο για τις πρώτες θέσεις των ψηφοδελτίων. Από ένα σημείο και μετά θα δίνεται η δυνατότητα σταυροδοσίας στον πολίτη και συνακόλουθα η ανατροπή της σειράς κατάταξης με αντικειμενικά κριτήρια εις τρόπον ώστε, αν μία τοπική κοινωνία διαφωνεί με τη σειρά τοποθέτησης των υποψηφίων βουλευτών στη λίστα, να μπορεί να την ανατρέπει.
Για παράδειγμα: Αν σε μία εξαεδρική περιφέρεια ο αρχηγός δώσει την πρώτη θέση της λίστας σε Χ υποψήφιο βουλευτή, αλλά μεγάλος αριθμός πολιτών (π.χ. 10.000) που ξεπερνά το ήμισυ των ψηφοδελτίων που έλαβε το συγκεκριμένο κόμμα στη συγκεκριμένη περιφέρεια «σταυρώσει» τον έκτο στη λίστα υποψήφιο και το κόμμα λάβει δύο έδρες, τότε η σειρά κατάταξης της λίστας ανατρέπεται από τον λαό: Τη δεύτερη έδρα θα καταλαμβάνει αυτός που ψηφίστηκε από τους πολίτες και όχι αυτός που ορίστηκε από τον αρχηγό. Κατά μείζονα λόγο θα είναι δυνατή σε περίπτωση διαφωνίας εκλογικού σώματος και αρχηγού η ολική ανατροπή της σειράς κατάταξης ώστε την έδρα να καταλαμβάνουν οι λαοπρόβλητοι και όχι αυτοί που ορίστηκαν στις προνομιούχες πρώτες θέσεις. Σημειωτέον πως δεν θα υπάρχει δυνατότητα σταυροδοσίας για όσους τοποθετούνται στις πρώτες σειρές της λίστας, η οποία θα είναι η βασική μέθοδος εκλογής βουλευτών. Το σύστημα αυτό που επεξεργάζονται ο κ. Κουρουμπλής και οι συνεργάτες του είναι μία παραλλαγή του γερμανικού συστήματος, που προβλέπει ξεχωριστό ψηφοδέλτιο για το κόμμα και ξεχωριστό για τους υποψήφιους βουλευτές.
Σημαντικό στοιχείο του νέου εκλογικού συστήματος θα αποτελέσει η αναμόρφωση του μπόνους, το οποίο θα ψαλιδιστεί στις 20-30 έδρες από 50 που είναι σήμερα και θα παρέχεται στο πρώτο κόμμα κλιμακωτά. Λόγου χάρη, θα κατανέμονται 10 επιπλέον έδρες αν το κόμμα λαμβάνει ποσοστό 30%, 20 επιπλέον έδρες αν λαμβάνει 35%, 30 επιπλέον έδρες αν λαμβάνει 40%. Η αλλαγή αυτή, σε συνδυασμό με τη δυνατότητα καθόδου συνασπισμού κομμάτων, θα έχει ως στόχο να μετασχηματίσει σε κοινοβουλευτική πλειοψηφία ή σε ισχυρότατη μειοψηφία την πάγια κεντροαριστερή κυριαρχία σε επίπεδο εκλογικού σώματος.
Χωρίς αντίκρυσμα
Στην πραγματικότητα πρόκειται για σκληρή αναλογική μεταμφιεσμένη σε ελαφρώς ενισχυμένη. Αναλογική που βασίζεται στα σημερινά δημοσκοπικά δεδομένα και στην υπόθεση ότι μία αστική Ν.Δ. που θα απορροφήσει δυνάμεις της σοσιαλδημοκρατίας θα ενισχύσει το ποσοστό της αλλά άνευ κοινοβουλευτικού αντικρίσματος, διότι θα ξεμείνει από συμμάχους στις άλλες πτέρυγες της Βουλής.
Αιωρούμενο παραμένει και το ζήτημα της μείωσης του πλαφόν εισόδου στη Βουλή από 3% σε 2%. Αυτό που προβληματίζει την κυβέρνηση δεν είναι μόνο το τουρκοκίνητο μειονοτικό κόμμα της Θράκης αλλά και οι παρασκηνιακές διεργασίες στο αλβανικό στοιχείο είτε για την ίδρυση αυτόνομου αλβανικού μειονοτικού κόμματος προκειμένου να εγείρει θέμα τσάμηδων είτε η συγχώνευσή του με τους μουσουλμάνους της Θράκης και τους αυτοαποκαλούμενους Μακεδόνες της Φλώρινας σε ένα ενιαίο Κόμμα Ανθρωπίνων και Μειονοτικών Δικαιωμάτων. Εξέλιξη εξαιρετικά επικίνδυνη, αν συμβεί. Εξέλιξη που όμως δεν μπορεί να αποκλειστεί ως ενδεχόμενο, λαμβανομένου υπ’ όψιν ότι το ίνδαλμα του Εντι Ράμα είναι ο Ταγίπ Ερντογάν.
