Γιατί Ματέο Ρέντσι, Μάριο Ντράγκι και Φεντερίκα Μογκερίνι κοντράρουν στα ίσια την πολιτική λιτότητας του Βερολίνου στην Ε.Ε. και προσυπογράφουν την ατζέντα μιας νέα ευρωπαϊκής αναγέννησης! Η επαναπροσέγγιση με τη Ρωσία!
Από την
Κατερίνα Στυλιανέα
Η έλλειψη ηγεσίας στην Ε.Ε. από τη Γερμανία εκδηλώθηκε σε πολλά επίπεδα πριν κορυφωθεί στον κίνδυνο διάσπασης της ίδιας της ενωμένης Ευρώπης, που επαπειλήθηκε με δραματικό τρόπο τρεις φορές: στη μετατροπή της Ε.Ε. από ζώνη ανάπτυξης και ευημερίας σε χώρο δυσπραγίας, ανεργίας, ύφεσης, στην ελληνική κρίση χρέους και τον κίνδυνο απομάκρυνσης για πρώτη φορά χώρας-μέλους της ευρωζώνης -έτσι απείλησε το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών- και εσχάτως στην εκτός ελέγχου προσφυγική κρίση. Κράτησε πολύ. Και τα κενά εξουσίας στο διεθνές γεωπολιτικό στερέωμα, όπως έχει δείξει η ιστορία, δεν μένουν για καιρό ανεκπλήρωτα.
Οσο η Γερμανία αρνείται να δει πέρα από το παραπέτασμα του Μάαστριχτ της λιτότητας και των ανελαστικών κανόνων, όσο η Ανγκελα Μέρκελ περιχαρακώνεται, όσο το ευρωπαϊκό όραμα ξεθωριάζει στα χέρια των καθοδηγούμενων από τις γερμανικές εμμονές ευρωκρατών, τόσο πιο πιεστική γίνεται η ανάγκη επίδειξης ηγεσίας και καθοδήγησης της Ευρώπης στην κατάκτηση της ηγεμονικής θέσης που η μεγαλύτερη οικονομία και ισχυρότερη εμπορική δύναμη του κόσμου δικαιούται να διεκδικήσει.
Κενό ηγεμόνα
Το κενό ηγεμόνα και εμπνευστή έρχεται να καλύψει μία χώρα-εταίρος που είχε αγγίξει τα όρια της περιθωριοποίησης, όσο οι Γερμανοί έλεγχαν με απόλυτο τρόπο τα θεσμικά χαλινάρια της ευρωζώνης, επιβάλλοντας δημοσιονομικές παρωπίδες και οδηγώντας το άρμα του ενιαίου νομίσματος σε έναν φαύλο κύκλο πειθαρχίας. Ο λόγος για την Ιταλία.
Η Ιταλία βγαίνει μπροστά με μια ευρωπαϊκή Dream Team: Ματέο Ρέντσι, Μάριο Ντράγκι, Φεντερίκα Μογκερίνι υπογράφουν την ατζέντα μιας σύγχρονης ευρωπαϊκής αναγέννησης με εκκίνηση μία εναλλακτική στη γερμανική συνταγή εξόδου από την κρίση και τη στασιμότητα και όραμα η Ευρώπη να διαδραματίσει τον πρωταγωνιστικό ρόλο της στην παγκόσμια σκακιέρα.
Ο Ρέντσι ήταν ο πρώτος Ευρωπαίος ηγέτης που όρθωσε το ανάστημά του απέναντι στους Γερμανούς. Ξεσπάθωσε πέρυσι το καλοκαίρι, όταν έθεσαν την Ελλάδα στο απόσπασμα απειλώντας με Grexit και καλώντας τους «να πάψουν να ταπεινώνουν έναν Ευρωπαίο εταίρο που έχει υποχωρήσει σχεδόν στα πάντα», συνέχισε το Δεκέμβριο αμφισβητώντας ότι «δίνουν το αίμα τους στην Ευρώπη», αποκαλύπτοντας ότι οι Γερμανοί κερδίζουν περισσότερα από όσα διαθέτουν στους εταίρους τους και κριτικάροντας τόσο τις επιλογές της ενεργειακής πολιτικής που χάραξαν για την Ε.Ε. όσο και την εμμονή τους στην πειθαρχία των αριθμητικών στόχων του Μάαστριχτ. Το… απογείωσε δε την εβδομάδα που πέρασε καλώντας τη γερμανική κεντρική τράπεζα να πάψει να δίνει μαθήματα στους Ιταλούς και να αναλογιστεί κατά πόσον άξιζαν τα 247 δισ. ευρώ που διέθεσε για να σώσει τις γερμανικές τράπεζες.
Ο Μάριο Ντράγκι ανατρέπει στην πράξη τις γερμανικές επιταγές, οδηγώντας την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σε μια στρατηγική τόνωσης της ρευστότητας με παροχέτευσή της απευθείας στις αγορές, κατά παρέκκλιση από τις αρχές του Μάαστριχτ αναφορικά με τη νομισματοποίηση των κρατικών χρεών -που εξοργίζει τους Γερμανούς- και έχει εξελιχθεί «στον πλέον δημιουργικό και ενεργητικό κεντρικό τραπεζίτη του κόσμου», όπως σχολιάζουν διεθνείς αναλυτές.
Διπλωματία
Την ομάδα συμπληρώνει η Φεντερίκα Μογκερίνι, η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, η οποία κόντρα στις γερμανικές βλέψεις βγαίνει μπροστά, υπερασπιζόμενη επιλογές που αποδίδουν στρατηγικά οφέλη στην ευρωπαϊκή συλλογικότητα: Πρωτοβουλίες για ενεργοποίηση του ΟΗΕ στη συριακή κρίση με συλλογικό ρόλο των Ευρωπαίων σε στρατηγικό, οικονομικό και κυρίως πολιτικό επίπεδο, πραγματιστικές επιλογές στο μέτωπο της Λιβύης, χειροπιαστές προτάσεις για την προσφυγική κρίση (όπως η έκδοση ευρωομολόγου για τη χρηματοδότηση ενιαίων πολιτικών που πάντως προσέκρουσε στις γερμανικές αντιρρήσεις), κινήσεις για εγκαθίδρυση ισχυρής ευρωπαϊκής παρουσίας στην αγορά του Ιράν μετά την άρση των κυρώσεων, βήματα προς την αποκατάσταση των σχέσεων της Ε.Ε. με τη Ρωσία -με σταδιακή άρση των κυρώσεων μετά την ουκρανική κρίση- και μοίρασμα του οφέλους από την ενεργειακή συνεργασία που ως πρόσφατα ήλεγχε αποκλειστικά η Γερμανία… Μεταξύ άλλων.
Πάνω από όλα η Ιταλία χτίζει συμμαχίες μέσα στην Ευρώπη. Η Ελλάδα ακολουθεί, η Πορτογαλία ελπίζει, η Ισπανία παραδειγματίζεται, η Γαλλία προσδοκά. Η σύγχρονη «Ρώμη» δείχνει ότι εξακολουθεί να γνωρίζει πού θεμελιώνονται οι αυτοκρατορίες…
Η «συνταγή» Παντοάν για τάχιστη ανάπτυξη
Την ιταλική Dream Team, χαράσσοντας μια οικονομική πολιτική υπόδειγμα για τους λαούς της Ευρώπης, συμπληρώνει ο Πιερ Κάρλο Πάντοαν, ο μόνος επαγγελματίας οικονομολόγος υπουργός Οικονομικών του G7. Παραβαίνοντας τις επιταγές Γερμανών και ευρωκρατών παραμένει στοχοπροσηλωμένος στους αναπτυξιακούς στόχους που έχει χαράξει για την ιταλική οικονομία: Περικοπές φόρων, απαρέγκλιτη εφαρμογή των προγραμμάτων δημοσίων επενδύσεων και δαπανών, αλλά και σταθμισμένες μεταρρυθμίσεις στη δημόσια διοίκηση, στην αγορά εργασίας και στο ασφαλιστικό σύστημα διασφαλίζουν στην Ιταλία συγκριτικά ταχύτερους ρυθμούς ανάπτυξης στη βαλτωμένη ευρωζώνη. Την ώρα που Βρυξέλλες και Γερμανοί εγκαλούν την Ιταλία για παρεκκλίσεις στους στόχους χρέους και ελλείμματος (αναμένονται στο 132,7% και 2,4% του ΑΕΠ αντίστοιχα το 2016) ο Πάντοαν προσδοκά ανάπτυξη ταχύτερη του 1,2% φέτος αλλά και αύξηση της απασχόλησης, που αντισταθμίζουν ίσως όλα τα άλλα.
Και βρίσκει και αυτός όπως ο συμπατριώτης του Ευρωπαίος κεντρικός τραπεζίτης, δημιουργικούς τρόπους να παρακάμπτει τη γερμανική αρτηριοσκληρωτική προσέγγιση στα επείγοντα προβλήματα της οικονομίας. Για παράδειγμα, με μια πρόσφατη πρωτοβουλία του δημιούργησε πλαίσιο για σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα στην ανακεφαλαιοποίηση των ιταλικών τραπεζών. Δεν περίμενε ούτε έγκριση της ΕΚΤ ούτε συναίνεση των ευρωκρατών που προηγουμένως -υπό τη γερμανική πίεση- είχαν απορρίψει σχέδιό του για δημιουργία μιας «bad bank». Οι αγορές ανταποκρίθηκαν στην πρωτοβουλία εγχώριας ανακεφαλαιοποίησης οδηγώντας μόνον την μετοχή ενός ιδρύματος, της Unicredit, σε άλμα 25% μέσα σε τρεις ημέρες.
