Από πού θα προκύψουν περικοπές στις συντάξεις. Πόσο επηρεάζονται οι καταβαλλόμενες, πως θα γίνεται ο υπολογισμός, πόσο μειώνονται τα ποσοστά αναπλήρωσης, τι θα γίνει με επικουρικές και ΕΚΑΣ
Από οκτώ διαφορετικές αιτίες θα προκύψουν περικοπές στις νέες συντάξεις, ενώ θα επηρεαστούν σε ορισμένες περιπτώσεις και οι ήδη καταβαλλόμενες. Το νέο Ασφαλιστικό φέρνει την κόλαση στην Κοινωνική Ασφάλιση. Στο εξής οι ασφαλιστικές εισφορές θα είναι αυξημένες, και οι συντάξιμες αποδοχές αισθητά μειωμένες σε σχέση με σήμερα.
Ας δούμε πιο αναλυτικά πώς θα πραγματοποιηθούν οι περικοπές:
1) Υπολογισμός συντάξεων: Στο εξής ο υπολογισμός των συντάξεων θα προκύπτει ως συνάρτηση του μισθού που λάμβανε ο δικαιούχος στο σύνολο του εργασιακού βίου. Εως τώρα η σύνταξη προέκυπτε από την καλύτερη πενταετία της τελευταίας δεκαετίας όπου ο δικαιούχος εργαζόταν προτού συμπληρώσει τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης.
2) Ποσοστά αναπλήρωσης: Η μείωσή τους, με βάση τα νέα όρια που τέθηκαν στο ασφαλιστικό νομοσχέδιο, δείχνει τις μειώσεις που θα προκύπτουν στις νέες συντάξεις συγκριτικά με το παλαιό, πια, καθεστώς. Μεγάλοι χαμένοι θα είναι όσοι επιλέξουν να συνταξιοδοτηθούν από τα 25 έτη ασφάλισης και άνω, αφού η αύξηση των ποσοστών αναπλήρωσης είναι πολύ περιορισμένη, συγκριτικά με τις επιπλέον εισφορές που θα καλούνται στο εξής να καταβάλλουν. Με τον τρόπο αυτό ειδικοί της Κοινωνικής Ασφάλισης εκτιμούν ότι ουσιαστικά δεν συμφέρει τους ασφαλισμένους να συνεχίζουν να ασφαλίζονται από τα 25-30 έτη ασφάλισης και άνω.
3) Οριο περικοπών τα 1.300 ευρώ: Από αυτό το όριο θα πραγματοποιηθούν περικοπές στις επικουρικές συντάξεις, οι οποίες εκτιμάται ότι θα είναι στοχευμένες ανά φορέα ασφάλισης και θα φτάσουν το 40% στη χειρότερη περίπτωση. Ας σημειωθεί ότι το όριο αυτό είναι οι μεικτές συντάξιμες αποδοχές και αποτελεί άθροισμα κύριων και επικουρικών συντάξεων. Αυτό σημαίνει ότι οι περικοπές θα ξεκινήσουν από τα 1.180 ευρώ καθαρά.
4) ΕΚΑΣ: Το Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, που το 2015 χορηγήθηκε σε περίπου 370.000 δικαιούχους – χαμηλοσυνταξιούχους, προβλέπεται ότι θα καταργηθεί σταδιακά έως το 2020. Ηδη από φέτος, λόγω μείωσης της σχετικής δαπάνης κατά 168.000.000 ευρώ ή περίπου 18% σε σχέση με την περσινή χρονιά, αναμένεται το ΕΚΑΣ να καταργηθεί σε περίπου 120.000 δικαιούχους. Σημειώνεται ότι ανάλογα το ύψος της σύνταξης, με ανώτατο όριο τα 850 ευρώ, το ΕΚΑΣ κυμαίνεται από 57,5 έως 230 ευρώ τον μήνα.
5) Νέες επικουρικές: Υπολογίζεται ότι θα προκύψει μείωση, που θα κυμανθεί στο 15%-20%, μιας και αλλάζει εκ νέου ο τρόπος υπολογισμού, σε συνάρτηση με τα σαφώς μειωμένα ποσοστά αναπλήρωσης.
6) Εφάπαξ – μερίσματα: Τα εφάπαξ θα υποστούν μειώσεις, που ανά φορέα υπολογίζεται ότι θα κυμανθούν από 15% ως 30%. Αιτία, η εφαρμογή ενός νέου μαθηματικού τύπου, που υπολογίζει διαφορετικά το εφάπαξ βοήθημα για τα έτη πριν και μετά το 2014. Από τον νέο τρόπο υπολογισμού επηρεάζονται σαφώς και οι περίπου 65.000 δικαιούχοι, που έχουν υποβάλει σχετικό αίτημα απονομής εφάπαξ από τον Σεπτέμβριο του 2013 και μετά. Ειδικά για τα μερίσματα που χορηγεί το Μετοχικό Ταμείο Πολιτικών Υπαλλήλων (ΜΤΠΥ) εκτιμάται ότι θα υπάρξει περικοπή στα επίπεδα του 32%, ενώ σε ειδικές περιπτώσεις μπορεί να ανέλθει και στο 45%.
7) Μόνιμος μηχανισμός ελέγχου: Στο εξής θα εξετάζεται η βιωσιμότητα του Ασφαλιστικού Συστήματος, μέσα από αναλογιστικές μελέτες που θα πρέπει υποχρεωτικά να εκπονούνται ανά τριετία, αρχής γενομένης από το 2017 και μετά. Στόχος είναι να διασφαλιστεί ο στρατηγικός μνημονιακός στόχος για τη μη αύξηση της δημόσιας συνταξιοδοτικής δαπάνης ως το 2060 πάνω από 2,5% σε σχέση με τα επίπεδά της το 2009. Με δεδομένο ότι έως τότε η εκτίμηση που υπάρχει είναι ότι οι συνταξιούχοι θα έχουν αυξηθεί κατά 70%, είναι προφανές ότι ο συγκεκριμένος μηχανισμός αποσκοπεί να αποφασίζει «αυτόματες» μειώσεις στις συντάξιμες παροχές στο μέλλον.
8) Πλαφόν: Η οριοθέτηση πλαφόν για την ανώτατη σύνταξη στα 2.000 ευρώ, εάν πρόκειται για μία σύνταξη, και στα 3.000 ευρώ, εάν πρόκειται για άθροισμα συντάξεων, προκαλεί αυτόματες περικοπές και στις ήδη καταβαλλόμενες συντάξεις.
Πέντε παραδείγματα που δείχνουν το «ψαλίδισμα»
* Εστω ασφαλισμένη στο ΙΚΑ με 15 έτη απασχόλησης και 700 ευρώ συντάξιμες αποδοχές. Εάν έβγαινε στη σύνταξη με το παλαιό καθεστώς, θα έπαιρνε 487 ευρώ. Με το νέο Ασφαλιστικό θα πάρει 426,5 ευρώ. Αντίστοιχα με 35 έτη ασφάλισης θα έπαιρνε 575,3 ευρώ, ενώ με το νέο Ασφαλιστικό θα λάβει 632 ευρώ.
*Ασφαλισμένος με 15 έτη απασχόλησης και 1.000 ευρώ συντάξιμες μηνιαίες αποδοχές με το παλαιό καθεστώς θα έπαιρνε σύνταξη 487 ευρώ. Μετά την Ασφαλιστική Μεταρρύθμιση η σύνταξη θα υποχωρήσει στα 461 ευρώ.
*Ασφαλισμένος με 35 έτη ασφάλισης και 2.000 ευρώ συντάξιμες αποδοχές τον μήνα με το παλαιό σύστημα ασφάλισης θα λάμβανε σύνταξη 1.463 ευρώ. Με το νέο Ασφαλιστικό δεν θα λάβει πάνω από 1.090 ευρώ, δηλαδή 373 ευρώ λιγότερα.
*Ασφαλισμένος στον ΟΑΕΕ, με 35 έτη ασφάλισης, με το παλιό σύστημα ασφάλισης με 1.500 ευρώ συντάξιμες αποδοχές θα ελάμβανε 1.180 ευρώ σύνταξη. Με τον νέο τρόπο υπολογισμού θα λάβει 1.010 ευρώ, δηλαδή θα έχει μείωση 170 ευρώ.
*Ασφαλισμένη στο Δημόσιο, μητέρα ανηλίκου, συνταξιοδοτείται μετά 30 έτη ασφάλισης και συντάξιμες αποδοχές στα 1.200 ευρώ τον μήνα. Με το παλαιό σύστημα ασφάλισης θα λάμβανε 753 ευρώ. Με το νέο Ασφαλιστικό η σύνταξή της θα μειωθεί στα 700 ευρώ, δηλαδή θα υποστεί μείωση 53 ευρώ τον μήνα.
