Επεκτείνεται σε όλες τις συναλλαγές επί των ακινήτων η υποχρέωση έκδοσης πιστοποιητικού νομιμότητας υπογεγραμμένη από μηχανικό!
Από τον
Βασίλη Παπακωνσταντόπουλο
Νέο χαράτσι για πολίτες και επιχειρήσεις κρύβει ο νόμος – πλαίσιο που ετοιμάζει το υπουργείο Περιβάλλοντος για τα αυθαίρετα και τον πολεοδομικό σχεδιασμό. Η επιπλέον οικονομική επιβάρυνση προκύπτει από την πρόθεση να επεκταθεί σε όλες τις συναλλαγές επί των ακινήτων η υποχρέωση έκδοσης πιστοποιητικού νομιμότητας από μηχανικό. Παράλληλα, η ηγεσία του ΥΠΕΚΑ επιστρατεύει τη χρήση κάθε μέσου που παρέχει η σύγχρονη τεχνολογία για τον εντοπισμό αυθαιρέτων, στον δρόμο που χάραξε το υπουργείο Οικονομικών, για να… αποκαλύψει τις παράνομες πισίνες σε ταράτσες και αυλές. Ο νέος νόμος επιφέρει και ριζικές αλλαγές στις οικοδομικές άδειες, καθώς υπό προϋποθέσεις θα έχει κάποιος τη δυνατότητα να ξεκινήσει να χτίζει αυθημερόν. Δίνεται, επίσης, έμφαση στην πρόληψη και την επίσπευση των διαδικασιών ολοκλήρωσης των Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων, πολλά εκ των οποίων «αραχνιάζουν» στα συρτάρια για περισσότερα από 20 χρόνια!
Το νομοσχέδιο, το οποίο αναμένεται να δοθεί σε διαβούλευση εντός του Ιουλίου, επιφυλάσσει ακόμη ένα δυσάρεστο νέο για τις τσέπες των ιδιοκτητών ακινήτων. Μετά το πιστοποιητικό ενεργειακής απόδοσης, τον φόρο κληρονομιάς, τον ΕΝΦΙΑ, τα δημοτικά τέλη κ.λπ. οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να επωμίζονται και το κόστος πιστοποιητικού ότι δεν υπάρχει αυθαιρεσία στο ακίνητό τους.
Ως σήμερα η συγκεκριμένη βεβαίωση ήταν απαραίτητη για κάθε δικαιοπραξία εν ζωή, τουτέστιν πώληση, γονική παροχή και δωρεά, πλέον όμως θα ζητείται για όλες τις συναλλαγές επί των ακινήτων. Ακόμα, δηλαδή, και για να νοικιάσει κάποιος το μαγαζί του, να μεταβιβάσει την επιχείρησή του ή να αποδεχθεί μια κληρονομιά θα πρέπει να λαμβάνει βεβαίωση μηχανικού ότι δεν υπάρχουν πολεοδομικές παραβάσεις. Αυτό δημιουργεί ένα επιπρόσθετο βάρος για τους πολίτες, καθώς θα επιβαρυνθούν με το κόστος των ελέγχων.
- Δορυφόροι και drones: Οσον αφορά τους ελέγχους, στο υπουργείο φιλοδοξούν με αεροφωτογραφίες, δορυφορικές εικόνες, ακόμη και με drones να σαρώσουν τις… ύποπτες περιοχές και να καταγράψουν όλα εκείνα τα κτίσματα που ανεγέρθηκαν παρανόμως μετά τις 28 Ιουλίου του 2011. Πρόκειται για την κόκκινη γραμμή που έχουν θέσει οι δύο προηγούμενοι νόμοι και διατηρείται, κάτι που σημαίνει ότι τα νεόδμητα αυθαίρετα θα θεωρούνται πάντα κατεδαφιστέα. Για τον σκοπό αυτό προβλέπεται η δημιουργία ενός νέου θεσμού, που ονομάζεται Παρατηρητήριο Δομημένου Περιβάλλοντος. Το παρατηρητήριο θα στελεχωθεί με μηχανικούς και θα λειτουργεί ανά περιφερειακή ενότητα, με σκοπό να ελέγχει τι χτίζεται και πού. Με σάρωση στοιχείων που θα γίνεται με ηλεκτρονικούς ελέγχους και διασταυρώσεις, αλλά και τη χρήση αεροφωτογραφιών θα γίνονται συγκρίσεις σε κάθε περιοχή ανά εξάμηνο και θα… ανακαλύπτονται τα αυθαίρετα που ξεφύτρωσαν το συγκεκριμένο διάστημα. Μάλιστα, ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη έρευνα από το υπουργείο Περιβάλλοντος για την καταγραφή όλων των κτισμάτων που ανεγέρθηκαν μετά τις 28 Ιουλίου 2011.
Ο νέος νόμος θα δίνει έμφαση στην πρόληψη, προκειμένου να αποτραπεί η δημιουργία νέας γενιάς αυθαιρέτων. Στο υπουργείο υποστηρίζουν ότι διαχρονικά μία από τις κυριότερες αιτίες της αυθαίρετης δόμησης είναι οι μεγάλες καθυστερήσεις στην έγκριση των Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων, των Πολεοδομικών Μελετών και των Πράξεων Εφαρμογής, που σε πολλές περιπτώσεις ξεπερνούν τα 15 χρόνια. Στόχος είναι η επίσπευση των διαδικασιών ολοκλήρωσης των Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων, καθώς με αυτόν τον τρόπο εκτιμάται ότι θα χτυπηθεί μία από τις γενεσιουργές αιτίες του προβλήματος.
- Αλλαγές στα πρόστιμα: Παράλληλα, το νέο νομοθετικό πλαίσιο θα χωρίζει τα αυθαίρετα σε κατηγορίες ανάλογα με το περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Δηλαδή, διαφορετικά θα αντιμετωπίζεται ένα κτίσμα με υπέρβαση δόμησης 500% από ένα άλλο κτίσμα με υπέρβαση δόμησης 40%. Αλλιώς θα προσεγγίζεται ένα αυθαίρετο εντός σχεδίου από ένα αυθαίρετο εκτός. Επίσης, θα υπάρχει επιεικής αντιμετώπιση με χαμηλότερα πρόστιμα και διευκολύνσεις για ανθρώπους που ανήκουν στις ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες και θέλουν να νομιμοποιήσουν τη μοναδική κατοικία τους. Τα πρόστιμα θα είναι σημαντικά μικρότερα αν, για παράδειγμα, το αυθαίρετο που θα υπαχθεί στη νέα ρύθμιση αποτελεί κύρια και μοναδική κατοικία, είναι κάτω από 100-120 τετραγωνικά μέτρα κ.ά. Να σημειωθεί ότι για όσους έχουν υπαχθεί στον παλαιό νόμο 4178/2013, η ισχύς του οποίου έχει παραταθεί έως τον Οκτώβριο, δεν αλλάζει κάτι στους όρους τακτοποίησης και στο ύψος των προστίμων.
Αδειες-εξπρές για έναρξη εργασιών αυθημερόν!
Ταυτόγχρονα, ριζικές αλλαγές επίκεινται στον τρόπο έκδοσης των οικοδομικών αδειών. Ο μηχανικός θα μπορεί να καταθέτει ηλεκτρονικά τον φάκελο στην Πολεοδομία και, μόλις «κλειδώνει» η υποβολή, θα παίρνει αριθμό πρωτοκόλλου και αδείας, και θα μπορεί να ξεκινήσει να χτίζει ακόμη και αυθημερόν. Ωστόσο, η νέα ρύθμιση θα αφήνει το περιθώριο στον μηχανικό, αν αισθάνεται ανασφαλής, να ζητεί την έγκριση της Πολεοδομίας προτού ξεκινήσει την εκσκαφή. Οσοι είναι βέβαιοι ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος ανησυχίας για τυχόν παρεκκλίσεις θα προχωρούν, αλλά αποδεχόμενοι ότι τυχόν παρεκκλίσεις μπορεί να επιφέρουν ακόμη και την απώλεια της άδειας του μηχανικού. Ο ισχύων νόμος προβλέπει την έκδοση αδείας σε 10 μέρες, εφόσον φυσικά ο φάκελος είναι πλήρης, κάτι που στην πράξη δεν εφαρμόστηκε. Στο στάδιο των εκσκαφών θα γίνεται έλεγχος από δύο ελεγκτές δόμησης, οι οποίοι θα επιφορτιστούν και με τον έλεγχο της οικοδομικής άδειας, προκειμένου σε αυτό το στάδιο να εντοπίζονται τυχόν παρεκκλίσεις της πολεοδομικής νομοθεσίας και να επιβάλλονται κυρώσεις ή να διορθώνονται λάθη, όπου εντοπίζονται καλόπιστες αποκλίσεις, δρώντας ταυτόχρονα προληπτικά και στην αποφυγή δημιουργίας νέας γενιάς αυθαιρέτων.
