Εναν χρόνο μετά το «αγάπη μου, έκλεισα τις τράπεζες», το βιβλίο του -συνεργάτη του- Γκάλμπρεϊθ επανέφερε -σαν φαρσοκωμωδία- στη δημόσια συζήτηση το plan B
Από την
Καρολίνα Μάξιμου
Ενας χρόνος έχει πέρασε από το περίφημο «αγάπη μου, έκλεισα τις τράπεζες» που λέγεται ότι είπε ο Γιάνης Βαρουφάκης στη σύζυγό του Δανάη Στράτου εκείνη την κρίσιμη ημέρα στο τέλος Ιουνίου του 2015. Ο ίδιος έχει διαψεύσει ότι ξεστόμισε την παραπάνω φράση, χαρακτηρίζοντάς την αστικό μύθο. Στη συνείδηση πολλών, ωστόσο, αυτή αποτελεί το αποκορύφωμα του ελληνικού δράματος.
Από τότε έχει κυλήσει πολύ νερό στο αυλάκι. Το ναυάγιο της «γυμνής διαπραγμάτευσης» οδήγησε στο ηχηρό «ΟΧΙ» του δημοψηφίσματος και από εκεί κατευθείαν στο 3ο Μνημόνιο. Οπως πάντα συμβαίνει, και αυτή τη φορά τη «λυπητερή» την πληρώνουν οι πολίτες.
Παρ’ όλα αυτά, το σίριαλ Βαρουφάκη δεν τελείωσε μετά την απομάκρυνσή του από το υπουργείο Οικονομικών. Οι βουτιές στην πισίνα και οι οικογενειακές βόλτες στην Αίγινα εν μέσω εθνικού οδυρμού και παρατεταμένης αγωνίας για το τι μέλλει γενέσθαι δεν αποτέλεσαν τον επίλογο μίας φαντασμαγορικής πεντάμηνης πολιτικής καριέρας.
Παρά τη δήλωσή του ότι θα παραμείνει «ένα απλό μέλος του κόμματος», ο εκκεντρικός οικονομολόγος έσπευσε να κεφαλαιοποιήσει την εκρηκτική δημοσιότητά του. Εξάλλου, ο Γιάνης (με ένα ν), το αντισυμβατικό ντύσιμό του, οι χορογραφημένες με τη μοτοσικλέτα μετακινήσεις του και τα πολύχρωμα μεταξωτά φουλάρια του είχαν ήδη μετατραπεί σε ένα εξαγώγιμο brand name που ο ίδιος ανυπομονούσε να αξιοποιήσει.
Σε βαθιά νερά
Πολύ σύντομα έγινε εμφανές ότι τον Βαρουφάκη δεν τον χωρούσαν πια οι ακαδημαϊκές αίθουσες. Δεν είχε καμία διάθεση να περιοριστεί στη διδασκαλία των φοιτητών. Επέλεξε να βουτήξει στα βαθιά νερά. Σε ένα εγχείρημα πανευρωπαϊκού διαμετρήματος. Ετσι μας προέκυψε ηγέτης της πολιτικής κίνησης Diem 25, με φιλοδοξία να βάλει την Ευρώπη στον σωστό δρόμο. Με αυτή τη βεβαιότητα, άλλωστε, άρχισε και τη θητεία του ως υπ. Οικονομικών.
Στόχος, λοιπόν, έγινε η «προώθηση του εκδημοκρατισμού της Ευρώπης», όπως έχει ο ίδιος δηλώσει, επιβεβαιώνοντας έναν γνωστό ψυχίατρο που είχε πει για τον πρώην υπουργό ότι «βλέπει ναρκισσιστικά τον κόσμο ολόκληρο ως μια φαντασμαγορική αρένα στην οποία μπορεί να ασκήσει εξουσία και να κυνηγήσει τη δόξα».
Αυτός είναι και ο λόγος που δεν μένει σταθερός σε ένα μέρος της Γης. Μοιράζει τον χρόνο του ανάμεσα στην Αθήνα, στο εξωτερικό και στην αγαπημένη του Αίγινα. Τη στιγμή που η Ελλάδα βυθίζεται όλο και πιο βαθιά στη δίνη της κρίσης, η ζωή του μοιάζει βγαλμένη από τις σελίδες μιας χολιγουντιανής ιστορίας με τον ίδιο απόλυτο και καλοπληρωμένο πρωταγωνιστή.
Πριν από μερικές ημέρες ο Βαρουφάκης βρέθηκε στη Βαρκελόνη για να μιλήσει σε συνέδριο που διοργάνωσε ο δήμος. Η δήμαρχος Αντα Κολάου βρήκε τον μπελά της. Τοπικά μίντια που την αντιπολιτεύονται την κατηγόρησαν ότι ξόδεψε 1.211 ευρώ από το δημοτικό ταμείο για την τριήμερη διαμονή του σε πολυτελή ξενοδοχεία.
Ο πρώην υπουργός και η σύζυγός του επέλεξαν να μείνουν σε διαφορετικά κάθε μέρα boutique hotels πέντε αστέρων. Απαίτησε να αλλάζει κατάλυμα με την αιτιολογία ότι δεν επιθυμεί να γίνει αντιληπτός από τους τοπικούς δημοσιογράφους. Σύμφωνα με τη βρετανική «Telegraph», τα συνολικά έξοδα της εκδήλωσης ξεπέρασαν τα 20.000 ευρώ, αν συμπεριλάβει κανείς τα εισιτήρια και τα πολυτελή γεύματα.
Η Ισπανία, όμως, δεν είναι η μοναδική χώρα που επισκέφτηκε μετά Βαΐων και κλάδων ο οικονομολόγος. Τον τελευταίο χρόνο προσφέρει τις υπηρεσίες του ως σύμβουλος σε ένα φάσμα αριστερών πολιτικών ηγετών. Αμέσως μετά τη Βαρκελώνη πήγε στη Ρώμη για να μιλήσει στη συγκέντρωση της πρωτοβουλίας #claimyourcity.
Λίγο μετά παρευρέθηκε σε εκδήλωση με αφορμή τα τέσσερα χρόνια εγκλεισμού του Τζούλιαν Ασάνζ στην πρεσβεία του Εκουαδόρ στο Λονδίνο. Ο Γιάνης, ως εκπρόσωπος της πολιτικής κίνησης DiEM25, ήταν ένας εκ των τριών βασικών ομιλητών της εκδήλωσης που είχε τίτλο: «Πρώτα ήρθαν για τον Ασάνζ».
Κάποια γαλλικά μίντια σχολίασαν την παθιασμένη εμφάνιση του Βαρουφάκη στο πλευρό των Γάλλων διαδηλωτών που διαμαρτύρονται για την εργασιακή μεταρρύθμιση, με την ατάκα ότι εκπροσωπεί «τον γνωστό σοσιαλισμό της σαμπάνιας». Αναρωτήθηκαν, μάλιστα, ποιο ήταν το ξενοδοχείο που φιλοξένησε τον πρώην υπουργό μετά την εμφάνιση του ως σταρ στους δρόμους των Παρισίων.
Στον ρυθμότ του Brexit
Εχοντας αφιερώσει τις δυνάμεις του στη σωτηρία της Ευρωπαϊκής Ενωσης, δεν θα μπορούσε να λείπει και από τη Βρετανία που τους τελευταίους μήνες ζούσε στον ρυθμό του δημοψηφίσματος. Για την ακρίβεια, εντάχθηκε δυναμικά στον αγώνα κατά της εξόδου της χώρας. Μίλησε σε πολλές εκδηλώσεις που οργάνωσε το κόμμα των Εργατικών.
Σε δηλώσεις του ο ηγέτης των Εργατικών Κόρμπιν είχε αναφέρει ότι ο Βαρουφάκης είναι ενδιαφέρων χαρακτήρας και στο εξής θα συμβουλεύει τους Εργατικούς σε οικονομικά ζητήματα. Μετά την επικράτηση του Brexit δεν ήταν λίγοι εκείνοι που έσπευσαν να σχολιάσουν καυστικά: «Μα τι περιμένατε; Να πείσει ο Βαρουφάκης τους Βρετανούς για τα οφέλη της παραμονής, όταν ο ίδιος οδήγησε την Ελλάδα στο δικό της βατερλό;»
Η Ελλάδα (του 2015) στη μαρτυρική «μαρτυρική αρένα» και το τραγούδι για την Αλβανία
Αν και η Ελλάδα δεν είναι πλέον το βασικό θέμα συζήτησής του, καθώς έχει αναθέσει στον εαυτό του την αποστολή της σωτηρίας του ευρωπαϊκού οικοδομήματος, αναφέρθηκε στα δικά μας όταν πρόσφατα βρέθηκε στην Αυστρία. Εκεί έδωσε μία συνέντευξη, αποκαλώντας τους Ελληνες απεγνωσμένους και τα ελληνικά μίντια «μίντια σοβιετικού τύπου». Παρ’ όλα αυτά άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο, αν η πολιτική κίνησή του γίνει μαζική και γνωστή σε ευρύτερα στρώματα, να συμμετάσχει μελλοντικά σε εκλογικές αναμετρήσεις.
Λίγες ημέρες αργότερα τον συνεπήρε και πάλι η νοσταλγία για την Ελλάδα. Χαλαρώνοντας σε ένα μπαρ των Βρυξελλών, εξέφρασε την πρόθεσή του να γράψει ένα νέο βιβλίο με θέμα όλα όσα έζησε και στα οποία πρωταγωνίστησε στη διάρκεια του 2015. Πολλοί είχαν πιστέψει ότι το βιβλίο του «Και οι αδύναμοι υποφέρουν αυτά που πρέπει;» θα ήταν μια διήγηση της θυελλώδους θητείας του σε πρώτο πρόσωπο. Διαψεύστηκαν. Πρόκειται για μία ανάλυση της κρίσης της ευρωζώνης.
Οι επιλογές Τσίπρα
Μόνο ένα απόσπασμα μιλά για τη θητεία του στο υπουργείο Οικονομικών. Σ’ αυτό υποστηρίζει πως ο Τσίπρας είχε τρεις επιλογές στις διαπραγματεύσεις: Ή να συμφωνήσει στα νέα μέτρα λιτότητας στο πλαίσιο της νέας διάσωσης ή μία «θανατηφόρα έξοδο από το ευρώ» ή να αρχίσει μία «εκστρατεία ανυπακοής στα διατάγματα των Βρυξελλών και της Φρανκφούρτης». Αυτόν τον τρίτο δρόμο είχε προτείνει ο Βαρουφάκης.
Ο Γιάνης ακόμα επιμένει ότι η χώρα θα μπορούσε να παραμείνει στην ευρωζώνη χωρίς να υπακούει στις επιταγές της τρόικας. Παρά όσα έχουν μεσολαβήσει, επιμένει πως οι πιστωτές μπλόφαραν και πως ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι δεν θα άφηνε ποτέ να διωχθεί η Ελλάδα από το ευρώ.
Περισσότερο φως ρίχνει το βιβλίο «Καλώς όρισες στη μαρτυρική αρένα» του στενού συνεργάτη του, καθηγητή Τζέιμς Γκάλμπρεϊθ για όσα εκτυλίχθηκαν στο παρασκήνιο το 2015. Εκεί υπάρχει αναλυτική περιγραφή της προετοιμασίας για το Σχέδιο Χ που επεξεργαζόταν η ειδική ομάδα που είχε συγκροτήσει με όρους συνωμοτικότητας ο τότε υπουργός Οικονομικών.
Το περίφημο πλάνο
Το βιβλίο, μάλιστα, κυκλοφόρησε την πρώτη επέτειο του δημοψηφίσματος. Ο Γκάλμπρεϊθ είναι ακόμη στενός συνεργάτης του Βαρουφάκη και ιδρυτικό στέλεχος του Diem 25. Μέσα από την ιστοσελίδα του αλλά και από την αντίστοιχη της κίνησης ο πρώην υπουργός ανάρτησε κείμενο του Αμερικανού οικονομολόγου, με το οποίο τοποθετείται σχετικά με το περίφημο Plan X, δίνοντας περισσότερες λεπτομέρειες.
Οπως και να έχει, η δημοφιλία του Βαρουφάκη ακολουθεί πτωτική τροχιά. Στο διαδικτυακό παζάρι της ιστοσελίδας e-bay τα αυτόγραφά του που είναι διαθέσιμα προς πώληση δεν βρίσκουν αγοραστές. Η τάση του, άλλωστε, να καταπιάνεται με τα πάντα, ακόμα και με τη σύνθεση τραγουδιών, πλήττει το κύρος του. Στην τελετή έναρξης της Biennale στη Βενετία η Αλβανία δεν εκπροσωπήθηκε από κάποιο εικαστικό έκθεμα.
Επέλεξε την «ισο-πολυφωνία», με τέσσερα διαφορετικά συγκροτήματα να ερμηνεύουν στίχους γραμμένους από Αλβανούς και άλλες διεθνείς προσωπικότητες. Ενας από αυτούς που έγραψαν στίχους σε ένα έθνικ τραγούδι για την Αλβανία ήταν ο Γιάνης!
