Τι αναφέρει η αποκαλυπτική έκθεση της Επιτροπής Σίλκοτ για την απόφαση του Βρετανού πρωθυπουργού (το 2002) να εμπλακεί σε πόλεμο με τον Σαντάμ Χουσεΐν λόγω του ότι κατείχε παράνομα όπλα μαζικής καταστροφής
Από την
Κατερίνα Στυλιανέα
Η Επιτροπή Σίλκοτ, που διερεύνησε το κατά πόσο ήταν αιτιολογημένη η απόφαση της κυβέρνησης του Τόνι Μπλερ για εμπλοκή στον πόλεμο εναντίον του Ιράκ, αποκάλυψε, εκτός από το μεγάλο ψέμα πίσω από την απόφαση συμμετοχής της Βρετανίας στην εισβολή (το 2003), και τη σκληρή αλήθεια για τις συνέπειες του πολέμου αυτού. Το ψέμα, όπως τεκμηριώθηκε, το οποίο με «αδικαιολόγητη βεβαιότητα» χρησιμοποίησε ο Μπλερ το 2002, ήταν ότι το καθεστώς του Σαντάμ Χουσεΐν διέθετε «τεράστια αποθέματα» παράνομων όπλων μαζικής καταστροφής (ΟΜΚ) και θα τα χρησιμοποιούσε απειλώντας την ανθρωπότητα. Η αλήθεια είναι ότι μία δεκαετία αργότερα, λίγο αφότου και οι τελευταίοι Αμερικανοί τοποτηρητές εγκατέλειπαν το Ιράκ, η εξόντωση του Σαντάμ Χουσεΐν, ο πόλεμος του 2003, η βίαιη νομή εξουσίας μεταξύ σιιτών και σουνιτών που επέβαλαν οι εισβολείς, αλλά και το σύνολο των χειρισμών από τους Δυτικούς στην περιοχή είχαν γεννήσει μια απειλή πολύ πιο επικίνδυνη και καταστροφική από τα υποτιθέμενα ιρακινά ΟΜΚ, που αποδείχθηκαν τελικά μια ανύπαρκτη, επικοινωνιακή «φούσκα».
Στρατός
Είχαν γεννήσει έναν οργανωμένο, καλά εκπαιδευμένο στρατό, μια αποφασισμένη ηγεσία και μια φανατισμένη μάζα που από το 2014 συγκρότησε και υπερασπίζεται με τρομοκρατία και άφθονο αίμα το Χαλιφάτο των πιο φανατικών, αδίστακτων και εκδικητικών τζιχαντιστών: το ISIS.
Το έχουν διαπιστώσει εγκαίρως δημοσιογράφοι και αναλυτές σε όλον τον κόσμο ότι το Ισλαμικό Κράτος είναι γέννημα του πολέμου που κήρυξαν Τζορτζ Μπους και Τόνι Μπλερ στο Ιράκ. Μαζί με τον Σαντάμ Χουσεΐν εκτόπισαν μια δομημένη σουνιτική εξουσία και διέλυσαν σε μια νύχτα την εθνική φρουρά και τον τακτικό στρατό, στρώνοντας το χαλί για να αναλάβουν τα ηνία οι σιίτες υπό τον Νουρί Αλ Μαλίκι.
Στο κενό εξουσίας που είχε δημιουργηθεί επικρατούσαν μόνο διαφθορά, αυταρχισμός, ανεργία, φτώχεια, η αίσθηση της ταπείνωσης, της αδικίας και της προσβολής, καθώς και οι συνθήκες για την ανάπτυξη σουνιτικής αντίστασης – στην αρχή από την Αλ Κάιντα. Ομως, οι μαζικές φυλακίσεις σουνιτών από τους Αμερικανούς κατακτητές έφερε κάτω από την ίδια στέγη -της φυλακής Αμπου Γκράιμπ και του στρατοπέδου Μπούκα στο Ιράκ- σύσσωμη τη σουνιτική ηγεσία μαζί με αυτήν της Αλ Κάιντα, που σε συνθήκες ασφάλειας έχτισαν μαζί το ιδεολογικό υπόβαθρο, τη στρατηγική και την οργάνωση της εξέγερσής τους εναντίον του δυτικού κατακτητή. Με την αποχώρηση των Αμερικανών το 2011, οι δυνάμεις αυτές ήταν ώριμες για να αρχίσουν να «χτίζουν» το Ισλαμικό Κράτος, δηλαδή το προϊόν του πολέμου του 2003, το ISIS. Ταυτόχρονα, στο ρημαγμένο Ιράκ και στη Συρία μαινόταν εμφύλιος μεταξύ της σιιτικής μειοψηφίας που κυβερνούσε και της σουνιτικής αντιπολίτευσης που επαναστάτησε. Το Χαλιφάτο ανακηρύχθηκε μόλις το 2014.
Οι Βρετανοί δεν περίμεναν το πόρισμα της Επιτροπής Σίλκοτ για να διδαχθούν από το λάθος του πολέμου του 2003. Οταν μία δεκαετία αργότερα, το 2013, ο Ντέιβιντ Κάμερον ζήτησε κοινοβουλευτική έγκριση για τη συμμετοχή της Βρετανίας στις υπό τις ΗΠΑ επιχειρήσεις βομβαρδισμού και στη Συρία, χρησιμοποιώντας το επιχείρημα ότι οι δυνάμεις του προέδρου Μπασάρ Αλ Ασαντ διαθέτουν χημικά όπλα που θα χρησιμοποιήσουν μαζικά στον πόλεμο, οι βουλευτές -τη διαφορά και τον αιφνιδιασμό έκαναν οι κυβερνητικοί του Κάμερον- απέρριψαν με πλειοψηφία 285-272 το αίτημα του Βρετανού πρωθυπουργού.
Το μάθημα
Και, όπως είχε δηλώσει ο τότε αρχηγός των Εργατικών Εντ Μίλιμπαντ, «ο βρετανικός λαός μπορεί να ανησυχεί μεν για τη χρήση χημικών όπλων στη Συρία, αλλά αυτό που απαιτεί από τους βουλευτές του είναι να πάρουν το μάθημα από το Ιράκ: να μη βιαστούμε να μπούμε σε έναν πόλεμο» ήταν η προφητική διατύπωσή του.
Αυτήν ακριβώς χρησιμοποιεί το πόρισμα της Επιτροπής Σίλκοτ -«Η στρατιωτική λύση δεν ήταν αναπόφευκτη»-, αλλά και το επιχείρημα που αποτρέπει εδώ και μια διετία την πολιτική ηγεσία του ΝΑΤΟ από το να οργανώσει μια αποφασιστική στρατιωτική επιχείρηση εναντίον των δυνάμεων του ISIS: παρά τα τρομοκρατικά χτυπήματα, τους νεκρούς, την ανθρωπιστική κρίση του Προσφυγικού, ουδείς εκ των συμμάχων σπεύδει να αναλάβει το βάρος να χαρακτηρίσει τη βία των τζιχαντιστών ευθεία απειλή κατά της συμμαχίας, κάτι που θα προσέφερε νομιμοποίηση για ανάληψη κοινής στρατιωτικής δράσης. Ο Μπλερ το έκανε με πολύ λιγότερα τεκμήρια και δηλώνει σήμερα ότι «δεν θα μπορούσα να καθυστερήσω την εισβολή»…
Η λάθος πληροφορία και η υπόσχεση στον Μπους
Ηταν Σεπτέμβριος του 2012, όταν οι βρετανικές μυστικές υπηρεσίες ετοίμασαν έναν φάκελο για τον πρωθυπουργό Τόνι Μπλερ με στοιχεία «πέραν πάσης αμφιβολίας» ότι το Ιράκ ανέπτυσσε βιολογικά και χημικά όπλα μαζικής καταστροφής και επιτάχυνε την παραγωγή τους. Ο πληροφοριοδότης υποστήριζε ότι «μπορούσαν να μεταφερθούν σε γυάλινα σφαιρίδια». Η MI6 υπέθεσε ότι επρόκειτο για «σφάλμα», «ίσως το είχε δει σε κάποια ταινία», αλλά τα στοιχεία της πηγής τα θεωρούσε αξιόπιστα… Εως τον Φεβρουάριο η πηγή δεν είχε προσφέρει αποδείξεις.
Η ΜΙ6 παραδέχθηκε ότι ο πληροφοριοδότης έλεγε ψέματα, μόνο όμως στα εσωτερικά έγγραφα. Τον πρωθυπουργό δεν τον ενημέρωσε. Ομως, ο Τόνι Μπλερ είχε υιοθετήσει ήδη τη μαρτυρία ως απόδειξη… Την είχε μοιραστεί με τον λαό, την είχε μετατρέψει σε υπόσχεση προς τον Αμερικανό πρόεδρο Τζορτζ Μπους: «Θα είμαι στο πλευρό σου ό,τι κι αν συμβεί». Την είχε υποστηρίξει ενώπιον του Κοινοβουλίου, την είχε επικοινωνήσει διεθνώς για να δικαιολογήσει την απόφασή του να βάλει τη Βρετανία στον πόλεμο. Οπερ και εγένετο.
Το 2009, η κυβέρνηση συγκρότησε επιτροπή υπό τον σερ Τζον Σίλκοτ για να διερευνήσει τη βρετανική εμπλοκή στην εισβολή στο Ιράκ. Το πόρισμά της ήταν καταπέλτης για τον Τόνι Μπλερ: οι συνθήκες υπό τις οποίες αποφασίστηκε η ύπαρξη νομικής βάσης για ανάληψη στρατιωτικής δράσης απέχουν από το να είναι ικανοποιητικές, τα στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν ήταν προβληματικά, η δικαιολόγησή της ασαφής… Ο πόλεμος δεν ήταν η ύστατη λύση, ούτε αυτή αναζητήθηκε…
Ο Τόνι Μπλερ απολογήθηκε 13 χρόνια μετά: «Ελαβα την απόφαση, διότι πίστευα ότι ήταν το σωστό βάσει των πληροφοριών που είχα και των απειλών που είχα αντιληφθεί. Η ανατροπή του Σαντάμ ήταν σωστή, ο κόσμος σήμερα είναι ασφαλέστερος». Είναι, άραγε;
