Του πρότειναν να διαφύγει στη Ρόδο, όμως εκείνος αρνήθηκε. Υπό «αποκλεισμό» βρίσκεται η αεροπορική βάση στο Ιντσιρλίκ
Της Μυρτώς Μπούτση
Το βράδυ της απόπειρας πραξικοπήματος πρότειναν στον Ερντογάν να διαφύγει σε ελληνικό νησί, πιθανώς στη Ρόδο, όμως εκείνος αρνήθηκε. Τη σχετική πληροφορία αναμεταδίδει η «Χουριέτ», επικαλούμενη ρεπορτάζ της έτερης τουρκικής εφημερίδας «Πόστα», στην οποία μίλησε ο ιδιοκτήτης του ξενοδοχείου στη Μαρμαρίδα όπου διέμενε ο Τούρκος πρόεδρος το βράδυ της Παρασκευής.
Τις κρίσιμες ώρες συνεργάτες του Ερντογάν έριχναν στο τραπέζι διάφορες προτάσεις, μεταξύ αυτών και να διαφύγει σε κοντινό ελληνικό νησί. Ο «σουλτάνος» φέρεται πάντως ότι απάντησε: «Τι δουλειά έχω εγώ εκεί, θέλω να με πάτε στην Κωνσταντινούπολη». Ετσι και έγινε, με αποτέλεσμα να πάρει ξανά τον έλεγχο της κατάστασης. Ο Τούρκος πρόεδρος μιλώντας προχθές βράδυ στο πρακτορείο Ρόιτερ χαρακτήρισε «πιθανή» μια νέα απόπειρα πραξικοπήματος, τονίζοντας πάντως ότι τώρα βρίσκονται σε μεγαλύτερη επαγρύπνηση, ενώ μίλησε για «σοβαρά κενά και παραλείψεις στις μυστικές υπηρεσίες». Τον κίνδυνο νέου πραξικοπήματος επανέλαβε χθες και ο πρωθυπουργός Μπιναλί Γιλντιρίμ, ο οποίος ζήτησε όμως από τους πολίτες να μην ανησυχούν, καθώς η κυβέρνηση έχει τον έλεγχο της κατάστασης.
Στο μεταξύ χθες Τούρκοι χωροφύλακες ανακάλυψαν βαρύ οπλισμό που πιστεύεται ότι χρησιμοποίησαν πραξικοπηματίες στρατιώτες στην επίθεση κατά του ξενοδοχείου όπου βρισκόταν ο Ερντογάν, ενώ πληροφορίες βλέπουν το φως της δημοσιότητας για μια περίεργη κατάσταση στη βάση Ιντσιρλίκ, όπου παραμένουν σταθμευμένα αμερικανικά στρατεύματα. Από το Σάββατο, αναφέρουν συγγενείς των Αμερικανών στρατιωτών, η βάση δεν έχει ανεφοδιαστεί με τρόφιμα, ενώ τελειώνουν σε μία εβδομάδα και τα καύσιμα, σε μια κατάσταση που παραπέμπει σε κάποιο είδος «αποκλεισμού» από το καθεστώς Ερντογάν.
Φονική βία
Νέες πληροφορίες βλέπουν όμως τη δημοσιότητα και σχετικά με τη βία που άσκησαν οι συνταγματάρχες στη διάρκεια της απόπειρας της Παρασκευής. Ενας νεαρός μόλις 15 χρονών, ο άτυχος Χαλίλ Ιμπραχίμ Γιλντιρίμ, ήταν το νεότερο θύμα του πραξικοπήματος. Πυροβολήθηκε στο κεφάλι καθώς είχε βγει στον δρόμο στην Κωνσταντινούπολη μαζί με τον πατέρα του, ανταποκρινόμενος στο κάλεσμα του προέδρου προς τους πολίτες. Αλλά και ένα βίντεο ντοκουμέντο δείχνει τους πραξικοπηματίες οπλισμένους με όπλα και τανκς στη γέφυρα του Βοσπόρου να βάλλουν εναντίον ομάδας πολιτών, ρίχνοντας αρκετούς κάτω νεκρούς ή τραυματίες. Κάποιοι αναλυτές μάλιστα σχολιάζουν ότι, παρά τη μακρά… παράδοση πραξικοπημάτων στη νεότερη τουρκική ιστορία, οι στρατιωτικοί δεν συνήθιζαν να στοχοποιούν τους πολίτες, κάτι που τώρα κατακρημνίζει ακόμη χειρότερα το καταρρακωμένο ήδη κύρος του στρατού.
Επιασαν και τον ακόλουθο της πρεσβείας στην Αθήνα
Το μακρύ χέρι των συλλήψεων στη γείτονα, που ακολούθησε την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος, έφτασε και ως την τουρκική πρεσβεία στην Αθήνα. Πληροφορίες αναφέρουν ότι στα χέρια των Αρχών βρίσκεται ο στρατιωτικός ακόλουθος της πρεσβείας, ο οποίος ήταν στην πατρίδα του για διακοπές κατά τη διάρκεια των τελευταίων εξελίξεων. Δεν έχει γίνει γνωστό αν απαγγέλθηκαν κατηγορίες εις βάρος του, πάντως δεν αποκλείεται η Αγκυρα να πληρώσει τη συγκεκριμένη θέση με νέο πρόσωπο, πιο αποδεκτό από την τουρκική κυβέρνηση.
Διχασμός στη Γερμανία για τις σχέσεις με Αγκυρα
Τόσο οι αντιδράσεις Ερντογάν στην απόπειρα πραξικοπήματος όσο και η πολιτική αποσταθεροποίηση και απομάκρυνση της Τουρκίας από τις αρχές της Ευρώπης έχουν ανοίξει εντονότατο διάλογο στο εσωτερικό του γερμανικού πολιτικού συστήματος. Ο διάλογος στα όρια της αντιπαράθεσης μεταξύ των εταίρων Χριστιανοδημοκρατών και Σοσιαλδημοκρατών, του κυβερνητικού συνασπισμού της Μέρκελ, που αρχικά αφορούσε τη συνέχιση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων Τουρκίας – Ε.Ε., πέρασε ταχύτατα στο ζήτημα της προενταξιακής οικονομικής βοήθειας προς την Τουρκία (το ένα τέταρτο της οποίας χρηματοδοτεί η Γερμανία) και έφτασε, τέλος, στην αμφισβήτηση της παραμονής της Τουρκίας ως συμμάχου στο ΝΑΤΟ. Προ ημερών ο επικεφαλής της Κ.Ο. του ΕΛΚ χριστιανοκοινωνιστής Μάνφρεντ Βέμπερ δήλωσε ότι «μεσοπρόθεσμα θα πρέπει να σταματήσουμε τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις» και να οργανωθούν εκ νέου οι σχέσεις με την Τουρκία. Ο επίσης προερχόμενος από το CSU αντιπρόεδρος της γερμανικής Βουλής Γιοχάνες Ζινγκχάμερ ζήτησε να παγώσουν άμεσα οι πληρωμές «προενταξιακής βοήθειας» που δίνονται στην Τουρκία για να ενισχύσει τους δημοκρατικούς θεσμούς και το κράτος δικαίου, κάνοντας λόγο για «εμπαιγμό» από την Αγκυρα. Ο χριστιανοδημοκράτης πρόεδρος της Μπούντεσταγκ Νόρμπερτ Λάμερτ συμπλήρωσε ότι περιορίζοντας τις δημοκρατικές ελευθερίες, η Τουρκία «απομακρύνεται από την Ε.Ε.».
Πάντως, διχασμένοι εμφανίζονται οι κυβερνητικοί εταίροι της Γερμανίας αναφορικά και με τη θέση της Τουρκίας ως συμμάχου στο ΝΑΤΟ. Οι Χριστιανοδημοκράτες, διά στόματος του εκπροσώπου τους για αμυντικά θέματα Γιούργκεν Χαρντ, αμφισβήτησαν την πίστη της Τουρκίας στη συμμαχία και την ικανότητά της να την υπηρετεί: «Μακροπρόθεσμα θα ήταν απαράδεκτο να έχουμε εταίρο στο ΝΑΤΟ χώρα που δεν είναι δημοκρατικά συντεταγμένη» είπε. Από την άλλη, ο εκπρόσωπος του SPD Νιλ Ανεν προειδοποίησε ότι «τυχόν έξοδος της Τουρκίας (από το ΝΑΤΟ) θα είχε απρόβλεπτες συνέπειες για τη δική μας ασφάλεια».
Κονδύλια 4,8 δισ. από Ε.Ε.
Τα κονδύλια του μηχανισμού προενταξιακής βοήθειας της Ε.Ε. που έχει εισπράξει η Τουρκία από το 2007 αγγίζουν τα 4,8 δισ. ευρώ, ενώ για το διάστημα 2014-2020 θα προστεθούν σε αυτά επιπλέον 4,45 δισ. ευρώ. Αυτό αποκάλυψε χθες η «Suddeutsche Zeitung», επισημαίνοντας ότι η γερμανική συμμετοχή στη χρηματοδότηση αυτή ανέρχεται στο 1 δισ. και υπογραμμίζοντας ότι η βοήθεια αποδεδειγμένα δεν έχει κανένα αποτέλεσμα. Η εφημερίδα ασκεί κριτική και στο ΝΑΤΟ για την αδυναμία του να προασπίσει τις αρχές και τις δημοκρατικές αξίες με τις οποίες θεωρητικά δεσμεύει τα μέλη του. Η συμμαχία βρίσκεται σε μεγαλύτερη πίεση να δικαιολογήσει την ύπαρξή της και μακροπρόθεσμα δύσκολα θα τα βγάλει πέρα με τη συγκρατημένη στάση έναντι της Τουρκίας που έδειξε έως τώρα, υπογραμμίζει.
