Εχασε χθες λίγο πριν τα μεσάνυχτα, στα 90 του, τη μάχη για τη ζωή ο Κωστής Στεφανόπουλος. Οι δύο ομιλίες του που θα μείνουν στην Ιστορία
Ρεπορτάζ
Ρίτα Μελά
Εφυγε χθες λίγο πριν από τα μεσάνυχτα από τη ζωή, σε ηλικία 90 χρόνων, ο πρώην Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας Κωστής Στεφανόπουλος, έπειτα από νοσηλεία αρκετών ημερών. Ανθρωπος ήπιων τόνων, με ιστορική πολιτική διαδρομή ως βουλευτής της ΕΡΕ και της Νέας Δημοκρατίας, ιδρυτής του κόμματος ΔΗ.ΑΝΑ., ο γεννημένος στην Πάτρα και με σπουδές στη Νομική Κωστής Στεφανόπουλος όταν αναδείχθηκε στο ύπατο αξίωμα, αυτό του Προέδρου της Δημοκρατίας, παρενέβαινε όταν και όποτε χρειαζόταν, θέτοντας ως πατριώτης σε ύψιστη προτεραιότητα τα εθνικά θέματα.
Δύο θέματα για τα οποία ο Κωστής Στεφανόπουλος είχε πραγματοποιήσει ιστορικές ομιλίες είναι εξαιρετικά επίκαιρα. Το ένα αφορούσε τη Συνθήκη της Λωζάννης, που θέτει εν αμφιβόλω σήμερα ο Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν, και το άλλο τις τηλεοπτικές άδειες. Αναφορικά με το πρώτο, στις 19 Νοεμβρίου του 1999, υποδεχόμενος τον τότε Αμερικανό πρόεδρο Μπιλ Κλίντον στο Προεδρικό Μέγαρο (τον συνόδευε η σύζυγός του Χίλαρι Κλίντον), ο Κωστής Στεφανόπουλος δεν μάσησε τα λόγια του και έθεσε όλη την ατζέντα των εθνικών θεμάτων. Με μια προφητική και ιστορικής βαρύτητας ομιλία ο τότε Πρόεδρος της Δημοκρατίας, αναφερόμενος στα διεθνή δίκαια, τόνισε πως «η διεθνής κοινότης γνωρίζει πολύ καλά τας διατάξεις του διεθνούς δικαίου και των διεθνών συνθηκών. Γνωρίζει το Δίκαιον της Θαλάσσης, γνωρίζει τις ρυθμίσεις της Συνθήκης της Λωζάννης».
Σε άλλο σημείο ο Κωστής Στεφανόπουλος ανέφερε πως «οι διεκδικήσεις επί διαφόρων νήσων και νησίδων του Αιγαίου δεν θα έπρεπε ούτε ως σκέψεις να διατυπωθούν, αν η Τουρκία ενθυμείτο τις υποχρεώσεις της τις προκύπτουσες από τη Συνθήκη της Λωζάννης συμφώνως προς τα άρθρα 12 και 16 της οποίας παρητήθη παντός δικαιώματος και οποιουδήποτε τίτλου επί νήσων κειμένων πέραν των τριών μιλίων από τις ακτές της, με εξαίρεση την Ιμβρο, την Τένεδο και τη νήσο των Λαγωών».
Προφητικά επίσης ο Κ. Στεφανόπουλος είχε τοποθετηθεί και στο θέμα των τηλεοπτικών αδειών, όταν προέκυψε με τον νόμο 1866/89 το θέμα εκχώρησης αδειών μη κρατικής τηλεόρασης σε εκδότες με «εμπειρία και παράδοση στα μέσα ενημέρωσης». Σε ομιλία του στη Βουλή και ενώ την εποχή εκείνη, μεταξύ άλλων, κυριαρχούσε στα μιντιακά δρώμενα ο Γιώργος Κοσκωτάς, ο Κ. Στεφανόπουλος ως πρόεδρος της ΔΗ.ΑΝΑ. κάλεσε τη Βουλή «να παρέμβει για να μη δοθούν οι άδειες σε ανθρώπους επικίνδυνους», μιλώντας για τη δημιουργία διαπλοκής. Δυστυχώς, λίγα χρόνια αργότερα δικαιώθηκε.
Ο Κωστής Στεφανόπουλος γεννήθηκε στην Πάτρα το 1926 και αφού σπούδασε στη Νομική τον κέρδισε η πολιτική. Πολιτεύτηκε για πρώτη φορά το 1958 με την Εθνική Ριζοσπαστική Ενωση (ΕΡΕ) και εξελέγη βουλευτής Αχαΐας για πρώτη φορά στις εκλογές του 1964. Μετά την πτώση της δικτατορίας, εντάχθηκε στο νεοϊδρυθέν κόμμα της Νέας Δημοκρατίας. Εξελέγη βουλευτής Αχαΐας στις εκλογές του 1974 και συμμετείχε στην Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας του Κωνσταντίνου Καραμανλή ως υφυπουργός Εμπορίου. Σε επακόλουθους κυβερνητικούς μετασχηματισμούς ανέλαβε υπουργός Εσωτερικών και υπουργός Κοινωνικών Υπηρεσιών.
Με τον Καραμανλή
Στις εκλογές του 1977 επανεξελέγη βουλευτής Αχαΐας και ανέλαβε υπουργός Προεδρίας της κυβέρνησης από το 1977 έως το 1981, αρχικά υπό τον Καραμανλή και στη συνέχεια υπό τον Γεώργιο Ράλλη. Στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση του 1981 ο Κωστής Στεφανόπουλος επανεξελέγη βουλευτής, αλλά το κόμμα του έχασε τις εκλογές από το ανερχόμενο ΠΑΣΟΚ. Η ήττα οδήγησε στην παραίτηση του Γεωργίου Ράλλη από την αρχηγία του κόμματος. Στη Βουλή που σχηματίστηκε διετέλεσε γραμματέας της Κοινοβουλευτικής Ομάδας και κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος. Ηταν υποψήφιος στις εσωκομματικές εκλογές για την προεδρία της Ν.Δ., αλλά ηττήθηκε από τον Ευάγγελο Αβέρωφ.
Η πετυχημένη θητεία και η δημοφιλία
Η ανάδειξή του στο ανώτατο πολιτειακό αξίωμα ήταν αποτέλεσμα ενός τακτικού ελιγμού του τότε πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου, ο οποίος συνήψε συμφωνία με τον τότε πρόεδρο της Πολιτικής Ανοιξης Αντώνη Σαμαρά για στήριξη κοινής υποψηφιότητας με στόχο την αποφυγή εκλογών, τις οποίες ζητούσε ο τότε πρόεδρος της Ν.Δ. Μιλτιάδης Εβερτ. Ο Κωστής Στεφανόπουλος ήταν ο 6ος Πρόεδρος της Δημοκρατίας με δύο θητείες, από το 1995 έως το 2005. Διαδέχθηκε τον Κωνσταντίνο Καραμανλή και παρέδωσε τη σκυτάλη στον Κάρολο Παπούλια.
Κατά τη διάρκεια της προεδρικής θητείας έχαιρε υψηλής δημοφιλίας, απόρροια της σοβαρής και διακριτικής άσκησης των καθηκόντων του, αλλά και της άμβλυνσης των πολιτικών παθών σε μια περίοδο οικονομικής ανάπτυξης και ευημερίας, που επέτρεπε στις πολιτικές δυνάμεις να προστατεύουν το κύρος των θεσμών. Ο Κωστής Στεφανόπουλος παντρεύτηκε την Τζένη Στουνοπούλου (πέθανε το 1988) και απέκτησαν μαζί τρία παιδιά, τον Δημήτρη, την Ειρήνη και τον Ηλία.
Ο Ευάγγελος Αβέρωφ παραιτήθηκε τον Αύγουστο του 1984, ως συνέπεια της ήττας της Νέας Δημοκρατίας στις ευρωεκλογές του Ιουνίου του ίδιου έτους, και στις εσωκομματικές εκλογές που ακολούθησαν ο Κωστής Στεφανόπουλος διεκδίκησε για άλλη μια φορά, χωρίς επιτυχία, την ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας, ηττημένος αυτή τη φορά από τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη. Υστερα από τις βουλευτικές εκλογές του 1985 και την επανεκλογή του ως βουλευτής Αχαΐας αποχώρησε από το κόμμα μαζί με άλλους εννέα βουλευτές και στις 6 Σεπτεμβρίου 1985 ίδρυσε τη Δημοκρατική Ανανέωση (ΔΗ.ΑΝΑ.). Ο Στεφανόπουλος εξελέγη βουλευτής Α’ Αθηνών στις εκλογές του Ιουνίου του 1989, ενώ παρέμεινε πρόεδρος του κόμματος αυτού μέχρι τον Ιούνιο του 1994, όταν η ΔΗ.ΑΝΑ. ανέστειλε τη δράση της, αφού δεν κατόρθωσε να εκπροσωπηθεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
